biyograftam
Giriş
  1. Keşfet
  2. Devlet & Siyaset
  3. I. Mehmed
Beşinci Osmanlı padişahı · 1386–1421

I. Mehmed Karakteri

I. Mehmed veya Çelebi Mehmed (Osmanlı Türkçesi: چلبی محمد - Çelebi Mehmed; 1386, Edirne - 26 Mayıs 1421, Edirne), beşinci Osmanlı padişahı. Tarihî kaynaklarda ismi; Mehmed isimli diğer padişahlarınki gibi Muhammed şeklinde geçer.

11 kaynak Düzeltme öner
Hayat şeridi Bir döneme dokun, çizelge süzülsün
Erken yıllar1386–1421
138614001421
01

Kısaca kimdir?

Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.

I. Mehmed veya Çelebi Mehmed (Osmanlı Türkçesi: چلبی محمد - Çelebi Mehmed; 1386, Edirne - 26 Mayıs 1421, Edirne), beşinci Osmanlı padişahı. Tarihî kaynaklarda ismi; Mehmed isimli diğer padişahlarınki gibi Muhammed şeklinde geçer. Babası I. Bayezid, annesi cariye olan Devlet Hatun'dur.

Doğum tarihini 1379, 1382, 1383, 1387, 1390, 1391 gösteren kaynaklar da bulunmaktadır; ama tarihçiler doğumu için kesin kaynakla tarih bulunmadığını kabul ederler. Arap ve Bizans tarihlerinde Kirişçi veya Kirî olarak lakap verilmiştir. İnalcık'a göre ise bu adlandırma Yunanca Kyrtzes "genç efendi" sözünden gelmektedir. Bunların çeşitli kaynaklarda değişik açıklamaları bulunur. Yay yapma özellikle yayın tutturulduğu ve çekildiği sert ipten kiriş yapma sanatını öğrenmiş olması, gençliğinde güreşçilik yapması, gençliğinde kendinin öldürülmesinden korkup bir kirişçinin yanında çıraklık yapması, gençliğinde yay kirişi ile boğulmak istenmesi şeklinde açıklamalar yapılmıştır. Sanlarının başında gelen Çelebi sözcüğü ise; Eski Türkçe ve Osmanlı İmparatorluğu'nun neredeyse tüm dönemlerinde kullanılan bir ünvan olarak, Osmanlıların ilk yıllarında şehzadeler için kullanılmış olunup, ilerleyen dönemlerde ise çoğu kişi tarafından “asil, görgülü, okumuş, bilgili” kimseler anlamında da ayrıca kullanılmıştır. Dönemin Bizans kaynaklarına göre; Eski Türkçe kökenli olan Çelebi sanı; “beyefendi", "iyi huylu" ya da "nazik" anlamına gelen bir ünvandır. Çelebi, erken dönem Türk kaynaklarında; Eski Türkçe'de "Tanrı" adlarından birisi olan ve “Çalab” sözcüğünden türediği için "Tanrı adamı" anlamına da gelir. Osmanlı İmparatorluğu'nun yönetimsel ve otorite bakımından karmaşa içerisinde olduğu ve ülke yönetiminde açıkça bölünmelerin bulunduğu Fetret Devri'nde, kardeşleri Süleyman Çelebi 1402-1411 yılları arasında Edirne'de, Musa Çelebi ise 1411-1413 Edirne'nin bir kısmından başlayarak Rumeli topraklarını kontrol ederken, kendisi ise; 1402-1413 yılları arasında Anadolu'da; Tokat, Amasya ve Bursa'ya hâkim olmuştur. 1403-1404 ile 1410-1413 yıllarında Batı Anadolu'nun tümü ve devletin başkenti olan Bursa'yı hâkimiyeti altına almış, kendi hükümdarlığı döneminde de Osmanlı İmparatorluğu'nun, bu iki parçasını da birleştirmeyi başararak, İmparatorluğun tekrar tarih sahnesinde boy göstermesini sağlamıştır. Bu bakımdan da kimi tarihçi çevrelerce I. Mehmed, Osmanlı İmparatorluğu'nun "ikinci kurucusu" olarak adlandırılmıştır.

02

Karakteri

—Karakteri

Orta boylu, yuvarlak yüzlü, beyaz tenli, açık alınlı, kırmızı yanaklı, kara gözlü, çatık kaşlı, sık sakallı, geniş omuzlu olarak betimlenmiştir. Kuvvetli bir vücuda sahipti. Gayet hareketli ve cesurdu. Güreş yapar ve çok kuvvetli yay kirişlerini bile çekebilirdi. Yumuşaklığı, tatlı dili, sabrı ve iyilikseverliği anlatılmaktadır. Başında kullanmış olduğu sarık, altın işlemeli kavuğu ile gayet güzel görünürdü. İçi kürklü ve yakası dik olan bir kaftan ve kızıl atlas üzerine altın bezekli diba giyinirdi.

O dönemin Osmanlı saraylarının bünyesi ve idare şekilleri onun uygulamalarına dayanmaktadır. Sarayın haremine odalıklar, cariyeler alınması; ak ve kara hadımlara saray idaresinin verilmesi; kilerci, odabaşı, haznedar ve kapı ağası görevlerinin ilk uygulaması ve içoğlanlarına takke ve elbise giydirilmesi Sultan Mehmed Çelebi döneminde başlatılmıştır.

Padişahlığı süresince bizzat 24 savaşa katılan Mehmed Çelebi, bu savaşlarda 42'ye yakın kılıç, ok ve mızrak yarası aldı.

Sultan Mehmed Çelebi Müslümanlara karşı göstermiş olduğu adaleti, aynı zamanda Hristiyan topluluklara karşı da gösterirdi. İyi bir idareci ve politikacıydı. Bizans İmparatorluğu ile yakından ilişkiler kurmuştu.

Fetret Devri'nden sonra Anadolu'daki beylikleri tekrar bir araya toplamayı başaran Sultan Mehmed Çelebi'ye Osmanlı İmparatorluğu'nun ikinci kurucusu gözüyle de bakılır.

I. Mehmed · diğer bölümler

← I. Mehmed profilinin tamamı

03

Üretimleri

ESER Amasya'da ölen oğlu Kasım Çelebi için Şe...

Amasya'da ölen oğlu Kasım Çelebi için Şehzade Türbesi'ni yaptırdı.

eser
ESER Kardeşlerinden Emir Süleyman'ın temelini...

Kardeşlerinden Emir Süleyman'ın temelini attığı Eski Cami'yi de tamamlatmıştır.

eser
04

Bağlantı atlası

Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.

I. Mehmed Ahmed Paşa Bayezid Paşa I. Bayezid I. Murad I. Mustafa II. Mehmed II. Murad Emre Aracı
düz çizgi: bu biyografide anılıyorkesik çizgi: bu kişiyi anıyor
  • I. Mehmed hayat hikâyesinde anıyor Ahmed Paşa

    “• Şehzade Hatun –Amasyalı Sadgeldi Ahmed Paşa'nın kızı • Emine Hatun –ö.”

  • I. Mehmed hayat hikâyesinde anıyor Bayezid Paşa

    “Veziriazam Amasyalı Bayezid Paşa ve Manisa'da sancak bey olan Şehzade Murat bunlar üzerine gönderildi.”

  • I. Mehmed hayat hikâyesinde anıyor I. Bayezid
  • I. Mehmed hayat hikâyesinde anıyor I. Murad
  • I. Mehmed hayat hikâyesinde anıyor I. Mustafa
  • I. Mehmed hayat hikâyesinde anıyor II. Mehmed
  • I. Mehmed hayat hikâyesinde anıyor II. Murad
  • I. Mehmed kendi hikâyesinde anılıyor Emre Aracı
05

Kaynaklar

11kaynak kaydı
1farklı yayıncı
1ansiklopedi maddesi
0zaman çizelgesi olayı
  1. K·01
    Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesi
    Vikipedi - I. Mehmed
    tr.wikipedia.org · erişim 26.09.2026

    NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.

    Kaynağa git ↗
  2. K·02
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Halil Erdoğan Cengiz-Yaşar Yücel, Rûhî Tarihi, s. 462
    erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  3. K·03
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Joseph Marie Jouannin, Jules van Gaver, Turquie, yayım yılı: 1840, s. 56
    erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  4. K·04
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Littell, Son, The Living Age volume 5, yayım yılı: 1874, s. 398
    erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  5. K·05
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Handbuch der allgemeinen Weltgeschichte für Schule und Haus, yayım yılı: 1845, s. 348
    erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  6. K·06
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Oriental Translation Fund, Volume 33, yayım yılı: 1834, s. 22
    erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  7. K·07
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    TDV İslam Ansiklopedisi, Mehmed I maddesi, Halil İnalcık, cilt: 28,  sayfa: 391
    erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  8. K·08
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Necdet Sakaoğlu, Bu Mülkün Kadın Sultanları, 4. baskı, sayfa: 59
    erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  9. K·09
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Sakaoğlu, Necdet (1999), Bu Mülkün Sultanları, İstanbul: Oğlak Yayınları. say. 63-68 ISBN 978-975-329-300-6 say.63
    erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  10. K·10
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    İnalcık, Halil (1991). "Meḥemmed I". The Encyclopedia of Islam, New Edition, Volume VI: Mahk–Mid. Leiden and New York: BRILL. s. 973. ISBN 90-04-08112-7
    erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  11. K·11
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Doerfer, III, 89-91; Erdal, s. 407-416
    erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

yayımlanmadı

Bilerek dışarıda bırakılanlar

Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.

Metin lisansı

Vikipedi’den uyarlanmıştır

Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “I. Mehmed” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.

06

Ne değişti?

  1. Kaynak yeniden tarandı

    Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.

  2. Profil oluşturuldu

    11 kaynak ve 0 olayla ilk kayıt.

07

Düzeltme masası

Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.

  1. Ne yanlış?
  2. Doğrusu
  3. Kaynak

Hangi bölümde bir hata var?

Önerin editör incelemesinden geçer, otomatik yayımlanmaz. E-posta adresin yalnızca bu başvuru için kullanılır.
08

Buradan nereye?

aynı alan · devlet & siyaset

II. Mustafa

Devlet & Siyaset · 1664–1703

aynı alan · devlet & siyaset

I. Bayezid

Osmanlı İmparatorluğu'nun dördüncü padişahı · 1354–1403

aynı alan · devlet & siyaset

V. Mehmed

Devlet & Siyaset · 1844–1918

Devlet & Siyaset alanındaki tüm profiller →