Kısaca kimdir?
Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.
Hüsrev Bey Alipaşa Bey oğlu Sultanov (1879 – 1943), aynı zamanda Hüsrev Bey Sultanov olarak da bilinir, Azerbaycanlı devlet adamı, Karabağ Genel Valisi ve Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti Savunma Bakanıydı.
Karabağ ve Sünik Genel Valisi
—Karabağ ve Sünik Genel Valisi
Ocak 1919'da İngiliz kuvvetleri komutanı General William M. Thomson, Sultanov'un Karabağ ve Sünik'in geçici Genel Valisi olarak atanmasını onayladı (Sünik üzerinde kontrol nihai olarak hiçbir zaman kurulamadı), Paris Barış Konferansı'nda nihai bir karara kadar. Bu karara, Ermenistan Demokratik Cumhuriyeti ile birleşmeyi savunan Karabağ Konseyi liderliğindeki yerel Ermeni toplumu, Ermeni hükûmetinin kendisi ve bölgede çalışan bazı Amerikalı diplomatlar ve yardım görevlileri Sultanov'un 1918'de bölgeyi işgal eden Osmanlı ordularıyla geçmişteki işbirliği nedeniyle şiddetle karşı çıkıldılar. Ermeni liderlerin eleştirilerine yanıt olarak Thomson şunları söyledi: "Gerçek şu ki, Azerbaycan'da bazı Ermeniler, İngiliz işgalinin intikam için bir fırsat olmadığı için çok hayal kırıklığına uğradılar. Askeri güçlerin değil, barış konferansının karar vereceğini kabul etmekte isteksizler."
Nisan 1919'un ortalarında, Sünik uyezdde Ermeniler ve Müslüman ahalilerin çatışmasıyla çatışmalar başladı. Çatışma, Zengezur'un merkezindeki Müslümanların doğudaki bozkırlara ve nehir boyunca İran'a sürülmesiyle sonuçlandı. Sultanov hükûmetinden harekete geçmesini istedi ve Karabağ'da Sultanov yönetimindeki de facto geçici Azerbaycan yönetimi Müttefikler tarafından tanındı.
Ancak Sultanov, Karabağ Ermenileri tarafından geniş çapta nefret edilen bir şahsiyetti ve onları Azerbaycan yönetimine tam olarak boyun eğmeye zorladı. 3 Haziran'da, Sultanov'un birliklerine Şuşa'nın Ermeni mahallesini kuşatma emri vermesi ve Karabağ Meclisi üyeleri ile Ermeni milislerinin teslim olmak için orada toplanmasını talep etmesiyle gerginlik doruk noktasına ulaştı. Ermeni barikatları ve İngiliz askeri misyonu ateş altına alındı, ancak Sultanov'un birlikleri savunmayı yerinden oynatamadı. Karabağ Meclisi 4 Haziran'da pes etse de ertesi gün Sultanov, kardeşi Sultan'ın komutasındaki süvarileri yakınlardaki Haybalikend, Krkejan, Pahliul, Jamillu Ermeni köylerine saldırmaya çağırdı ve en az altı yüz Ermeni'yi öldürdü ve buradaki yerleşim birimi harabeye döndü. Ermeniler ve Amerikalı yardım görevlilerinin protestoları arasında Sultanov, Bakü'ye geri çağrıldı. Azerbaycan hükûmeti, istişareler için onu geri çağırmak konusunda ısrar etti. Tiflis'teki İngiliz komutanlığı görevinden alındığını ve suçlamalarla karşı karşıya olduğunu açıkladı; Amerikan raporları tutuklandığını ve hapsedildiğini belirtir.
Sultanov herhangi bir görevi kötüye kullanmadığını reddetse de, İngiliz ordusu tarafından yürütülen bir soruşturma, katliamları onun kışkırttığı sonucuna vardı. Ancak Haziran ayının sonunda Sultanov, muhtemelen Thomson'ın halefi Albay DI Shuttleworth'un desteğiyle faaliyetlerine devam etmek için görevine geri dönmüştü; Daha fazla direnişin boşuna olduğunu gören Karabağ Ermenileri, kültürel ve yurttaşlık hakları karşılığında bölgede geçici Azerbaycan yönetimine boyun eğmeyi kabul ettiler. Anlaşma, diğer şeylerin yanı sıra, Sultanov'un Azerbaycan kuvvetlerinin bölgedeki hareketini sınırlayacak ortak bir Ermeni-Müslüman idari konseyi kurmasını şart koşuyordu. Anlaşma 22 Ağustos 1919'da imzalandı. Sultanov da, anlaşmayla kurulan mecliste görev yapacak üç Ermeni'ye ek olarak, sivil işlerde yardımcısı olarak bir Ermeni'yi atadı. Ermeni bölgelerine yönelik önceki ablukalar da kaldırıldı.
İlişkiler normalleşmeye başlasa da, topluluklar arasındaki düşmanlık, Karabağ liderliğine karşı Ermeni milliyetçisi kırgınlığı ve Azerbaycan'ın kalıcı yönetim arzusu yükselmeye devam etti. Anlaşmaya rağmen, Sultanov tüm bu şartları neredeyse anında ihlal etti; Şuşa ve Hankendi'deki Azerbaycan garnizonlarının boyutlarını artırdı ve kuvvetlerini konseyin onayı olmadan hareket ettirdi.
1920 yılının başlarında Sultanov, Ermeni Ulusal Konseyi'ne bir ültimatom vererek bölgenin Azerbaycan egemenliğine geçmesi için çabalarını yoğunlaştırdı. 1920 başlarında, Paris Barış Konferansı Azerbaycan'ın Karabağ üzerindeki de facto iddiasını tanımıştı. Ancak konferans Karabağ konusunda kesin bir karar vermeden sona erdiği için Sultanov, bölgenin Azerbaycan'a dahil edilmesini talep eden yerel bir çözümü savundu. Hankendi'deki garnizonların boyutunu güçlendirdi ve idari konseyinin gerekli izni olmadan birliklerini bir kez daha hareket ettirmeye devam etti. Aynı yılın Şubat ayında Azerbaycan birliklerinin Hankendi'nde birkaç Ermeniyi linç edip öldürmesi ve çevredeki bölgeleri talan etmesiyle Karabağ'daki etnik gerginlik bir kez daha arttı. Mart ayı başlarında, Karabağ Ermenilerinden oluşan bir heyetin Şoş köyünde toplanıp Azerbaycan ile birleşme olasılığını reddetmesinin ardından, Sultanov Karabağ'daki kontrolünü sıkılaştırmaya çalıştı: Ermenilerin Şuşa'yı izinsiz terk etmelerini yasakladı, Azerbaycan birliklerini Ermeni evlerine yerleştirdi, eski Rus Ordusu'nun Ermeni gazilerine askeri faaliyetlere katılmamaları için kaydolmalarını emretti ve Karabağ'daki Ermeniler ile Sünik bölgesi arasındaki bağlantıyı kesmek için birkaç Ermeni köyünü yıkma planları yaptı. Mart 1920'de Şuşa Katliamı'nda Ermeni nüfusun toplu katliamları gerçekleşti.
Hüsrev Bey Sultanov · diğer bölümler
Hayat çizgisi
Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.
-
1879
Doğum ve Erken Yıllar
1879 yılında dünyaya geldi.
Eğitim tek kaynak -
1917
1917 yılında Müsavat Partisi'ne katılarak ilk kongresine katıldı.
İlk üretimler tek kaynak -
1918
Sultanov, 28 Mayıs 1918'de Tiflis'te Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti'nin Bağımsızlık Bildirgesi'ni imzalayanlardan biriydi.
Önemli eserler tek kaynak -
1919
Parlamento tarafından onaylanan plana göre, en önemli yapılar ve bölünmeler 1 Kasım 1919'a kadar kurulacaktı.
Önemli eserler tek kaynak -
1920
1920 yılının başlarında Sultanov, Ermeni Ulusal Konseyi'ne bir ültimatom vererek bölgenin Azerbaycan egemenliğine geçmesi için çabalarını yoğunlaştırdı.
Önemli eserler tek kaynak -
1923
Bolşeviklerin zulmünün ardından 1923'te Türkiye'ye kaçmayı başaran Sultanov, bundan sonra İran, Fransa ve Almanya'da yaşadı.
Önemli eserler tek kaynak -
1936
Avrupa'da uzun süre kaldıktan sonra 1936'da Türkiye'ye dönen Sultanov, 1943'te İstanbul'da öldü.
Miras tek kaynak -
1941
1941-1945 yıllarında II.
Önemli eserler tek kaynak -
1943
Vefat ve Mirası
1943 yılında aramızdan ayrıldı.
Miras tek kaynak
Kaynaklar
-
K·01Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesiVikipedi - Hüsrev Bey Sultanovtr.wikipedia.org · erişim 03.10.2026
NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.
Kaynağa git ↗ -
K·02Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Azərbaycan Demokratik Cümhuriyyətinin ilk qəhrəman hərbi naziri – Xosrov bəy Sultanovun doğum günüdür" [Birthday of the first Minister of Defense of Azerbaijan Democratic Republic - Khosrov bey Sultanov]. 22 Temmuz 2011...arşiv · deyerler.org · erişim 03.10.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·03Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıDilqəm Əhməd "Bir ildən yüz ilə"erişim 03.10.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
-
K·04Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Şərqdə ilk demokratik respublika" [First republic on the east]. 3 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Temmuz 2010.arşiv · www.isra.az · erişim 03.10.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·05Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıElbrus Seyfullayev (28 Haziran 2010). "Güclü ordu Azərbaycanın milli təhlükəsizliyinin, müstəqilliyinin və ərazi bütövlüyünün qarantıdır" [A strong army is the guarantor of national security, sovereignty and territorial...arşiv · www.az.apa.az · erişim 03.10.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·06Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Национальной армии посвящается" [Dedicated to the army]. 6 Temmuz 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Temmuz 2010.arşiv · kaspiy.az · erişim 03.10.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·07Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıSmall nations and great powers: a study of ethnopolitical conflict in the Caucasus. İngiltere: Curzon Press. 2001. s. 72. ISBN 0-7007-1162-7. 4 Şubat 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Temmuz 2010.books.google.com · erişim 03.10.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·08Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıThe Republic of Armenia: The First Year, 1918-1919. Berkeley: University of California. 1971. ss. 162ff, 178-180. ISBN 0-520-01984-9.archive.org · erişim 03.10.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·09Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıThe Azerbaijani Turks: power and identity under Russian rule. San Diego, California: Stanford University. 1992. s. 94. ISBN 0-8179-9181-6. 19 Şubat 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Temmuz 2010.books.google.com · erişim 03.10.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·10Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıHovannisian. Republic of Armenia, Vol. I, p. 194erişim 03.10.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
-
K·11Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıCentral Asia: its strategic importance and future prospects. New York: St. Martin's Press. 1994. s. 146. ISBN 0-312-16452-1. 31 Ekim 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Haziran 2010.books.google.com · erişim 03.10.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗
Bilerek dışarıda bırakılanlar
Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.
Vikipedi’den uyarlanmıştır
Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “Hüsrev Bey Sultanov” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.
Ne değişti?
-
Kaynak yeniden tarandı
Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.
-
Profil oluşturuldu
11 kaynak ve 9 olayla ilk kayıt.
Düzeltme masası
Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.
- Ne yanlış?
- Doğrusu
- Kaynak
Önerin masada.
Editör ilk yanıtı en geç 5 iş günü içinde verecek. Kabul edilirse “Ne değişti?” günlüğünde görünecek.