Kısaca kimdir?
Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.
Hüseyin Şadi Karagözoğlu (bilinen adı; Fikret Şadi Karagözoğlu) (1881, İstanbul - 29 Aralık 1941, İstanbul), Türk oyuncu, senarist ve yönetmen.
Sahnede canlandırdığı Bican Efendi rolü ile tanınan sanatçı, mütareke yıllarında Türk sinema tarihinin ilk gülmece filmlerinden olan Bican Efendi film serisinin senaryosunu yazıp yönetmiş ve oynamıştır. Türkiye'de Cumhuriyeti'in ilanından sonra kurulan ilk özel tiyatro topluluklarından biri olan Millî Sahne adlı turne topluluğunun kurucusudur.
Hayat çizgisi
Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.
-
1881
Hüseyin Şadi Karagözoğlu (bilinen adı; Fikret Şadi Karagözoğlu) (1881, İstanbul - 29 Aralık 1941, İstanbul), Türk oyuncu, senarist ve yönetmen.
Önemli eserler tek kaynak -
1910
1910 yılında Burhaneddin Bey Topluluğu ile birlikte Rumeli turnesine katıldı.
Önemli eserler tek kaynak -
1917
Mütarekeden sonra Dârülbedayi'de çeşitli roller üstlenen sanatçı, 24 Aralık 1917'de toplanan Yönetim Kurulu kararıyla Muhsin Ertuğrul ile birlikte "serkeşlikten dolayı" kaydıyla işten çıkarıldı, bir ay sonra tekrar kadroya alındı.
Önemli eserler tek kaynak -
1927
Fikret Şadi, kalbindeki rahatsızlıktan dolayı 1927 yılından sonra tiyatroyu bıraktı.
Önemli eserler tek kaynak -
1941
29 Aralık 1941 tarihinde İstanbul'da öldü.
Miras tek kaynak
Hayat hikâyesi
01Yaşamı
1881 yılında İstanbul'da doğdu. Asıl adı Hüseyin idi. Galatasaray Lisesi'nde öğrenim gördü. Okul yıllarında Ahmet Refet Muvahhit, Refik Halit ve Refi' Cevat ile birlikte, daha sahneye çıktı. Mezun olduktan sonra oyunculuğa devam etti. Sahnede Fikret ismini kullandı.
İkinci Meşrutiyet'in ilanından sonra Reşat Rıdvan Bey'le tiyatro yazarı İbnürrefik Ahmet Nuri'nin kurdukları profesyonel topluluğa girdi. 1910 yılında Burhaneddin Bey Topluluğu ile birlikte Rumeli turnesine katıldı. Dönüşte kumpanyadan ayrıldı. Bir süre Polis Müdürlüğü Yazı İşleri'nde kâtiplik yaptıktan sonra tiyatroya geri döndü ve Donanma Cemiyeti Tiyatro Heyeti'nde çalıştı.
I. Dünya Savaşı'nda askere alındı. Mütarekeden sonra Dârülbedayi'de çeşitli roller üstlenen sanatçı, 24 Aralık 1917'de toplanan Yönetim Kurulu kararıyla Muhsin Ertuğrul ile birlikte "serkeşlikten dolayı" kaydıyla işten çıkarıldı, bir ay sonra tekrar kadroya alındı. Daniel Riche'nin Bahane (Le Pretexte) oyunundan İbnürrefik Ahmet Nuri'nin özgün bir şekilde uyarladığı Hisse-i Şayia isimli oyunda Bican Efendi tiplemesini canlandırdı. Bican Efendi rolündeki başarısı üzerine, bu isim ona lâkap oldu.
İşgal altındaki İstanbul'da izleyicileri güldürmek için komedi türünde bir film çevirmek isteyen oyuncu, bir Charlie Chaplin filmi izledikten sonra ‘Bican Efendi’yi "Şarlo" gibi kısa skeçler halinde film yapmaya karar verdi. Malûl Gaziler Cemiyeti hesabına çektiği bu filmlerde hem senarist, hem yönetmen, hem oyuncu idi. Türk sinemasının ilk seri filmleri olan Bican Efendi filmleri, Türk sinema tarihinin ilk gülmece filmlerindendir. Seri, "Bican Efendi Mektep Hocası", "Bican Efendi'nin Rüyası", "Bican Efendi Vekilharç", "Bican Efendi Damat" gibi adları olan kısa filmlerden oluşuyordu. Fikret Şadi, kendisi gibi oyuncu olan Şehper Hanım (asıl adı Zabel) ile evlendi. Eşi Sehper Hanım, Bican Efendi filmlerinde kendisi ile birlikte rol aldı. Çiftin Gazanfer adında bir çocukları oldu.
Fikret Şadi, Cumhuriyetin ilanından sonra bir turne topluluğu olan "Milli Sahne"'nin kuruluşunda önemli yer aldı. "Türk Tiyatrosunu Himaye Cemiyeti" adlı cemiyeti kurarak bu dernek aracılığı ile devletten para yardımı sağladı; böylece özel topluluklar arasında devletten yardım sağlayan ilk sanatçı oldu.
Milli Sahne kısa sürede dağıldı. Fikret Şadi, kalbindeki rahatsızlıktan dolayı 1927 yılından sonra tiyatroyu bıraktı. Ferah Tiyatrosu'nu kiralayarak sinema olarak işletti. 29 Aralık 1941 tarihinde İstanbul'da öldü.
02Filmografi 7 film · afişli raf
Liste Vikipedi maddesindeki filmografiden alındı. Görseli bulunamayanlar künyesinden dizildi.
Bağlantı atlası
Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.
-
Hüseyin Şadi Karagözoğlu hayat hikâyesinde anıyor Muhsin Ertuğrul
“Mütarekeden sonra Dârülbedayi'de çeşitli roller üstlenen sanatçı, 24 Aralık 1917'de toplanan Yönetim Kurulu kararıyla Muhsin Ertuğrul ile birlikte "serkeşlikten dolayı" kaydıyla iş...”
Kaynaklar
-
K·01Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesiVikipedi - Hüseyin Şadi Karagözoğlutr.wikipedia.org · erişim 26.09.2026
NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.
Kaynağa git ↗ -
K·02Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Şadi Fikret Karagözoğlu". Tsa.org.tr (Türk Sineması Araştırmaları) sitesi. 30 Nisan 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Temmuz 2021.arşiv · www.tsa.org.tr · erişim 26.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·03Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıTuncay, Murat. "Türk Tiyatrosunda Sahne Arkası Etiğinin Gelişimi ve Muhsin Ertuğrul" (PDF). Tiyatro Araştırmaları Dergisi, Sayı 29, Yıl:2010. 22 Temmuz 2018 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Temmu...arşiv · dergiler.ankara.edu.tr · erişim 26.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·04Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Her şeye rağmen komedi". Haberturk.com sitesi. 27 Haziran 2017. 29 Haziran 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Temmuz 2021.arşiv · www.haberturk.com · erişim 26.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·05Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıGökmen, Mustafa. "Başlangıçtan 1950'ye Kadar Türk Sinema Tarihi ve Eski İstanbul Sinemaları". 29 Temmuz 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Temmuz 2021.arşiv · www.academia.edu · erişim 26.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·06Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Bican Efendi Tebdil-i Havada". TSA.org.tr (Türk Sinema Araştırmaları) sitesi. 29 Temmuz 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Temmuz 2021.arşiv · www.tsa.org.tr · erişim 26.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·07Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Bican Efendi Belediye Müfettişi". TSA.org.tr (Türk Sinema Araştırmaları) sitesi. 29 Temmuz 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Temmuz 2021.arşiv · www.tsa.org.tr · erişim 26.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·08Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Bican Efendi Para Peşinde Havada". TSA.org.tr (Türk Sinema Araştırmaları) sitesi. 29 Temmuz 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Temmuz 2021.arşiv · www.tsa.org.tr · erişim 26.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·09Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Bican Efendi Yeni Zengin Havada". TSA.org.tr (Türk Sinema Araştırmaları) sitesi. 29 Temmuz 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Temmuz 2021.arşiv · www.tsa.org.tr · erişim 26.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗
Bilerek dışarıda bırakılanlar
Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.
Vikipedi’den uyarlanmıştır
Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “Hüseyin Şadi Karagözoğlu” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.
Ne değişti?
-
Kaynak yeniden tarandı
Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.
-
Profil oluşturuldu
9 kaynak ve 5 olayla ilk kayıt.
Düzeltme masası
Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.
- Ne yanlış?
- Doğrusu
- Kaynak
Önerin masada.
Editör ilk yanıtı en geç 5 iş günü içinde verecek. Kabul edilirse “Ne değişti?” günlüğünde görünecek.
