Hey'et-i Tahrîrü'ş-Şâm Esad rejiminin devrilmesi

Hey'etu Tahrîri'ş-Şâm (Arapça: هيئة تحرير الشام) veya Şam Kurtuluş Heyeti, kısaca HTŞ, Suriye İç Savaşı'nda yer alan Sünni İslamcı siyasi ve paramiliter bir örgüt idi. Selefî cihatçı bir temelde kurulan örgüt, 28 Ocak 2017'de Cebhe Fetih el-Şam (eski adı el-Nusra Cephesi), Ensaruddin Cephesi, Ceyşu's-Sünne, Liva El-Hak ve Nureddin Zengi Hareketi grupları arasında bir birleşmeyle kuruldu. Birleşme süreci, Ahrar uş-Şam'ın ikinci emiri olan İslamcı militan komutan Ebu Cabir Şeyh'in girişimiyle gerçekleşti. Türkiye, 2018'de Tahrir el-Şam'ı (HTŞ) terör örgütü olarak tanımladı. 29 Ocak 2025 tarihinde örgüt dağıtılmıştır.

Yeni kurulan örgütü “kutsanmış devrimin hayatında yeni bir aşama” olarak ilan eden Ebu Cabir, Suriye muhalefetinin tüm gruplarını İslami liderlik altında birleşmeye ve Baas rejimi ile Hizbullah militanlarının Suriye topraklarından çıkarılması ve İslami bir hükûmetin kurulması olarak nitelendirdiği Suriye devriminin hedeflerine ulaşmak için “halk cihadı” başlatmaya çağırdı. Açıklamanın ardından başka gruplar ve bireyler de katıldı. Birleştirilen grup, esas olarak Şam'ın Fethi Cephesi ve eski Ahrar uş-Şam liderleri tarafından yönetilse de Yüksek Komuta'da diğer gruplardan da temsilciler bulunmaktadır. Temmuz 2017'de Nureddin Zengi Hareketi, 2018'de ise Ensaruddin Cephesi, Tahrir el-Şam'dan ayrıldı.

HTŞ'nin kurumasının ardından destekçilerine yönelik bir dizi suikast gerçekleşti. Buna karşılık HTŞ, El-Kaide yanlılarına karşı başarılı bir operasyon başlatarak İdlib'deki gücünü pekiştirdi. O zamandan beri HTŞ, “Suriyelileştirme” programı izlemekte; kanun ve düzeni sağlamanın yanı sıra hizmet sağlayan ve insani yardım kuruluşlarıyla bağlantı kuran istikrarlı bir sivil yönetim kurmaya odaklanmaktadır. Tahrir el Şam'ın stratejisi, Suriye'deki toprak kontrolünü genişletmeye, yönetim kurmaya ve halk desteğini harekete geçirmeye dayanmaktadır. 2017 yılında HTŞ, Astana görüşmeleri kapsamında sağlanan ateşkes kapsamında Türk birliklerinin Kuzeybatı Suriye'de devriye gezmesine izin verdi. HTŞ'nin politikaları, onu El-Kaide'nin Suriye kanadı Hurras El Din ile askeri olarak da çatışmaya soktu. 2022 yılı itibarıyla HTŞ'nin 6.000-15.000 üyesi olduğu tahmin edilmektedir.

Hey'etu Tahrîri'ş-Şâm, İdlib vilayetindeki Suriye muhalefetinin alternatif hükûmeti olan Suriye Kurtuluş Hükûmeti'ne bağlılık göstermektedir. Örgüt, resmî olarak Selefî ekolüne bağlı olsa da, dinî olarak bağlı olduğu Suriye Kurtuluş Hükûmeti'nin Yüksek Fetva Konseyi, Eş'arî ve tasavvuf geleneklerinden gelen ulemadan da oluşmaktadır. HTŞ, hukuk sisteminde ve eğitim müfredatında Şâfiî düşüncesini uygulamakta ve İslam hukukunda dört klasik Sünni mezhebinin önemini öğretmektedir. HTŞ, 2021'den 2024'e kadar Suriye muhalefeti içindeki en güçlü askerî gruptu.