Hamidiye Katliamları Katliamlar

Katliamlar, Osmanlı İmparatorluğu'nun dağılmakta olan emperyal bölgelerinin korunması için Ümmetçiliği devlet ideolojisi haline getirmiş II. Abdülhamid'e isimlendirilmiştir.

Büyük güçler (Britanya, Fransa, Rusya), II. Abdülhamid Hamidiye'nin yetkilerini kısıtlamayı amaçlayan yeni bir reform paketini Ekim 1895'te imzalamaya zorladı; ancak bu paket de Berlin Antlaşması gibi hiçbir zaman uygulanmadı. 1 Ekim 1895'te iki bin Ermeni, reformların uygulanmasını talep etmek üzere Kostantiniyye'de (bugünkü İstanbul) toplandı; ancak Osmanlı polis birlikleri gösterinin üzerine yürüyerek eylemi şiddet kullanarak dağıttı. Reform paketini aldıktan sonra sultanın, "Bu işin sonu kanlı olacak." dediği rivayet edilir. Kısa süre sonra Ermenilere yönelik katliamlar Kostantiniyye'de patlak verdi ve ardından Bitlis, Diyarbekir, Erzurum, Mamuretü'l-Aziz, Sivas, Trabzon ve Van gibi Ermeni nüfusunun yoğun olduğu vilayetlerin geri kalanına yayıldı. Saldırıların odağı Ermeni halkı olmasına rağmen, pek çok diğer Hristiyan halka karşı da pogromlar gerçekleştirilmiştir. Bunlardan biri olan ve Süryanileri hedef alan Diyarbakır katliamı, çağdaşı olan en az bir kaynağa göre 25.000 kişinin öldürülmesiyle sonuçlanmıştır.

Çoğu öldürme olayı 1894-96 arasında meydana gelmiş, 1897 yılında ise uluslararası camianın Abdülhamid'e baskıları sonucunda sona ermeye başlamıştır. Birçok Ermeni devrimci ve aydın o zamana kadar ya öldürülmüş ya da Rusya'ya kaçmıştı. Osmanlı hükûmeti Ermeni derneklerini kapatmış, Ermeni siyasi hareketlerini kısıtlamıştı. Abdülhamid hükûmeti, 1890'larda başlayan Ermeni milliyetçisi ve ayrılıkçısı hareketi bastırmak için katliamlarda Kürt militanlarını kullanmış, ancak öldürmeler sırasında Ermeni militanlar ve sivil halk arasında bir ayrım yapılmamıştır.

Hamidiye katliamına dikkat çekmek için, Ermeni Devrimci Federasyonu tarafından Avrupalılar tarafından işletilmekte olan Osmanlı Bankası'na bir baskın gerçekleştirilmiştir. Bu baskın, her ne kadar katliamların Kostantiniyye'ye sıçramasına engel olmamışsa da, Avrupalı devletlerin dikkatini çekmiştir. Katliamın gerçekleştiği dönemde telgrafın kullanılmaya başlanmış olması, olayların dönemin Batı Avrupa ve Kuzey Amerika medyasında geniş çevrede duyulmasını ve rapor edilmesini sağlamıştır.