Kısaca kimdir?
Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.
Hacı Bektâş-ı Velî (Farsça: حاجی بکتاش ولی, romanize: Hācī Bektāş-ı Velī; y. 1209 - 1271), 13. yüzyılda Anadolu Selçuklu Devleti döneminde yaşamış bir İslam âlimi, mutasavvıf, evliya, seyyid ve filozoftur. Harezmşahlar Devleti'ne bağlı Horasan eyaletinin Nişabur şehrinde doğdu, Moğol istilalarının yaşandığı dönemde Anadolu'ya göç etti ve günümüz Nevşehir sınırları içinde yer alan Sulucakarahöyük bölgesine yerleşti.
Anadolu'da kurduğu dergâhta talebe yetiştiren Hacı Bektaş-ı Veli, ölümünden sonra takipçileri tarafından kurumsallaştırılan Bektaşîlik tarikatının fikirsel öncüsü kabul edilir. Osmanlı Devleti'nin askeri kanadı olan Yeniçeri Ocağı tarafından manevi bir lider (pîr) olarak benimsenmesi, öğretilerinin Anadolu ve Balkanlar coğrafyasında sosyo-kültürel açıdan kalıcı bir nüfuz kazanmasını sağladı. Düşünce sistemi Kur'an ayetleri ve hadis yorumlarına dayanan "Dört Kapı Kırk Makam" öğretisi etrafında şekillenen Hacı Bektaş-ı Veli, "gönüllerin sultanı" ve" "dervişlerin dervişi" olarak anılır.
Tarihsel süreçte hem Alevi hem de Bektaşi toplulukları için merkezi bir inanç figürü haline gelen Hacı Bektaş-ı Veli, ölümünün ardından yazılan Velâyetnâme gibi menkıbevi eserlerle kültürel bir kimlik kazandı. 1271 yılında hayatını kaybetti ve cenazesi Hacı Bektaş-ı Veli Türbesi'ne defnedildi. Bu yapı kompleksi, taşıdığı kültürel ve tarihî değer nedeniyle UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'nde yer almaktadır.
Osmanlı Ordusu ve Hacı Bektâş-ı Velî
—Osmanlı Ordusu ve Hacı Bektâş-ı Velî
Osmanlı Sultanları ile halk tarafından da sevildi ve hürmet gördü. Osmanlı Ordusunda yeniçeriler Bektaşîlik kurallarına göre yetiştirilirdi. Bu nedenle Yeniçerilere tarihte Hacı Bektâş Velî çocukları da denirdi. Ocağın banisi Hacı Bektâş Velî olarak kabul edilirdi. Seferlere giderken yanlarında daimâ Bektaşî dede ve babaları eşlik ederlerdi. Bugün Balkanların her köşesine Bektaşîliği yeniçeriler taşımıştır. Hacı Bektâş Velî'nin sohbetlerini takip ederek onun tarikâtına bağlananlara ise "Bektaşî" adı verildi.
Hacı Bektaş-ı Veli · diğer bölümler
Üretimleri
Velâyet-nâme-i Hacı Bektâş-ı Velî
Makalat - (Arapça)
Kitâbu'l-Fevâid
Şerh-i Besmele
Şathiyye
Makâlât-ı Gaybiyye ve Kelimât-ı Ayniyye
Bağlantı atlası
Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.
-
Hacı Bektaş-ı Veli hayat hikâyesinde anıyor Ahmed Yesevî
“Lokman Parende'den ilk eğitimi almış ve Hoca Ahmed Yesevî (1103-1165)'nin öğretilerini takip etmişti.”
-
Hacı Bektaş-ı Veli hayat hikâyesinde anıyor Orhan Gazi
“Velâyet-Nâme’nin nakilleri, Milâdî 1271 tarininde öldüğü bilinen Hacı Bektâş’ı Orhan Gazi devrinde sağ olarak göstermek gibi daha birçok yönden tenkit edilmeye açık kalan çelişkile...”
-
Hacı Bektaş-ı Veli kendi hikâyesinde anılıyor Arif Sağ
“Hacı Bektaş-ı Veli, Yunus Emre, Karacaoğlan, Âşık Veysel ve Pir Sultan Abdal gibi sanatçılardan etkilendi ve ozanların eserlerinin bazılarını yeniden düzenledi.”
-
Hacı Bektaş-ı Veli kendi hikâyesinde anılıyor Güler Duman
“Hacı Bektaş-ı Veli, Yunus Emre, Karacaoğlan, Âşık Veysel ve Pir Sultan Abdal gibi büyük ozanların eserlerini dinledi ve bu kişilerden etkilendi.”
-
Hacı Bektaş-ı Veli kendi hikâyesinde anılıyor Baki Öz
“(1995) • Alevilik ile İlgili Osmanlı Belgeleri (1995) • Fevâid (Hacı Bektaş-ı Veli'den) (1996) • Atatürk'ün Düzeni (1996) • İslam Dünyası ve Kemalizm (1996) • Bıçağın Sırtında Siya...”
-
Hacı Bektaş-ı Veli kendi hikâyesinde anılıyor Mahmud Esad Coşan
“1965 yılında Hatiboğlu Muhammed ve Eserleri adlı teziyle doktor, 1973 yılında Hacı Bektaş-ı Veli: Makalat adlı çalışmasıyla doçent, Matbaacı İbrahim-i Müteferrika ve Risale-i İslam...”
Kaynaklar
-
K·01Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesiVikipedi - Hacı Bektaş-ı Velitr.wikipedia.org · erişim 28.09.2026
NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.
Kaynağa git ↗ -
K·02Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıAlexēs G. K. Savvidēs, Byzantium in the Near East: Its Relations with the Seljuk Sultanate of Rum in Asia Minor, The Armenians of Cilicia and The Mongols, A.D. c. 1192-1237, Kentron Vyzantinōn Ereunōn, 1981, s. 116.books.google.com · erişim 28.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·03Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıFuad Köprülü, Türk Edebiyatında İlk Mutasavvıflar, Sayfa 75. (Kutb’ûd-Dîn Haydar’ın ölüm tarihinin M. 1222, Hacı Bektâş’ın ise doğum tarininin M. 1209 olduğu göz önüne alınacak olunursa Kutb’ûd-Dîn Haydar’ın ölümünde Hac...erişim 28.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
-
K·04Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıİbn-i Hallikân Kenârî, Şekayık.erişim 28.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
-
K·05Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıBalcıoğlu, Tahir Harimi, Mezhep cereyanları – Hacı Bektâş 36 bin halife yetiştirdi, Sayfa 184, Ahmed Said tab’ı, Hilmi Ziya neşriyâtı, 1940.erişim 28.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Bilerek dışarıda bırakılanlar
Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.
Vikipedi’den uyarlanmıştır
Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “Hacı Bektaş-ı Veli” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.
Ne değişti?
-
Kaynak yeniden tarandı
Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.
-
Profil oluşturuldu
5 kaynak ve 0 olayla ilk kayıt.
Düzeltme masası
Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.
- Ne yanlış?
- Doğrusu
- Kaynak
Önerin masada.
Editör ilk yanıtı en geç 5 iş günü içinde verecek. Kabul edilirse “Ne değişti?” günlüğünde görünecek.