Gülnûş Sultan Haseki Sultanlık Dönemi

IV. Mehmed'in av tutkusu ve hasekisine bağlı olduğu bilgisi yabancı kaynaklarda sıkça vurgulanır. Bazı kaynaklarda Gülnûş Sultan'ın IV. Mehmed'in gönlünde özel ve ayrıcalıklı bir yeri olduğu ve padişahın vaktini av ve aşkla geçirdiği yazar. 21 senelik aradan sonra hanedana bir erkek evlat vermesinin ve daha sonra ikinci oğlunu doğurmasının hasekinin bu ayrıcalıklı yerinde belirleyici olur. Öyle ki IV. Mehmed onu hiç yanından ayırmaz, çıktığı seferlere ve meşhur av partilerine onu da beraberinde götürür, Balkanlar'da ve Doğu Avrupa'da birlikte yol alırlar. Ve artık Osmanlı İmparatorluğu'nun en etkili kadın sultanlarından biri olma yolunda emin adımlarla ilerlemektedir.

Gülnûş Sultan'la padişah IV. Mehmed arasında yakın bir ilişki olduğu, özellikle Şehzade Mustafa'nın doğumundan sonra IV. Mehmed'in Gülnûş'u yanından hiç ayırmadığı bilinmektedir. Dönemin tarihçisi Hüseyin Behçeti'ye göre IV. Mehmed ava ve hasekisine eğilimliydi, bu yüzden sefere giderken yolda avlanmayı ve hasekisini yanına almayı ihmal etmezdi. Bu durum aynı dönemde Avrupa'da basılan gravürlere bile yansımıştır.

Şehzade Mustafa 1 yaşında iken, gümüşlerle işlenmiş özel arabasıyla İstanbul'dan Edirne'ye, oradan da Dimoteko'ya ilk gezisini yapmıştır. IV. Mehmed'in bu açılımı ise daha önce örneği görülmeyen türden bir açılımdır. Bu sayede Gülnuş Sultan, haremin kapalı dünyasının dışına çıkıp birçok yer görme şansına kavuşan belki de ilk ve tek haseki sultan olmuştu. Kocası sayesinde Filibe, Karinabat, Yanbolu, Bulgaristan, Teselya, Makedonya ve Romanya'yı görmüştü.

“Hükümdarı av peşinde bir orman muhafızına, o da Diana ya da dağ perisi misali bir avcıya dönüştü.” şeklinde betimlenen Gülnûş Sultan ve IV. Mehmed, 1669 sonbaharında Kandiye'nin fethini avdayken öğrenmişler, bunun üzerine Selanik'te kışlayıp ata binip ava çıkarak bahara kadar Edirne'ye dönmemişlerdi.

Silahdâr Tarihi'nde, Kamaniçe seferi boyunca padişahın, Kubbe Veziri Şeytan İbrahim Paşa'yı, başhasekisi Gülnûş Sultan'ın muhafızlığına atadığı; İbrahim Paşa'nın bu görevi nedeniyle Babadağı'nda kışladığı yazılır. Hatta yolculuk esnasında Haseki Gülnûş Sultan'ın gümüş arabası şiddetli yağmur nedeniyle çamura saplanmış ve sadrazamla adamları arabayı balçıktan kurtarmak için çok uğraşmışlardı. Koçi denen özel kapalı arabalarda Balkanları aşan valide sultan, başhaseki Gülnûş Sultan, Şehzade Mustafa, padişahın kız kardeşleri Gevherhan ve Beyhan sultanlarla Harem kadroları için otağ-ı hümayuna yakın çevresi perdelenmiş harem çadırları kurulmuş ve burada konaklanmıştı. Kamaniçe'nin 28 Ağustos 1672'de fethedilmesi üzerine, kaledeki kiliseler devlet ileri gelenlerinin adına camiye çevrilirken bunlardan birine de Haseki Sultan'ın adı verilmişti. Böylece ilk defa bir haseki sultan adına yeni fethedilen şehirdeki bir kilise camiye çevrilmiş oldu.

Kamaniçe’nin ve Podolya eyaletinin alınmasının ardından 18 Ekim 1672’de Bucaş Antlaşması imzalansa da sonraki yıl IV. Mehmed, Hotin seferi için yeniden Ukrayna’ya gidecekti. Gülnûş Sultan bu