Kısaca kimdir?
Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.
Genco Erkal (28 Mart 1938, İstanbul - 31 Temmuz 2024, İstanbul), Türk tiyatro ve sinema oyuncusudur.
1959 yılından başlayarak Türkiye'nin önemli özel tiyatro topluluklarında oyuncu ve yönetmen olarak çalıştı. 1969 yılında, bugün de sanat yönetmeni olduğu ve Türkiye'de politik tiyatronun gelişiminde öncü rol üstlenen Dostlar Tiyatrosu'nu kurdu.
1965 yılında Nikolay Gogol'un Bir Delinin Hatıra Defteri adlı öyküsünü tiyatroya uyarlayıp Türkiye'de Batılı anlamda metne dayalı sahnelenen ilk tek kişilik oyun olarak sahneledi. Yıllar boyunca üç farklı yorumla sahnelediği bu eser, onunla özdeşleşti. Erkal, tek kişilik oyunların ustası olarak tanındı.
Sanatçı, Aziz Nesin'den Haldun Taner'e, Nâzım Hikmet'ten Behiç Ak'a ve Yaşar Kemal'e birçok sanatçının eserlerini tiyatroya uyarladı. Senfonik konserlerde birçok yapıtı anlatıcı olarak seslendirdi. Sinemada 1982 yılında At ve 1983 yılında Faize Hücum filmleri ile "en iyi erkek oyuncu" dalında Antalya Film Festivali'nde iki kez Altın Portakal' aldı.
Ödülleri
—Ödülleri
- Ödül
- 1966 - 1965-1966 Dönemi Sanat Kurumu Ödülleri
- 1967 - 1966-1967 Dönemi Sanat Kurumu Ödülleri
- 1982 - 19. Altın Portakal Film Festivali
- 1983 - 20. Altın Portakal Film Festivali
- 1986 - 1985-1986 Dönemi Sanat Kurumu Ödülleri
- 1998 - 2. Afife Tiyatro Ödülleri
- 1998 - İsmail Dümbüllü Ödülü
- 2000 - 5. Sadri Alışık Tiyatro ve Sinema Oyuncu Ödülleri
- 2000 - 4. Afife Tiyatro Ödülleri
- 2000 - Avni Dilligil Ödülleri
- 2008 - Pertevniyal Lisesi
- 2014 - 47. Sinema Yazarları Derneği Ödülleri
- 2015 - 20. Sadri Alışık Tiyatro ve Sinema Oyuncu Ödülleri
- 2019 - 24. Sadri Alışık Tiyatro ve Sinema Oyuncu Ödülleri
Genco Erkal · diğer bölümler
Hayat çizgisi
Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.
-
1938
Doğum ve Erken Yıllar
1938 yılında dünyaya geldi.
Eğitim tek kaynak -
1957
1957'de amatör bir oyuncu olarak Genç Oyuncular topluluğunun kuruluşunda yer aldı.
İlk üretimler tek kaynak -
1959
1959 yılından başlayarak Türkiye'nin önemli özel tiyatro topluluklarında oyuncu ve yönetmen olarak çalıştı.
Önemli eserler tek kaynak -
1963
1963'te Arena Tiyatrosu'nda sahnelenen Aslan Asker Şvayk oyunundaki Şvayk rolü ile dönemin tek tiyatro ödülü İlhan İskender Ödülü'nü kazandı.
Önemli eserler tek kaynak -
1965
1965 yılında Nikolay Gogol'un Bir Delinin Hatıra Defteri adlı öyküsünü tiyatroya uyarlayıp Türkiye'de Batılı anlamda metne dayalı sahnelenen ilk tek kişilik oyun olarak sahneledi.
İlk üretimler tek kaynak -
1969
1969 yılında, bugün de sanat yönetmeni olduğu ve Türkiye'de politik tiyatronun gelişiminde öncü rol üstlenen Dostlar Tiyatrosu'nu kurdu.
Önemli eserler tek kaynak -
1970
"Durdurun Dünyayı İnecek Var"'ın ardından 1970'te sahnelenen "Rosenbergler Ölmemeliydi" ekibin çıkış oyunu oldu.
Önemli eserler tek kaynak -
1971
Bu oyunu "Asiye Nasıl Kurtulur" (1971), "Havana Duruşması" (1971) adlı belgesel oyun, Kafkas Tebeşir Dairesi uyarlaması "Analık Davası" (1971), "Azizname (1973) ve "Alpagut Olayı" (1974) izledi.
Önemli eserler tek kaynak -
1978
1978 yılında Brecht'in oyunlarından uyarladığı "Brecht Kabare"'yi sahneledi.
Önemli eserler tek kaynak -
1980
Dostlar Tiyatrosu'nun kadrosu salonsuzluk ve bütçe sorunları sebebiyle 1980'lerde dağıldı ve Dostlar, prodüksiyon tiyatrosu olarak oyunlar sahnelemeye devam etti.
Önemli eserler tek kaynak -
1982
Sinemada 1982 yılında At ve 1983 yılında Faize Hücum filmleri ile "en iyi erkek oyuncu" dalında Antalya Film Festivali'nde iki kez Altın Portakal' aldı.
Önemli eserler tek kaynak -
1993
1993-1998 yılları arasında, Paris'te ve Avignon Festivali'nde Fransızca da oynamaya başlayan Genco Erkal, üç Fransız yapımında rol aldı: Nâzım Hikmet'ten Sevdalı Bulut, Philippe Minyana'dan Ou vas-tu Jérémie?
Önemli eserler tek kaynak -
2008
2008 senesinde Sivas'93 isimli belgesel tiyatro oyununu yazdı ve yönetti.
Önemli eserler tek kaynak -
2009
2009 senesinde, Amerikalı tarihçi ve tiyatro yazarı Howard Zinn tarafından 1999 yılında yazılan Marx in Soho adlı tek kişilik tiyatro oyununu güncelleyerek Marx'ın Dönüşü adıyla sahneledi.
Önemli eserler tek kaynak -
2015
25 Eylül 2015 tarihinde Twitter üzerinden Kurban Bayramı hakkında "Hiç sevmem bu bayramı.
Önemli eserler tek kaynak
Üretimleri
Othello: William Shakespeare - Gülriz Sururi Engin Cezzar Tiyatrosu
Keşanlı Ali Destanı: Haldun Taner - Gülriz Sururi Engin Cezzar Tiyatrosu
Sırça Kümes: Tennessee Williams - Kent Oyuncuları
Arturo Ui’nin Önlenebilir Tırmanışı: Bertolt Brecht - Ankara Sanat Tiyatrosu
Keloğlan: Birkan Özdemir - Ankara Sanat Tiyatrosu
Durdurun Dünyayı İnecek Var: Anthony Newley / Leslie Bricusse - Ankara Sanat Tiyatrosu
Durdurun Dünyayı İnecek Var: Anthony Newley / Leslie Bricusse - Dostlar Tiyatrosu
Ha Me Ka Ha Ha Pe: Ali Tahsin - Dostlar Tiyatrosu
Diğer eserler
Bağlantı atlası
Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.
-
Genco Erkal hayat hikâyesinde anıyor Avni Dilligil
“Afife Tiyatro Ödülleri • 2000 - Avni Dilligil Ödülleri • 2008 - Pertevniyal Lisesi • 2014 - 47.”
-
Genco Erkal hayat hikâyesinde anıyor Aydın Engin
“Enzensberger - Dostlar Tiyatrosu • 1970: Nekrasof: Jean Paul Sartre - Dostlar Tiyatrosu • 1971: Analık Davası: Bertolt Brecht / Mehmet Akan - Dostlar Tiyatrosu • 1971: Aslan Asker...”
-
Genco Erkal hayat hikâyesinde anıyor Behiç Ak
“Sanatçı, Aziz Nesin'den Haldun Taner'e, Nâzım Hikmet'ten Behiç Ak'a ve Yaşar Kemal'e birçok sanatçının eserlerini tiyatroya uyarladı.”
-
Genco Erkal hayat hikâyesinde anıyor Bilgesu Erenus
“Enzensberger - Dostlar Tiyatrosu • 1970: Nekrasof: Jean Paul Sartre - Dostlar Tiyatrosu • 1971: Analık Davası: Bertolt Brecht / Mehmet Akan - Dostlar Tiyatrosu • 1971: Aslan Asker...”
-
Genco Erkal hayat hikâyesinde anıyor Çağan Irmak
“Önemli uluslararası film festivallerinde gösterilen ve birçok ödül kazanan At, Faize Hücum, Hakkâri'de Bir Mevsim, Camdan Kalp ve uzun bir aradan sonra 2008 yılında çevrilen Pazar:...”
-
Genco Erkal hayat hikâyesinde anıyor Haldun Taner
“Sanatçı, Aziz Nesin'den Haldun Taner'e, Nâzım Hikmet'ten Behiç Ak'a ve Yaşar Kemal'e birçok sanatçının eserlerini tiyatroya uyarladı.”
-
Genco Erkal hayat hikâyesinde anıyor Macit Koper
“Enzensberger - Dostlar Tiyatrosu • 1970: Nekrasof: Jean Paul Sartre - Dostlar Tiyatrosu • 1971: Analık Davası: Bertolt Brecht / Mehmet Akan - Dostlar Tiyatrosu • 1971: Aslan Asker...”
-
Genco Erkal hayat hikâyesinde anıyor Mehmet Akan
“On yıl değişik tiyatrolarda oyuncu ve yönetmen olarak çalıştıktan sonra 1969 yılında Mehmet Akan, Şevket Altuğ, Ferit Erkal, Arif Erkin Güzelbeyoğlu ve Nurten Tunç ile birlikte dev...”
Kaynaklar
-
K·01Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesiVikipedi - Genco Erkaltr.wikipedia.org · erişim 26.09.2026
NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.
Kaynağa git ↗ -
K·02Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıAğustos 2021'de İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı Basın Suçları Bürosu tarafından 5 yıl önce gelen bir ihbar ile başlatılan soruşturma sonucunda, hakkında "Cumhurbaşkanı'na hakaret" suçundan 1 yıl 2 aydan 4 yıl 8 aya kada...erişim 26.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Bilerek dışarıda bırakılanlar
Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.
Vikipedi’den uyarlanmıştır
Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “Genco Erkal” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.
Ne değişti?
-
Kaynak yeniden tarandı
Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.
-
Profil oluşturuldu
2 kaynak ve 15 olayla ilk kayıt.
Düzeltme masası
Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.
- Ne yanlış?
- Doğrusu
- Kaynak
Önerin masada.
Editör ilk yanıtı en geç 5 iş günü içinde verecek. Kabul edilirse “Ne değişti?” günlüğünde görünecek.