Kısaca kimdir?
Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.
Fikret Işıltan (15 Şubat 1915, Beykoz, İstanbul - 24 Eylül 1997, İstanbul), Orta Çağ tarihi üzerine çalışmalarıyla bilinen müteveffa Türk tarihçi ve akademisyen.
Hayat çizgisi
Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.
-
1915
Doğum ve Erken Yıllar
1915 yılında dünyaya geldi.
Eğitim tek kaynak -
1933
Lise eğitimini bitirdiği 1933 senesinde Mülkiye'ye (günümüzdeki ismiyle; Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi) kaydolmuştur.
Eğitim tek kaynak -
1934
Bir lisede bir sene kadar Almanca eğitimi almasının ardından, 1934-35 güz döneminden itibaren Berlin Üniversitesi'nin (günümüzdeki ismiyle; Berlin Humboldt Üniversitesi) Felsefe Fakültesi'nde yükseköğrenimine başlamıştır.
Eğitim tek kaynak -
1936
1936-37 eğitim yılının güz dönemine gelindiğinde, kaydını Breslau Üniversitesi'ne (günümüzdeki ismiyle; Wrocław Üniversitesi) aldırmıştır.
Eğitim tek kaynak -
1940
Die Seltschuken Geschichte des Aḳserāyī ismindeki tezi (Türkçesi: Aksarayî'nin Selçuklu Tarihi) 1940 yılında onaylanmış ve 1943 yılında da basılmıştır.
Önemli eserler tek kaynak -
1941
Tezinin onaylanmasının ardından Türkiye'ye dönen Işıltan, Ocak- Ağustos 1941 döneminde Ankara Atatürk Lisesi'nde tarih öğretmenliği yapmıştır.
Öğretmenlik tek kaynak -
1944
1944 Temmuzunun sonlarına doğru, İstanbul Üniversitesi Tarih Bölümünün Orta Çağ Tarihi kürsüsünde asistanlığa başlamıştır.
Eğitim tek kaynak -
1945
1945 yılında, Semahat İzgi ile evlenmiştir.
Önemli eserler tek kaynak -
1953
1953 yılında Urfa Bölgesi Tarihi isimli tezinin kabul edilmesiyle doçent olmuştur.
Önemli eserler tek kaynak -
1961
Işıltan; Orta Çağ Kürsüsü Başkanlığı görevini yürütmekte olan Mükrimin Halil Yinanç'ın 1961 yılının sonlarına doğru vefat etmesi üzerine, Orta Çağ Kürsüsünün başkanlığı görevini devralmış ve bu görevini emekliliğine değin sürdürmüştür.
Miras tek kaynak -
1962
1962 yılında ise profesör olmuştur.
Öğretmenlik tek kaynak -
1970
1970 yılında Türk Tarih Kurumu aslî üyeliğine, Kasım 1976 tarihinde İstanbul Üniversitesi Senatosu Üyeliğine ve nihaî olarak 1982 yahut 1983 yılında Tarih Bölümü Başkanlığına seçilmiştir.
Eğitim tek kaynak -
1983
1983 yılı sonundaysa, yaş haddinden emekliye ayrılmıştır.
Önemli eserler tek kaynak -
1997
Fikret Işıltan, 24 Eylül 1997 tarihinde geçirdiği Kalp krizi neticesinde vefat etmiş ve Zincirlikuyu Mezarlığı'na defnedilmiştir.
Miras tek kaynak
Hayat hikâyesi
01Doğumu ve Eğitim Hayatı
Fikret Işıltan, 15 Şubat 1915 tarihinde Halid Bey ile Safvet Hanımın ikinci çocukları olarak doğmuştur. Doğduğu dönemde, babası askerî görevli olarak Beykoz Kundura Fabrikası'nda başkâtiplik yapmaktaydı. İlkokul eğitimini, babasının mesleği hasebiyle, Adapazarı, Hendek, Eskişehir, tekrar Adapazarı ve İstanbul olmak üzere farklı yerlerde okuyarak tamamlamıştır. İlkokulun son sınıfını bitirdiği İstanbul Şark İdadîsi'nde ortaokulunun ilk senesine başlamış ancak ortaokulunun kalan kısmını Kabataş Erkek Lisesi'nde tamamlamıştır. Lise eğitimini de yine Kabataş Erkek Lisesi'nde almıştır. Lise eğitimini bitirdiği 1933 senesinde Mülkiye'ye (günümüzdeki ismiyle; Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi) kaydolmuştur. İki ay kadar burada eğitim alan Işıltan, devlet tarafından Avrupa'ya öğrenci göndermek maksadıyla açılan sınava girerek Almanya'ya gitmeye hak kazanmıştır.
Bir lisede bir sene kadar Almanca eğitimi almasının ardından, 1934-35 güz döneminden itibaren Berlin Üniversitesi'nin (günümüzdeki ismiyle; Berlin Humboldt Üniversitesi) Felsefe Fakültesi'nde yükseköğrenimine başlamıştır. 1934-35 yıllarında Berlin Üniversitesinde; 1935-36 yıllarındaysa Leipzig Üniversitesinde dersler almıştır. Bu kurumlardaki öğrenimi esnasında Orta Çağ tarihi, Türkoloji, Arapça ve Farsça'ya yönelik dersler almıştır. 1936-37 eğitim yılının güz dönemine gelindiğinde, kaydını Breslau Üniversitesi'ne (günümüzdeki ismiyle; Wrocław Üniversitesi) aldırmıştır. Bunun nedeniyse; Işıltan'a doktora çalışma konusunu veren Herbert Wilhelm Duda'nın bu kuruma geçmiş olmasıdır.
Işıltan, doktorası esnasında Hermann Aubin, Herbert Wilhelm Duda, Otto Spies ve Leo Santifaller gibi isimlerden dersler almış ve tezini hazırlamıştır. Die Seltschuken Geschichte des Aḳserāyī ismindeki tezi (Türkçesi: Aksarayî'nin Selçuklu Tarihi) 1940 yılında onaylanmış ve 1943 yılında da basılmıştır. Tezin konusu, Aksarayî'nin Müsâmeretü'l-Ahbâr isimli eseri olmuştur.
02Meslekî Hayatı ve Vefatı
Tezinin onaylanmasının ardından Türkiye'ye dönen Işıltan, Ocak- Ağustos 1941 döneminde Ankara Atatürk Lisesi'nde tarih öğretmenliği yapmıştır. Eylül 1941'den itibaren yedek subay olarak mecburî askerliğini yapmış ve Haziran 1944'te teğmen olarak terhis olmuştur. 1944 Temmuzunun sonlarına doğru, İstanbul Üniversitesi Tarih Bölümünün Orta Çağ Tarihi kürsüsünde asistanlığa başlamıştır. Orta Çağ Kürsüsünün başkanlığını yürütmekte olan Mükrimin Halil Yinanç'ın talebi doğrultusunda, İslam tarihine yönelik çalışmalar yapmaya başlayan Işıltan; bir yandan da, yine aynı kürsüde görev yapmakta olan, Philipp Schweinfurth'un verdiği Bizans Tarihi derslerinde tercümanlık yapmış ve Schweinfurth'un makalelerinin önemli bir kısmını Türkçeye çevirmiştir. 1953 yılında Urfa Bölgesi Tarihi isimli tezinin kabul edilmesiyle doçent olmuştur.
Işıltan; Orta Çağ Kürsüsü Başkanlığı görevini yürütmekte olan Mükrimin Halil Yinanç'ın 1961 yılının sonlarına doğru vefat etmesi üzerine, Orta Çağ Kürsüsünün başkanlığı görevini devralmış ve bu görevini emekliliğine değin sürdürmüştür. 1962 yılında ise profesör olmuştur. İstanbul Üniversitesi'ndeki öğretim görevliliği boyunca İslam tarihi, Orta Çağ Avrupa tarihi, Haçlı Seferleri tarihi, Bizans tarihi gibi alanlarda dersler vermiştir. 1970 yılında Türk Tarih Kurumu aslî üyeliğine, Kasım 1976 tarihinde İstanbul Üniversitesi Senatosu Üyeliğine ve nihaî olarak 1982 yahut 1983 yılında Tarih Bölümü Başkanlığına seçilmiştir. 1983 yılı sonundaysa, yaş haddinden emekliye ayrılmıştır. Emekliliğinin ardından, bir süreliğine Türk Tarih Kurumu'nun Yönetim Kurulunda görev almıştır. Bunun yanında akademik eser tercümelerini de sürdürmüştür.
Fikret Işıltan, 24 Eylül 1997 tarihinde geçirdiği Kalp krizi neticesinde vefat etmiş ve Zincirlikuyu Mezarlığı'na defnedilmiştir.
03Özel Hayatı
Işıltan; Almanca, Fransızca, Arapça, Farsça ve Latince dillerini bilmekteydi. 1945 yılında, Semahat İzgi ile evlenmiştir.
04Eserleri
Işıltan'ın yazdığı ve tercüme ettiği eserler aşağıdaki gibidir.
05Telif Eserleri: 10 kitap · kapaklı raf
Künyeler Vikipedi maddesindeki eser listesinden ayrıştırıldı. Kapağı bulunamayan kitaplar künyesinden dizildi.
06Ansiklopedi Maddeleri:
- Me'mun, İslâm Ansiklopedisi, VII, İstanbul 1957, s. 693-700.
- Mervân I, İslâm Ansiklopedisi, VII, İstanbul 1957, s. 778-780.
- Muktedî, İslâm Ansiklopedisi, VIII, İstanbul 1959, s. 573-575.
- Muktedir, İslâm Ansiklopedisi, VIII, İstanbul 1959, s. 575-576 (İkmâl)
- Mutemid, İslâm Ansiklopedisi, VIII, İstanbul 1959, s. 753 (İkmâl)
- Seyf b. Ömer, İslâm Ansiklopedisi, X, İstanbul 1965, s. 531-532.
- Seyfü'd-Devle, İslâm Ansiklopedisi, X, İstanbul 1965, s. 536-539.
- Sicilya, İslâm Ansiklopedisi, X, İstanbul 1965, s. 589-596.
- Suriye, İslâm Ansiklopedisi, XI, İstanbul 1970, s. 51-66 (İkmâl)
- Süleym b. "Mansur", İslâm Ansıiklopedisi, XI, İstanbul 1970, s. 96-97 (İkmâl)
- Şâver, İslâm Ansiklopedisi, XI, İstanbul 1970, s. 357-363.
- Şeyh Şamil, İslâm Ansiklopedisi, XI. İstanbul 1970, s. 468-474.
- Şîrâzî, İslâm Ansiklopedisi, XI, İstanbul 1970, s. 564-565 (İkmâl)
- Taberî (Abu'l-Tayyib el-Taberî), İslâm Ansiklopedisi, XI, İstanbul 1970, s. 592-594 (İkmâl)
- Taberî (Abu Ca'fer) Muhammed b. Carir b. Yazıd, XI / 839-923, İslâm Ansiklopedisi, XI, İstanbul 1970, s. 594-598.
- Tabl'-hane, İslâm Ansiklopedisi, XI, İstanbul 1970, s. 604-610 (İkmâl)
- Tâhir b. Hüseyin, İslâm Ansiklopedisi, XI, İstanbul 1970, s. 631-635
Üretimleri
Işıltan'ın yazdığı ve tercüme ettiği eserler aşağıdaki gibidir.
Bağlantı atlası
Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.
-
Fikret Işıltan hayat hikâyesinde anıyor Ahmet Cevat Eren
“Ahmet Cevat Eren (1910-1976), Tarih Enstitüsü Dergisi, Sayı 7-8 (1976-1977), İstanbul 1977, s.”
-
Fikret Işıltan hayat hikâyesinde anıyor Hakkı Dursun Yıldız
“Hakkı Dursun Yıldız Armağanı, Marmara Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Yayını, İstanbul 1995, s.”
Kaynaklar
-
K·01Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesiVikipedi - Fikret Işıltantr.wikipedia.org · erişim 26.09.2026
NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.
Kaynağa git ↗ -
K·02Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıDemirkent, Işın (2011). "Değerli Hocam Prof. Dr. Fikret Işıltan (1915-1997)". Tarih Dergisi, 36. İstanbul Üniversitesi Yayınları (2000 tarihinde yayınlandı). ss. 8-13.dergipark.org.tr · erişim 26.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·03Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"IŞILTAN, Fikret". TDV İslâm Ansiklopedisi. 10 Ocak 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Ocak 2026.islamansiklopedisi.org.tr · erişim 26.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·04Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"SALJUQS iii. SALJUQS OF RUM". Encyclopaedia Iranica (İngilizce). 14 Ocak 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Ocak 2026.iranicaonline.org · erişim 26.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗
Bilerek dışarıda bırakılanlar
Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.
Vikipedi’den uyarlanmıştır
Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “Fikret Işıltan” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.
Ne değişti?
-
Kaynak yeniden tarandı
Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.
-
Profil oluşturuldu
4 kaynak ve 14 olayla ilk kayıt.
Düzeltme masası
Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.
- Ne yanlış?
- Doğrusu
- Kaynak
Önerin masada.
Editör ilk yanıtı en geç 5 iş günü içinde verecek. Kabul edilirse “Ne değişti?” günlüğünde görünecek.
