biyograftam
Giriş
  1. Keşfet
  2. Kültür & Sanat
  3. Faik Türün
Kültür & Sanat · 1913–2003

Faik Türün 12 Mart dönemi

Faik Türün (17 Ekim 1913 – 15 Şubat 2003) Türk asker ve siyasetçi. Eski 1. Ordu Komutanı.

Hayat çizgisi 11 kaynak Düzeltme öner
Hayat şeridi Bir döneme dokun, çizelge süzülsün
191319602003
Eğitim Önemli eserler Miras
01

Kısaca kimdir?

Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.

Faik Türün (17 Ekim 1913 – 15 Şubat 2003) Türk asker ve siyasetçi. Eski 1. Ordu Komutanı.

Askerlikten emekli olduktan sonra Adalet Partisi'nin 16. Dönem Manisa milletvekili olarak meclise girdi. 1980 cumhurbaşkanlığı seçiminde Muhsin Batur'a rakip oldu ancak seçilemedi.

02

12 Mart dönemi

—12 Mart dönemi

1971 yılında 12 Mart Muhtırası verildiğinde Faik Türün 1. Ordu Komutanı ve İstanbul Sıkıyönetim Komutanı idi. 12 Mart 1971 muhtırasına giden süreçte Doğan Avcıoğlu'nun çıkardığı Devrim gazetesi etrafında toplanan ve içlerinde 27 Mayıs Darbesini yapan Millî Birlik Komitesi'nin gerçek lideri Emekli Korgeneral Cemal Madanoğlu'nun da bulunduğu "Millî Demokratik Devrimciler", o dönemin siyasi partilerinin demokrasi anlayışının bir oyalamaca olduğunu ileri sürerek "ulusçu-devrimci yöntem" olarak ifade edilen ilkeler doğrultusunda parlamento dışı muhalefeti savunuyorlardı. Türkiye'de orduyu tahrik ederek sol-sosyalist, bir çeşit Baasçı yönetim kurdurmak için Doğan Avcıoğlu ve İlhan Selçuk'un başını çektiği çok ciddi faaliyetler vardı. Devrim gazetesinin genel yayın yönetmeni Hasan Cemal çok sonraları anılarını anlattığı Cumhuriyet'i Çok Sevmiştim adlı kitabında o zamanki maksatlarının "ulusalcı" subayları ikna ederek onlarla birlikte bir "Millî Demokratik Devrim" adı altında bir askerî darbe yapmak olduğunu yazdı.

Nitekim 9 Mart 1971 tarihinde planlanan darbe, içlerinde Mahir Kaynak ve Mehmet Eymür'ün de bulunduğu Millî İstihbarat Teşkilatı mensuplarının durumu Genelkurmay Başkanı Memduh Tağmaç ve 1. Ordu Komutanı Faik Türün'e haber vermesiyle akamete uğratıldı. 12 Mart Muhtırası'nı veren Memduh Tağmaç, orgeneral rütbesindekiler hariç bu 9 Mart 1971 darbe teşebbüsüne adı karışan başta Tümgeneral Celil Gürkan olmak üzere tüm subayları re'sen emekliye sevketti.

1. Ordu Komutanı Orgeneral Faik Türün de bu darbe teşebbüsüne adı karışan tüm Devrim yazarlarını Ziverbey Köşkünde Millî İstihbarat Teşkilatı vasıtasıyla sorguya çekti. Bu sorgularda Kara Kuvvetleri Komutanı Faruk Gürler ve kod-adı olarak "Yavuz Bey"i kullanan Hava Kuvvetleri Komutanı Muhsin Batur'un da 9 Mart darbe teşebbüsüne önce destek verdikleri, fakat sonra istihbarat bilgileri Genelkurmay Başkanı Orgeneral Memduh Tağmaç'a ulaşınca desteklerini geri çektikleri ortaya çıktı. Faik Türün, 9 Mart 1971 darbe teşebbüsüne karşı çıkarak Genelkurmay Başkanı Memduh Tağmaç'ı konuyla ilgili bilgilendirmiş ve 12 Mart 1971 Muhtırası ile Türkiye'deki Millî Demokratik Devrimcilere büyük darbe vurulmuştur.

Memduh Tağmaç'ın yaş haddinden dolayı emekliye ayrılmasından sonra 1972 yılında Genelkurmay Başkanı olan Faruk Gürler'in 1973 yılında Cumhurbaşkanı olmak için tüm diğer komutanların desteğini almasına ve Türkiye Büyük Millet Meclisini Ankara'daki tankçı birlikleriyle abluka altında bulundurmasına rağmen, 1. Ordu Komutanı Faik Türün bu duruma karşı çıkmış ve Adalet Partisi Genel Başkanı Süleyman Demirel'e icap ederse TBMM'yi İstanbul'da toplayacağını ve alınacak kararla isyanı bastırmak için 1. Ordu birlikleriyle Ankara'ya yürüyeceğini belirterek, sol devrimci olduğuna inandığı Emekli Orgeneral Faruk Gürler'in Cumhurbaşkanı olmasını engellemiştir. 30 Ağustos 1973 tarihinde emekli oldu.

Faik Türün · diğer bölümler

← Faik Türün profilinin tamamı

03

Hayat çizgisi

Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.

  1. 1913

    Doğum ve Erken Yıllar

    1913 yılında dünyaya geldi.

    Eğitim tek kaynak
  2. 1933

    Işıklar Askeri Lisesinden mezun olduktan sonra 1933'te Kara Harp Okulunu, 1942'de Kara Harp Akademisini bitirdi.

    Eğitim tek kaynak
  3. 1950

    1950 yılında Harekât Şube Müdürü olarak Türk Tugayı ile Kore'ye Muhabere Binbaşı rütbesiyle görevlendirildi ve orada 1953 yılında ateşkes sağlanana kadar tüm muharebelere katıldı.

    Önemli eserler tek kaynak
  4. 1960

    1960'ta tuğgeneral, 1963'te tümgeneral, 1966'da korgeneral, 1969'da orgeneral rütbesine terfi etti.

    Önemli eserler tek kaynak
  5. 1965

    1965-1967 arası 8.

    Önemli eserler tek kaynak
  6. 1968

    Kolordu Komutanlığı, 1968-1969 arası 3.

    Önemli eserler tek kaynak
  7. 1969

    Kolordu Komutanlığı, 1969-1970 arası 3.

    Önemli eserler tek kaynak
  8. 1970

    Ağustos 1970'teki Yüksek Askerî Şûra toplantılarında 1.

    Önemli eserler tek kaynak
  9. 1971

    1971 yılında 12 Mart Muhtırası verildiğinde Faik Türün 1.

    Önemli eserler tek kaynak
  10. 1973

    30 Ağustos 1973 tarihinde emekli oldu.

    Önemli eserler tek kaynak
  11. 1977

    1977 yılında yapılan seçimlerde Adalet Partisi'nden 16.

    Önemli eserler tek kaynak
  12. 1980

    1980 cumhurbaşkanlığı seçiminde Muhsin Batur'a rakip oldu ancak seçilemedi.

    Önemli eserler tek kaynak
  13. 2003

    2003 yılında öldü.

    Miras tek kaynak
04

Bağlantı atlası

Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.

Faik Türün Celil Gürkan Cemal Madanoğlu Doğan Avcıoğlu Fahri Korutürk Faruk Gürler İlhan Selçuk Kara Harp Okulu Kemal Atalay
düz çizgi: bu biyografide anılıyorkesik çizgi: bu kişiyi anıyor
  • Faik Türün hayat hikâyesinde anıyor Celil Gürkan

    “12 Mart Muhtırası'nı veren Memduh Tağmaç, orgeneral rütbesindekiler hariç bu 9 Mart 1971 darbe teşebbüsüne adı karışan başta Tümgeneral Celil Gürkan olmak üzere tüm subayları re'se...”

  • Faik Türün hayat hikâyesinde anıyor Cemal Madanoğlu

    “12 Mart 1971 muhtırasına giden süreçte Doğan Avcıoğlu'nun çıkardığı Devrim gazetesi etrafında toplanan ve içlerinde 27 Mayıs Darbesini yapan Millî Birlik Komitesi'nin gerçek lideri...”

  • Faik Türün hayat hikâyesinde anıyor Doğan Avcıoğlu

    “12 Mart 1971 muhtırasına giden süreçte Doğan Avcıoğlu'nun çıkardığı Devrim gazetesi etrafında toplanan ve içlerinde 27 Mayıs Darbesini yapan Millî Birlik Komitesi'nin gerçek lideri...”

  • Faik Türün hayat hikâyesinde anıyor Fahri Korutürk

    “1980 yılında Fahri Korutürk'ün Cumhurbaşkanlığı süresinin bitmesinin ardından 12 Mart döneminin bir başka komutanı Cumhuriyet Halk Partisi senatörü emekli orgeneral Muhsin Batur'a...”

  • Faik Türün hayat hikâyesinde anıyor Faruk Gürler

    “Ordu Komutanı Orgeneral Faruk Gürler'in "genç subay"ların "gönlünü kazanmış olduğunu" ve onlar üzerinde "siyasi etkisi" bulunduğunu ileri sürerek şûra toplantılarına katılan Başbak...”

  • Faik Türün hayat hikâyesinde anıyor İlhan Selçuk

    “Türkiye'de orduyu tahrik ederek sol-sosyalist, bir çeşit Baasçı yönetim kurdurmak için Doğan Avcıoğlu ve İlhan Selçuk'un başını çektiği çok ciddi faaliyetler vardı.”

  • Faik Türün hayat hikâyesinde anıyor Kara Harp Okulu

    “Işıklar Askeri Lisesinden mezun olduktan sonra 1933'te Kara Harp Okulunu, 1942'de Kara Harp Akademisini bitirdi.”

  • Faik Türün hayat hikâyesinde anıyor Kemal Atalay

    “Ordu Komutanı Orgeneral Kemal Atalay'ın kıdem sıralamasında ilk sırada olmasından dolayı Kara Kuvvetleri Komutanlığına atanması bekleniyordu.”

05

Kaynaklar

11kaynak kaydı
7farklı yayıncı
1ansiklopedi maddesi
13zaman çizelgesi olayı
  1. K·01
    Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesi
    Vikipedi - Faik Türün
    tr.wikipedia.org · erişim 03.10.2026

    NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.

    Kaynağa git ↗
  2. K·02
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Barlas, Mehmet. "Komuta Kademesinin Belgeden Haberi Olmasa Bari". Sabah Gazetesi. 1 Kasım 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Ekim 2009.
    arşiv · www.sabah.com.tr · erişim 03.10.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  3. K·03
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Cemal, Hasan. "Mustafa Balbay günlükleri, Hasan Cemal günlükleri!". Milliyet Gazetesi. 14 Temmuz 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Mart 2009.
    milliyet.com.tr · erişim 03.10.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  4. K·04
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Cemal, Hasan. "Darbecilikten, cuntacılıktan demokrasi kahramanlığına..." Milliyet Gazetesi. 4 Kasım 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mart 2008.
    milliyet.com.tr · erişim 03.10.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  5. K·05
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Berkan, İsmet. "12 Mart'ı yanlış bilmek ve tarihin tekerrürü". Radikal Gazetesi. 30 Mayıs 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ekim 2020.
    radikal.com.tr · erişim 03.10.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  6. K·06
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "28 yıl sonra Ziverbey yüzleşmesi". Radikal Gazetesi. 9 Ekim 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Mart 2009.
    radikal.com.tr · erişim 03.10.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  7. K·07
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Cumhuriyet'in Kuruluşunda Katiller Var". Taraf Gazetesi. 26 Nisan 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Aralık 2010.
    arşiv · www.taraf.com.tr · erişim 03.10.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  8. K·08
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Hasan Cemal VATAN'a konuştu". Vatan Gazetesi. 30 Aralık 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Aralık 2009.
    arşiv · pazarvatan.gazetevatan.com · erişim 03.10.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  9. K·09
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Berkan, İsmet. "12 Mart'ın yıldönümünde..." Radikal Gazetesi. 30 Eylül 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ekim 2020.
    radikal.com.tr · erişim 03.10.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  10. K·10
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "10 Mart 1971'de Türk ordusu bölünme aşamasına geldi". Radikal Gazetesi. 16 Mart 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Mart 2008.
    radikal.com.tr · erişim 03.10.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  11. K·11
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "MİT'in Tarihi". Sabah Gazetesi. [ölü/kırık bağlantı]
    sabah.com.tr · erişim 03.10.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
yayımlanmadı

Bilerek dışarıda bırakılanlar

Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.

Metin lisansı

Vikipedi’den uyarlanmıştır

Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “Faik Türün” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.

06

Ne değişti?

  1. Kaynak yeniden tarandı

    Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.

  2. Profil oluşturuldu

    11 kaynak ve 13 olayla ilk kayıt.

07

Düzeltme masası

Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.

  1. Ne yanlış?
  2. Doğrusu
  3. Kaynak

Hangi bölümde bir hata var?

Önerin editör incelemesinden geçer, otomatik yayımlanmaz. E-posta adresin yalnızca bu başvuru için kullanılır.
08

Buradan nereye?

aynı alan · kültür & sanat

Turgut Zaim

Ressam · 1906–1974

aynı alan · kültür & sanat

Salih Koca

Siyasetçi · d. 1972

aynı alan · kültür & sanat

Sıtkı Ferdi İmdat

Ankaragücü takımında forvet pozisyonunda görev yapan Türk millî futbol... · d. 2001

Kültür & Sanat alanındaki tüm profiller →