Esad Erbilî Hayatı

1847 yılında Erbil'de Halidî şeyhi Muhammed Said'in oğlu olarak doğdu. Medrese eğitimini Erbil'de tamamladıktan sonra Halidî şeyhi Taha el-Harirî'ye bağlanarak 28 yaşında tarikat eğitimini bitirdi. Hacca gittikten sonra dönüşünde İstanbul'a gitti. Fatih Camisi'nde Hâfız-ı Şirâzî'nin divanını okuttu. Meclis-i Meşâyih üyeliğine getirildi. 1883 yılında şeyhlik için tekke talep edince Kadirî icazetnamesi alarak Kelamî Dergahı'nın şeyhi oldu. Şeyh olduktan sonra çevresinin genişlemesi üzerine II. Abdülhamid tarafından 1900 yılında Erbil'e sürgün edildi.

Erbil'de kendisini takip eden bir kadının inşa ettirdiği tekkede faaliyetlerine devam etti. II. Meşrutiyet'in ilanından sonra İstanbul'a dönerek terk ettiği dergahta tekrar çalışmaya başladı. Cemiyyet-i Sufiyye'nin ikinci reisi oldu. Cemiyetin açılış konuşmasında meşrutiyet idaresini övdü, II. Abdülhamid dönemini eleştirdi. 1914 yılında tekrar Meclis-i Meşayih üyeliğine getirildi ve reisi oldu. Üsküdar'daki Selimiye Dergahı'nın şeyhliğini de üzerine alarak Kelamî Dergahı ile birlikte tekkelerin kapatıldığı 1925 yılına kadar faaliyetlerini devam ettirdi. Tekkelerin kapatılmasından sonra Erenköy'deki evinde inzivaya çekildi. Evinde devamlı polis gözetiminde tutuldu. Tekkelerin kapatılmasından kısa süre önce tekkesinde kalan psikolog Carl Vett gözlemlerini, "Dervişler Arasında İki Hafta" kitabında anlatmıştır.