Emsalinur Kadınefendi

Emsalinur Kadınefendi, Abhazya'da doğdu. Babası, Abhazyalı Ömer Bey ve annesi Selime Hanım'dır. Kendisinden sekiz yaş küçük Tesrid Hanım adında bir kız kardeşi vardı. Kızkardeşi Tesrid Hanım, 1894 yılında Abdülmecid'in torunu ve Burhaneddin Efendi'nin oğlu olan İbrahim Tevfik Efendi ile evlendi.

Rus-Türk Savaşı (1877-1878) sırasında ailesi Sapanca'ya yerleşti. Daha sonra babası, kızkardeşi Tesrid Hanım ile birlikte saray haremine gönderilmek üzere İstanbul'a götürüldü. Burada Osmanlı saray geleneğine göre adı Emsalinur olarak değiştirildi.

Emsalinur, 20 Kasım 1885'te Yıldız Sarayı'nda II. Abdülhamid ile evlendi. "Altıncı Kadınefendi" unvanı aldı. Evlendikten bir yıl sonra, 30 Kasım 1886'da tek çocuğu Şadiye Sultan'ı doğurdu.

1895'te "Beşinci Kadınefendi" unvanına yükseldi. II. Abdülhamid, 1900 yılında Nişantaşı'nda bir köşk hediye etti. 1901'de "Dördüncü Kadınefendi" unvanı aldı. 1907'de Sarpanca, Kırkpınar'da bir cami yaptırdı.

27 Nisan 1909'da II. Abdülhamid tahttan indirilip Selanik'e sürgüne gönderilmesine rağmen Emsalinur, Selanik'e gitmedi ve İstanbul'da kaldı. Selanik, 1912'de Yunanistan topraklarına kaldıktan sonra II. Abdülhamid, İstanbul'a dönmüş ve Beylerbeyi Sarayı'na yerleşmiştir. Nihayetinde II. Abdülhamid, 1918'de ölmüştür.

1924'te İmparatorluk ailesi sürgüne gönderildi. Emsalinur kızı ile birlikte Paris'e gitti. Ancak birkaç yıl orada kaldıktan sonra İstanbul'a döndü. Burada kızının Nişantaşı'ndaki konağına yerleşti.

1934 yılında Soyadı Kanunu gereğince "Kaya" soyadını aldı. Emsalinur, oturduğu konak 1948 yılında Maliye Bakanlığı tarafından satıldıktan sonra, torununun Erenköy'de bulunan ve "Galip Paşa Köşkü" adıyla anılan konağına yerleşti. Ancak bu köşk 1948'de dünyanın ilk kadın savaş pilotu Sabiha Gökçen'e de satılınca Emsalinur evsiz kaldı. Hükûmet'in ona tahsis ettiği aylık 100 liradan başka bir geliri olmadığı için ev kiralamasının imkanı yoktu. Emsalinur Kadın, Sabiha Gökçen'e tahsis edilen Beşiktaş'ta Milli Emlak'a ait evde "kiracı" olarak kalmasına izin verilmesini istiyordu.

Cumhurbaşkanlığı dilekçeyi 6 Nisan 1948'de Başbakanlığa, birkaç gün sonra da Başbakanlık Maliye Bakanlığı'na devretti. Başbakanlık, Emsalinur'un durumunu araştırmasını ve gerçekten yardıma ihtiyacı varsa Milli Emlak binalarından birinde oturmasına izin verilmesini istedi.

Emsalinur Kadınefendi 1950'da seksen dört yaşında öldü ve Yahya Efendi Mezarlığı'na gömüldü.