biyograftam
Giriş
  1. Keşfet
  2. Kültür & Sanat
  3. Elyesa Bazna
II · 1904–1970

Elyesa Bazna Savaşın ardından

Elyesa veya İlyas Bazna (28 Temmuz 1904, Priştine - 21 Aralık 1970, Münih), II. Dünya Savaşı'nda Nazi Almanyası hesabına çalışmış ve Cicero (Çiçero) kod adıyla tanınan Arnavut asıllı Türk casusudur.

Hayat şeridi Bir döneme dokun, çizelge süzülsün
Erken yıllar1904–1970
190419401970
01

Kısaca kimdir?

Elyesa veya İlyas Bazna (28 Temmuz 1904, Priştine - 21 Aralık 1970, Münih), II. Dünya Savaşı'nda Nazi Almanyası hesabına çalışmış ve Cicero (Çiçero) kod adıyla tanınan Arnavut asıllı Türk casusudur.

02

Savaşın ardından

—Savaşın ardından

Savaş sona erdikten sonra ABD'nin istihbarat teşkilatı Stratejik Hizmetler Ofisi (OSS), Ludwig Carl Moyzisch de dahil olmak üzere önemli Almanlarla görüşerek Cicero hakkında bir soruşturma yürüttü. Cicero'nun Almanlara ilettiği istihbarattan en dikkat çekici bilginin Hughe Knatchbull-Hugessen'in notlarından, özellikle de Türk hükûmetiyle diplomatik çabalara ilişkin olduğu varsayıldı. Diğer belgelerin çoğu, Amt VI'nın (Hauptamt Volksdeutsche Mittelstelle'nin 11 bölümünden biri) İngiliz bölümünün başkanı Ostuf Schuddekoft tarafından Almanlar için çok değerli olamayacak kadar eski olarak değerlendirildi.

Moyzisch, Müttefiklerle sıkı pazarlıklı bir görüşme yaptı ve Nürnberg davalarında tanık oldu, ardından söylentileri ele almak ve savaş sırasındaki rolünü açıklayan bir kitap yazdı. Hiçbir zaman savaş suçlarıyla suçlanmadı.

Knatchbull-Hugessen'in itibarı, özellikle daha önce anahtarlarını ve belge kutularını gözetimsiz bırakması konusunda uyarıldığı için, Cicero Olayından ciddi şekilde etkilenmiştir. 28 Ağustos 1945'te Knatchbull-Hugessen resmi bir kınama aldı.

Savaştan sonra bir ortakla birlikte bir otel inşa etmeye çalıştı, ancak sterlin banknotları İngiltere Bankası tarafından kontrol edildiğinde, çoğunlukla sahte oldukları anlaşıldı (bkz. Bernhard Operasyonu). Casus, banknotların "oldukları Türk ketenlerinin fiyatına bile değmediğini" belirtti. Bazna sahte para kullanmaktan bir süre hapis yattı.

Bazna, 1950'lerde ailesiyle birlikte İstanbul'un Aksaray semtinde bir apartman dairesinde yaşıyordu. Şan dersleri verdi, ikinci el araba satıcılığı ve gece bekçiliği yaparak geçimini idame ettirdi.

Kazandığı paranın çoğu, sahte parayla ödenen alacaklılara gitti. Aldığı sahte paranın geri ödenmesi için Batı Alman hükûmetiyle temasa geçti. Ödeme almak için birçok kez ve birçok yolu denemesine rağmen hiçbir zaman para alamadı.

1960 yılında Bazna, Almanya'ya taşındı ve Münih'te gece bekçisi olarak çalıştı.

Bazna, casusluk yaptığı yıllarda Franz Von Papen'in kendisine taktığı kod adının "Çiçero" olduğunu bilmiyordu. Hatta, kendisinin Çiçero olduğunu ancak 1950'de, Sefaret'te belgeleri teslim ettiği Moyzisch'in tüm yargılamaların ardından inzivaya çekildiği Tirol Alpleri'nde yazdığı anılarından ve yine 1950'de İngilizlerin artık bu casusluk olayını açıklamasıyla öğrenmiştir.

I was Cicero (Ben Çiçero'ydum) başlığı altında yayınladığı anılarından yüksek bir kazanç elde etmiştir. Kitabı 1951 yılında 5 Fingers (Beş Parmak) adı altında, Joseph L. Mankiewicz'in yönetmenliğinde sinemaya uyarlanmış, Bazna rolünü James Mason oynamıştır. 1962'de yayınlanan "I Was Cicero" adlı kitabında, "Alman Reich'ı tarafından fena halde aldatıldım" diye yazmıştı.

Elyesa Bazna · diğer bölümler

← Elyesa Bazna profilinin tamamı

03

Bağlantı atlası

Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.

Elyesa Bazna Millî Emniyet Hizmeti
düz çizgi: bu biyografide anılıyorkesik çizgi: bu kişiyi anıyor
  • Elyesa Bazna hayat hikâyesinde anıyor Millî Emniyet Hizmeti

    “Birtakım târihçiler arasında Bazna'nın aslında Millî Emniyet Hizmeti'nde çalışan bir ajan olduğuna dâir görüşler mevcuttur.”

04

Kaynaklar

0kaynak kaydı
0farklı yayıncı
0ansiklopedi maddesi
0zaman çizelgesi olayı

Bu profil için henüz kaynak kaydı yok.

yayımlanmadı

Bilerek dışarıda bırakılanlar

Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.

Metin lisansı

Vikipedi’den uyarlanmıştır

Bu profildeki metinler Vikipedi maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.

05

Ne değişti?

  1. Profil oluşturuldu

    0 kaynak ve 0 olayla ilk kayıt.

06

Düzeltme masası

Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.

  1. Ne yanlış?
  2. Doğrusu
  3. Kaynak

Hangi bölümde bir hata var?

Önerin editör incelemesinden geçer, otomatik yayımlanmaz. E-posta adresin yalnızca bu başvuru için kullanılır.
07

Buradan nereye?

Kültür & Sanat alanındaki tüm profiller →