biyograftam
Giriş
  1. Keşfet
  2. Kültür & Sanat
  3. Ege Denizi
Kültür & Sanat

Ege Denizi Ege Denizi ismi

Ege Denizi (Yunanca: Αιγαίο Πέλαγος, romanize: Eyéo Pélagos), Avrupa ile Asya arasında, Balkanlar ve Anadolu'nun arasında yer alan, Akdeniz'in uzun bir uzantısını oluşturan denizdir. Yaklaşık 215.000 215,000 km2 (83,012 mil2)'lik bir alanı kaplayan deniz, kuze...

Hayat şeridi Bir döneme dokun, çizelge süzülsün
Kayıt yok1992–2026
18291930bugün
Önemli eserler
01

Kısaca kimdir?

Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.

Ege Denizi (Yunanca: Αιγαίο Πέλαγος, romanize: Eyéo Pélagos), Avrupa ile Asya arasında, Balkanlar ve Anadolu'nun arasında yer alan, Akdeniz'in uzun bir uzantısını oluşturan denizdir. Yaklaşık 215.000 215,000 km2 (83,012 mil2)'lik bir alanı kaplayan deniz, kuzeyde Çanakkale Boğazı ve İstanbul Boğazı aracılığıyla Marmara Denizi ve Karadeniz'e bağlanır. Ege Adaları denizin içerisinde yer alırken, Girit ve Rodos gibi adalar güney sınırında bulunur. Ege Denizi'nin en derin noktası, Kerpe Adası'nın batısında 2.639 metreye ulaşmaktadır. Trakya Denizi ve Girit Denizi ise Ege Denizi'nin başlıca alt bölümlerini oluşturur.

Ege Adaları, On İki Ada, Kiklad Adaları, Şeytan Adaları, Saron Adaları ve Kuzey Ege Adaları gibi çeşitli ada gruplarına ayrılır; ayrıca Girit ve çevresindeki adalar da bu bölgenin bir parçasıdır. Güneydoğuda yer alan On İki Ada grubunda Rodos, İstanköy ve Batnaz bulunurken, Delos ve Nakşa adaları ise Kiklad Adaları içerisinde yer alır. Midilli, Kuzey Ege Adaları grubuna dahildir. Yunanistan'ın ikinci büyük adası olan Eğriboz, idari olarak Orta Yunanistan'a bağlı olmasına rağmen Ege Denizi'nde yer alır. Yunanistan'ın on iki idari bölgesinden dokuzu Ege Denizi kıyısında bulunurken, Türkiye'de Edirne, Çanakkale, Balıkesir, İzmir, Aydın ve Muğla illeri denizin doğu kıyısında yer alır. Ege Denizi'ndeki başlıca Türk adaları arasında Gökçeada, Bozcaada, Cunda Adası ve Foça Adaları bulunmaktadır.

Ege Denizi, tarih boyunca özellikle Antik Yunan uygarlığı açısından büyük önem taşıdı. Ege kıyıları ve adalarında yaşayan Yunanlar, adaların sağladığı doğal bağlantılar sayesinde hem kendi aralarında hem de Avrupa ile Asya arasında yoğun kültürel ve ticari ilişkiler kurdular. Bölgenin kuzey kıyılarında Traklar da yaşamaktaydı. Daha sonra bölge Roma İmparatorluğu'nun egemenliğine girdi, ardından Bizans İmparatorluğu tarafından yönetildi ve Birinci Bulgar İmparatorluğu'nun ilerleyişine karşı savunuldu. Dördüncü Haçlı Seferi sonrasında bölgedeki Bizans hâkimiyeti zayıfladı, bunun sonucunda Girit dışında Ege'nin büyük bölümü Osmanlı İmparatorluğu tarafından fethedildi. Girit ise 1669 yılına kadar Venedik yönetiminde kaldı. Yunan Bağımsızlık Savaşı'nın ardından 1829'dan itibaren Ege kıyılarında bağımsız bir Yunan devleti ortaya çıktı. Osmanlı İmparatorluğu ise Ege Denizi üzerinde beş yüzyıldan fazla süre hâkimiyet kurdu, bu egemenlik daha sonra modern Türkiye Cumhuriyeti'ne devredildi.

Ege Denizi’ndeki egemenlik ve yetki alanlarına ilişkin çeşitli konular Yunanistan ve Türkiye arasında ihtilaflıdır. "Ege sorunu" olarak bilinen bu durum, 1970'lerden bu yana Türkiye-Yunanistan ilişkileri üzerinde önemli bir etki yarattı. Tartışmalar; karasuları sınırlarının belirlenmesi, ulusal hava sahası, münhasır ekonomik bölgeler ve uçuş bilgi bölgeleri gibi başlıkları kapsamaktadır.

02

Ege Denizi ismi

—Ege Denizi ismi

Mitolojik inanışa göre ismin kökeni, Aegeus efsanesine dayandırılmaktadır. Bu efsaneye göre Atina'da düzenlenen bir bayram olan Panathenaia'da Girit Kralı Minos'un oğlu Androgues öldürülür. Buna karşılık Girit kralı Atina'dan her yıl yarı insan yarı boğa olan Minotor'a kurban edilmek üzere yedi kız ve yedi erkeğin gönderilmesini talep eder. Bundan hoşlanmayan Atina kralı Aegeus, oğlu Theseus'a Minotaur'u öldürme görevi verir. Bu görevi başarması halinde geri dönerken gemisine beyaz bayrak çekmesini, başaramaması halinde ise siyah bayrak çekmesini ister. Girit'e giden kralın oğlu Theseus, görevini başarıyla sonlandırır ve zafer sarhoşluğuyla geri dönerken babasının söylediklerini karıştırır ve gemisine yanlışlıkla siyah bayrak çeker. Bunu gören kral oğlunun başarısızlığa uğradığını düşünerek kendini denize atarak intihar eder. Bu olay sonunda kralın atladığı yer olan Atina Körfezi'ne "Aegeus Pontos" (Ege Denizi-Aegeus'un Denizi) denilmeye başlar ve isim yaygınlaşır.

Bazı tarihi görüşler ise "Pelagos" ismi üzerine yoğunlaşır. Tarihi açıdan, Yunan soyunun öncüsü sayılan Hellenler, Yunanistan bölgesinde yaşayan yerli bir halk değil, Balkanlardan gelen bir halktır. Batı Anadolu ve Yunanistan'da erken dönemde Pelasg adlı başka bir kavim yaşamaktadır. Hellenlerin denizin bu ilk sakinleri nedeniyle Pelasg Denizi olarak adlandırdığı savunulur. Kimi dilbilimsel görüşlerde deniz anlamının pontus sözcüğünden değil, kesin olmakla beraber anlamın Yunanca dalgalar anlamına gelen "aiges" kelimesinden türemiş olabileceğini söyler.

Ege isminin etimolojik olarak Yunan dili ile açıklanamayan bir isim olduğu Bilge Umar'ın "Türkiye'deki Tarihsel Adlar" isimli eserinde savunulmaktadır. Aynı kitapta bu ismin eski Anadolu dillerinden olan Luvi dilinden gelen bir miras olduğu savunulmaktadır. Yunanca "Aigaion Pelagos" kelimesinin, Luvice toprak anlamına gelen "Aia/İa" kelimesinden türediğini iddia eder ve adı ana tanrıça kültü ile ilişkilendirir.

Ege Denizi · diğer bölümler

← Ege Denizi profilinin tamamı

03

Hayat çizgisi

Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.

  1. 1829

    Yunan Bağımsızlık Savaşı'nın ardından 1829'dan itibaren Ege kıyılarında bağımsız bir Yunan devleti ortaya çıktı.

    Önemli eserler tek kaynak
  2. 1913

    20.yy örneklerine bakarsak, 1913 yılında Ali Tevfik tarafından tamamlanan Memalik-i Osmaniye'nin Coğrafyası adlı eserde Adalar Denizi adı kullanılmaktadır.

    Önemli eserler tek kaynak
  3. 1938

    Aynı isim 1938 yılında Faik Sabri Duran'ın yazdığı lise 3.

    Önemli eserler tek kaynak
  4. 1941

    1941 yılındaki 1.

    Önemli eserler tek kaynak
  5. 1970

    "Ege sorunu" olarak bilinen bu durum, 1970'lerden bu yana Türkiye-Yunanistan ilişkileri üzerinde önemli bir etki yarattı.

    Önemli eserler tek kaynak
  6. 1991

    1991 ve 1992 yıllarında yapılan Ege denizi analizi üç farklı su kütlesi olduğunu ortaya çıkardı:

    Önemli eserler tek kaynak
04

Bağlantı atlası

Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.

Ege Denizi Faik Sabri Duran Binali Yıldırım V. Mehmed Asya Demet Akalın Kızılırmak Ammarzâde Mehmed Paşa Avlonyalı Mustafa Nuri...
düz çizgi: bu biyografide anılıyorkesik çizgi: bu kişiyi anıyor
  • Ege Denizi hayat hikâyesinde anıyor Faik Sabri Duran

    “Aynı isim 1938 yılında Faik Sabri Duran'ın yazdığı lise 3.”

  • Ege Denizi kendi hikâyesinde anılıyor Binali Yıldırım

    “AK Parti'nin en önemli projelerinden biri sayılan gemi trafiğini rahatlatmak adına Karadeniz ile Ege Denizi'ni birbirine bağlayacak Kanal İstanbul adlı su yoludur.”

  • Ege Denizi kendi hikâyesinde anılıyor V. Mehmed

    “Ayrıca Ege Denizi'ndeki 12 adaya asker çıkardılar.”

  • Ege Denizi kendi hikâyesinde anılıyor Asya

    “Asya'nın sınırları hakkında birçok araştırmacı farklı görüşler ileri sürse de, en doğru kabul edilen sınırları; Ural Dağları, Ural Nehri, Maniç Oluğu, Karadeniz, İstanbul ve Çanakk...”

  • Ege Denizi kendi hikâyesinde anılıyor Demet Akalın

    “Ekim 2020'de İzmir'in Seferihisar ilçesinde gerçekleşen ve pek çok yerden hissedilen Ege Denizi depremi'nin ardından şarkıcı, ihtiyaç sahibi on aileye mobilya yardımında bulunmuştu...”

  • Ege Denizi kendi hikâyesinde anılıyor Kızılırmak

    “Böylece İranlılar sınırlarını Ege Denizi'ne kadar genişletti.”

  • Ege Denizi kendi hikâyesinde anılıyor Ammarzâde Mehmed Paşa

    “Bununla birlikte, 1648 sefer mevsiminde Osmanlı donanması Çanakkale Boğazı'nı kapatan Venedik donanmasına karşı Ege Denizi'ne açılamayınca Ammarzâde Mehmed Paşa da azledildi ve sal...”

  • Ege Denizi kendi hikâyesinde anılıyor Avlonyalı Mustafa Nuri Paşa

    “Resmi Arnavut ansiklopedisinde Mustafa Nuri ile ilgili girişin yazarı Neil Shehu'ya göre, “Birliğin Avlonya şubesinin başkanı Mustafa Nuri, Avusturya-Macaristan'ın Avlonya'daki kon...”

05

Kaynaklar

11kaynak kaydı
10farklı yayıncı
1ansiklopedi maddesi
6zaman çizelgesi olayı
  1. K·01
    Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesi
    Vikipedi - Ege Denizi
    tr.wikipedia.org · erişim 29.09.2026

    NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.

    Kaynağa git ↗
  2. K·02
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "The Greco -Turkish dispute over the Aegean Sea" (İngilizce). Indian Council of World Affairs. 28 Şubat 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Ocak 2024.
    arşiv · www.icwa.in · erişim 29.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  3. K·03
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Ege Denizinin Orijinal Adı Nedir? (Türk Deniz Kuvvetleri)
    arşiv · www.dzkk.tsk.mil.tr · erişim 29.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  4. K·04
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    www.etymonline.com, kelime sorgu motoru 13 Temmuz 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. "Aegean" kelimesi araması
    etymonline.com · erişim 29.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  5. K·05
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Bilge Umar 9 Aralık 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Aigaion Pelagos (Ege Denizi) adına köken olmuş Aiga adı, sf:219
    balikesir-edremit.gov.tr · erişim 29.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  6. K·06
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Adalar Denizi ve Batı Anadolu bölgesi hakkında 24 Ekim 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Marmara coğrafya dergisi, Prof. Dr. Ramazan ÖZEY
    marmaracografya.com · erişim 29.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  7. K·07
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Atatürk neden ordular ilk hedefiniz Akdeniz demişti 24 Mart 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Marmara coğrafya dergisi, Cevat Ülkekul
    hgk.msb.gov.tr · erişim 29.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  8. K·08
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    deprem.gov.tr 11 Ocak 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Türkiye ve çevresindeki tarihsel depremler
    deprem.gov.tr · erişim 29.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  9. K·09
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    izmir.bel.tr 20 Ocak 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Egedenizindeki fay hatları
    izmir.bel.tr · erişim 29.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  10. K·10
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Aksu, A.E.; Yaşar, D.; Mudie, P.J.; Gillespie, H. (April 1995). "Late glacial-Holocene paleoclimatic and paleoceanographic evolution of the Aegean Sea: micropaleontological and stable isotopic evidence". Marine Micropale...
    archive.org · erişim 29.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  11. K·11
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Yagar, D., 1994. Late glacial-Holocene evolution of the Aegean Sea. Ph.D. Thesis, Inst. Mar. Sci. Technol., Dokuz Eyltil Univ., 329 pp. (Unpubl.)Şablon:Rs
    erişim 29.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

yayımlanmadı

Bilerek dışarıda bırakılanlar

Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.

Metin lisansı

Vikipedi’den uyarlanmıştır

Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “Ege Denizi” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.

06

Ne değişti?

  1. Kaynak yeniden tarandı

    Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.

  2. Profil oluşturuldu

    11 kaynak ve 6 olayla ilk kayıt.

07

Düzeltme masası

Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.

  1. Ne yanlış?
  2. Doğrusu
  3. Kaynak

Hangi bölümde bir hata var?

Önerin editör incelemesinden geçer, otomatik yayımlanmaz. E-posta adresin yalnızca bu başvuru için kullanılır.
08

Buradan nereye?

Kültür & Sanat alanındaki tüm profiller →