Kısaca kimdir?
Ducum Muharebesi ya da Samarra Muharebesi, 1732-1736 Osmanlı-İran Savaşı'nda bir evre. Topal Osman Paşa komutasındaki Osmanlı ordusu, Nadir Şah komutasındaki Safevî ordusunu 19 Temmuz 1733'te büyük bir yenilgiye uğratarak kuşatma altındaki Bağdat'ı kurtardı.
Bu muharebede Nadir Şah meydan muharebelerindeki tek yenilgisini aldı ve süratle yeniden asker toplayarak yeni bir orduyla kendi ordusunu kışlamak üzere terhis etmiş Topal Osman Paşa üzerine yürüdü ve sayıca az Osmanlı ordusunu 24-26 Ekim 1733'te Kerkük civarında Leylan Muharebesi'nde mağlup etti.
Bununla birlikte, İran ordusu gerek Ducum Muharebesi'ndeki ağır kayıpları gerek ülkenin güneydoğusunda çıkan Muhammed Han Belucî Ayaklanması'nı bastırmaya yönelmesi nedeniyle yeniden Bağdat üzerine yürüyemedi. Bu anlamda, Bağdat'ın 1917'de İngilizler tarafından işgaline dek Osmanlı egemenliğinde kalması bağlamında Osmanlıların Ducum Muharebesi'nde elde ettikleri zafer tarihî bir öneme sahip oldu.
Muharebe
—Muharebe
5 Mart'ta Diyarbakır'a ulaşan Topal Osman Paşa giderek kalabalıklaşarak yaklaşık 100.000 askere varan ordusuyla 26 Nisan'da yeniden harekete geçti ve Musul'a vardı. 18 Haziran'da Musul'dan yeniden harekete geçen Osmanlı ordusu 26 Haziran'da Zap Suyu kıyısında kamp kurdu. Osmanlı ordusu Altunköprü'ye geldiğinde ise Nadir Şah'ın Topal Osman Paşa'yı muharebeye davet eden mektubu geldi. Karşılıklı mektuplaşmaların ardından Osmanlı ordusu ileri harekâtını sürdürdü ve İranlıların ablukası altındaki Kerkük'ü kurtardı.
Ardından Bağdat'a doğru harekete geçen Osmanlı ordusu, Kerkük'ün etrafının İran ordusu tarafından yağmalanması nedeniyle zahire sıkıntısı çektiği gibi, köprülerin, yolların ve konakların tahrip edilmesi nedeniyle de ağır hareket etmek zorunda kaldı. Buna karşılık, Topal Osman Paşa ordusunun sıcak yaz mevsiminde susuzluk çekmemesini teminen Dicle Nehri'ne yakın bir yürüyüş izledi ve su takviyesinin günlük yapılmasını sağladı. Adana Valisi Kara Pulat Ahmet Paşa'yı 6.000 askerle öncü, Karahisar-ı Sahip Valisi Memiş Paşa'yı da keza 6.000 askerle artçı kuvvet olarak görevlendirdi. 6 Temmuz'da Pulat Ahmet Paşa'dan Nadir Şah komutasındaki İran ordusunun on saatlik mesafede olduğu bilgisi geldi.
Gerçekten de İran ordusu, Bağdat'ta kalıp daha iyi mevzilendiği bölgede savunma savaşı vereceğine dair beklentilerin aksine, Osmanlı ordusu üzerine yürümüş ve daha yürüyüş sırasında susuzluk sorunu çekmeye başlamıştı. 18-19 Temmuz gecesindeki harp meclisinde stratejisini kararlaştıran Osmanlı ordusu 19 Temmuz'da Samarra kenti civarındaki Ducum mevkiine ulaştı.
12.000 askerini Bağdat önünde kuşatmayı sürdürmek üzere bırakan Nadir Şah ise 70 ilâ 80.000 askerlik ordusuyla kuzeye doğru yürümüş ve aynı günün sabahında Ducum'a gelmişti. Karargâhını buraya kuran Nadir Şah, ordusunun üç tarafını siperlerle sağlamlaştırdı ve çevresini toplar, zemberekler ve ateşli kulelerle tahkim etti.
Nadir Şah bu hazırlıkları yaparken, İran ordusundaki Kızılbaş öncü birlikleri ile Osmanlı öncü birlikleri arasında saat 10.30 civarında ilk çatışmalar başladı. Yarım saat sonra ise İran ordusunun topçuları ateşe başladı ve Nadir Şah ordusunun 50.000 kişilik bölümüyle Osmanlıların sol kanadına yüklenerek sarma harekâtı icra etmek istedi. Burada karşılaşılan mukavemetin ardından ise tüm ordusuyla Osmanlı ordusunun merkezine taarruz etti.
Bu taarruz başlangıçta başarılı oldu. İran ordusunun topyekün saldırdığı bu esnada bir Kızılbaş ve Afgan bölüğü de Osmanlı toplarını ele geçirmek için hücuma kalktı ve Pulat Ahmet Paşa kolundan 3, İbrahim Paşa kolundan ise 4 parça top ele geçirmeyi başardı. Abdullah Ağa kolunun direnci de zayıflarken, Memiş Paşa kolundaki askerler de Dicle Nehri'nin kenarından ayrılmaya başladı. Bu esnada Osmanlı ordusundaki 2.000 Kürt atlı da firar etti.
Topal Osman Paşa bu aşamada ihtiyat birlikleri ile Memiş Paşa komutasındaki artçı birlikleri (yaklaşık 20.000 asker) karşı taarruza yöneltti. Bu karşı taarruzlarla kaybedilen toplar geri alınırken Kızılbaş-Afga
Ducum Muharebesi · diğer bölümler
Bağlantı atlası
Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.
-
Ducum Muharebesi hayat hikâyesinde anıyor Ahmed Paşa
“Osmanlılar 1730'da yitirdikleri toprakları geri almalarına rağmen 1732 yılında Ahmed Paşa Antlaşması'yla Aras Irmağının güneyindeki toprakları Safevîlere terk etmeye razı oldular.”
-
Ducum Muharebesi hayat hikâyesinde anıyor Kürican Muharebesi
“Tahmasb hem Revan'da hem Kürican Muharebesi'nde Osmanlılar karşısında büyük bir yenilgiye uğradı.”
-
Ducum Muharebesi hayat hikâyesinde anıyor Leylan Muharebesi
“Bu muharebede Nadir Şah meydan muharebelerindeki tek yenilgisini aldı ve süratle yeniden asker toplayarak yeni bir orduyla kendi ordusunu kışlamak üzere terhis etmiş Topal Osman Pa...”
-
Ducum Muharebesi hayat hikâyesinde anıyor Topal Osman Paşa
“Topal Osman Paşa komutasındaki Osmanlı ordusu, Nadir Şah komutasındaki Safevî ordusunu 19 Temmuz 1733'te büyük bir yenilgiye uğratarak kuşatma altındaki Bağdat'ı kurtardı.”
-
Ducum Muharebesi kendi hikâyesinde anılıyor Bağdat Kuşatması (1733)
“Nadir Şah tarafından Şubat-Temmuz 1733 arasında kuşatılan Bağdat, kuşatmayı kaldırmak amacıyla bölgeye yetişen Topal Osman Paşa komutasındaki Osmanlı ordusunun 19 Temmuz 1733'te Du...”
Kaynaklar
Bu profil için henüz kaynak kaydı yok.
Bilerek dışarıda bırakılanlar
Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.
Vikipedi’den uyarlanmıştır
Bu profildeki metinler Vikipedi maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.
Ne değişti?
-
Profil oluşturuldu
0 kaynak ve 0 olayla ilk kayıt.
Düzeltme masası
Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.
- Ne yanlış?
- Doğrusu
- Kaynak
Önerin masada.
Editör ilk yanıtı en geç 5 iş günü içinde verecek. Kabul edilirse “Ne değişti?” günlüğünde görünecek.