Deniz Gezmiş Siyasi yaşamı

Deniz Gezmiş (28 Şubat 1947, Ayaş - 6 Mayıs 1972, Ankara), Türkiye Halk Kurtuluş Ordusunun kurucularındandır. Türk Marksist-Leninist öğrenci lideri ve aktivist.

1965'te Türkiye İşçi Partisine üye oldu. 1968'de 6. Filo Protestoları'na katıldı. Olaylardan dolayı "öğrenciyi ayaklandırmaya teşvik, tahrip ve yaralama" suçlarından hakkında yakalama kararı çıkarıldı ve 30 Temmuz 1968'de tutuklandı. Kasım 1968'de yeni ABD Büyükelçisi Robert Komer'i protesto ettiği için tekrar tutuklandı. 26 Aralık 1968'de Oya Sencer'in doktora tezinin kabul edilmemesi üzerine arkadaşlarıyla birlikte rektörlüğü işgal etti, üniversite süresiz kapatıldı, hakkında tutuklama kararı verildi. 15 Mart 1969'da İstanbul Üniversitesi Hukuk ve İktisat Fakülteleri Okuma Salonuna sol görüşlü Vedat Demircioğlu'nun ismini vermeleri üzerine sağ görüşlü öğrencilerle aralarında çıkan kavgaya karıştıktan sonra 18 Mart 1969'da tutuklandı. Mayıs 1969'da Üniversite Reform Tasarısı'nı desteklemek için öğrenciler ve akademisyenler tarafından protestolar başladı. İstanbul Üniversitesinin işgaline öncülük etti. Bitmeyen olaylardan dolayı üniversite yönetiminin Haziran 1969'da polis nezaretinde sınav yapılması kararından sonra protestolar şiddetlendi. Güvenlik kuvvetlerinin üniversiteye müdahalesi sırasında çıkan çatışmada 14 polis, 100'e yakın öğrenci yaralandı. Hakkında tekrar tutuklama kararı verildi. 1969'da Filistin'de bulunan Filistin Demokratik Halk Kurtuluş Cephesinin gerilla kampına silahlı eğitim almak ve FDHK-C üyeleri ile aynı safta savaşmak için gitti. 20 Aralık 1969'da yakalandı, 18 Eylül 1970'e kadar tutuklu kaldı. İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesinden kanun dışı eylemlere katıldığı için ihraç edildi. Bursa Cezaevinden tahliye edildikten sonra askere alınacakken Sivas'a sevki sırasında askerden kaçtı. Silahlı Marksist-Leninist örgüt Türkiye Halk Kurtuluş Ordusunu kurdu. 29 Aralık 1970'te öldürülen 2 devrimci arkadaşlarının öcünü almak için Yusuf Aslan'ın çaldığı bir otomobille giderken ABD Büyükelçiliği önündeki Kavaklıdere Polis Kulübesi'ni kurşunladı, saldırıda iki Türk polisinin ayaklarına 50 metreden sıkıldığı için bir yaralanma ile karşılaşılmadı. Savunmasında ise ''1920'lerde İstanbul'da Karakol Teşkilatı hangi amaçla işgalcilere ve polise kurşun sıktıysa biz de aynı amaçla sıktık'' dedi. 11 Ocak 1971'de Türkiye İş Bankası Emek Şubesi soygununu gerçekleştirdi. 4 Mart 1971'de 4 Amerikalıyı kaçırdı ve bir bildiri yayımlayarak 400.000 dolar fidye ile "tüm devrimcilerin serbest bırakılmasını" istedi. Güvenlik güçleri 5 Mart'ta kendisini ve Amerikalıları bulmak için THKO'nun "karargâhı" sayılan ODTÜ'ye silahlı bir saldırı gerçekleştirdi. Öğrencilerle güvenlik güçleri arasında çatışma çıktı, 9 saat süren çatışmada biri komando er Mevlüt Meriç olmak üzere 3 kişi öldü, 26 kişi yaralandı. Üniversite süresiz kapatıldı. 9 Mart'ta Amerikalıları serbest bıraktı. 12 Mart 1971 Muhtırası'nın ardından yakalanarak yargılandı ve idama mahkûm edildi. Cezası ertesi yıl Yusuf Aslan ve Hüseyin İ