biyograftam
Giriş
  1. Keşfet
  2. Kültür & Sanat
  3. Deli Halid Paşa
Çerkes asıllı Osmanlı ve Türk asker ile siyasetçi · 1883–1925

Deli Halid Paşa Milletvekilliği ve ölümü

Deli Halid Paşa veya Halid Karsıalan (1883, İstanbul - 14 Şubat 1925, Ankara), Çerkes asıllı Osmanlı ve Türk asker ile siyasetçidir.

Hayat çizgisi 4 kaynak Düzeltme öner
Hayat şeridi Bir döneme dokun, çizelge süzülsün
188319001925
Önemli eserler Eğitim Önemli eserler Miras
01

Kısaca kimdir?

Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.

Deli Halid Paşa veya Halid Karsıalan (1883, İstanbul - 14 Şubat 1925, Ankara), Çerkes asıllı Osmanlı ve Türk asker ile siyasetçidir.

I. Dünya Savaşı'nda Kafkas Cephesi'nde başarılar göstermiş; Türk Kurtuluş Savaşı'nın ilk yıllarında Doğu Cephesi'nde, Gümrü Antlaşması'nın imzalanmasından sonra ise Batı Cephesi'nde komutanlık yapmış bir askerdir.

İkinci Büyük Millet Meclisi'ne Ardahan Milletvekili olarak katıldı. Bir tartışma sonrasında Meclis koridorunda vurularak öldü. TBMM'de işlenen ilk cinayetin kurbanıdır.

02

Milletvekilliği ve ölümü

—Milletvekilliği ve ölümü

İkinci Büyük Millet Meclisine Ardahan Milletvekili olarak katıldı. 9 Şubat 1925 tarihinde Meclis koridorunda, sırtından tabancayla vurularak yaralandı ve 14 Şubat 1925 tarihinde öldü. Öldürülmesi, TBMM'de gerçekleşen ilk cinayettir.

Halit Paşa, Milletvekili Ali Çetinkaya ile bir arbede sırasında patlayan bir silahla vuruldu. Paşayı kimin vurduğu kesin olarak anlaşılamadı. Paşa, yaralı halde 5 gün Millet Meclisinde tutuldu, hastaneye kaldırılmadı. Durumu giderek kötüleşen paşa, 14 Şubat'ta öldü. Öte yandan, Ankara Savcılığı, Halit Paşa'yı Ali Çetinkaya'nın vurduğu kanaatine vardı; bir nefs-i müdafaa halinde olduğunu kabul ederek bu olaydan dolayı kovuşturma yapılmaması kararı verdi.

Cenazesi, İstanbul'un Eyüp semtinde defnedildi. Mezarı, 1988 yılında Ankara'daki Devlet Mezarlığı'na taşındı.

Deli Halid Paşa · diğer bölümler

← Deli Halid Paşa profilinin tamamı

03

Hayat çizgisi

Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.

  1. 1883

    Deli Halid Paşa veya Halid Karsıalan (1883, İstanbul - 14 Şubat 1925, Ankara), Çerkes asıllı Osmanlı ve Türk asker ile siyasetçidir.

    Önemli eserler tek kaynak
  2. 1901

    1901 yılında Kuleli Askeri İdadisi'nden 1904 yılında Mekteb-i Harbiye'den Teğmen olarak mezun oldu.

    Eğitim tek kaynak
  3. 1907

    1907 yılında Erkan-ı Harbiye Mektebi'ni Kurmay Yüzbaşı olarak bitirdi.

    Önemli eserler tek kaynak
  4. 1908

    1908 yılında II.

    Önemli eserler tek kaynak
  5. 1910

    1910 yılının Haziran ayında Trablusgarp Savaşı'na katıldı.

    Önemli eserler tek kaynak
  6. 1915

    Dokuz günlük bir savaştan sonra 23 Aralık 1915 tarihinde Ardahan'a girmeyi başardı.

    Önemli eserler tek kaynak
  7. 1917

    10 Mayıs 1917 tarihinde Garbi Dersim Komutanlığına atandı; savaşın en önemli milis güçlerinden birisini kurdu; Dersimli süvari birlikleri ile Erzincan, Mamahatun ve Erzurum'u geri aldı.

    Önemli eserler tek kaynak
  8. 1920

    1920 yılının sonlarında Kars ve Sarıkamış'ı, 1921'de de Ardahan'ı düşman işgallerinden kurtardı.

    Önemli eserler tek kaynak
  9. 1925

    9 Şubat 1925 tarihinde Meclis koridorunda, sırtından tabancayla vurularak yaralandı ve 14 Şubat 1925 tarihinde öldü.

    Miras tek kaynak
  10. 1988

    Mezarı, 1988 yılında Ankara'daki Devlet Mezarlığı'na taşındı.

    Önemli eserler tek kaynak
04

Kaynaklar

4kaynak kaydı
2farklı yayıncı
1ansiklopedi maddesi
10zaman çizelgesi olayı
  1. K·01
    Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesi
    Vikipedi - Deli Halid Paşa
    tr.wikipedia.org · erişim 28.09.2026

    NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.

    Kaynağa git ↗
  2. K·02
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    T.C. Genelkurmay Harp Tarihi Başkanlığı Yayınları, Türk İstiklâl Harbine Katılan Tümen ve Daha Üst Kademelerdeki Komutanların Biyografileri, Genelkurmay Başkanlığı Basımevi, Ankara, 1972, s. 202.
    erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  3. K·03
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Mehmet Emin Azat, Mecliste Öldürülen Ardahan Milletvekili Deli Halit Paşa, Birikim Gazetesi, 25.05.2011". 29 Eylül 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Aralık 2011.
    arşiv · www.siyasalbirikim.com.tr · erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  4. K·04
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Derin Tarih dergisi, sayı 23 (Şubat 2014)
    erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

yayımlanmadı

Bilerek dışarıda bırakılanlar

Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.

Metin lisansı

Vikipedi’den uyarlanmıştır

Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “Deli Halid Paşa” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.

05

Ne değişti?

  1. Kaynak yeniden tarandı

    Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.

  2. Profil oluşturuldu

    4 kaynak ve 10 olayla ilk kayıt.

06

Düzeltme masası

Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.

  1. Ne yanlış?
  2. Doğrusu
  3. Kaynak

Hangi bölümde bir hata var?

Önerin editör incelemesinden geçer, otomatik yayımlanmaz. E-posta adresin yalnızca bu başvuru için kullanılır.
07

Buradan nereye?

aynı alan · kültür & sanat

Hafız Ahmed Paşa

IV · 1564–1632

aynı alan · kültür & sanat

Bahadır Basa

Kültür & Sanat · d. 1961

aynı alan · kültür & sanat

Mehmet Cihat Özönder

Milletvekili, sosyolog ve Türkolog · 1947–2007

Kültür & Sanat alanındaki tüm profiller →