Kısaca kimdir?
Celadet Ali Bedirhan (Kürtçe: Mîr Celadet Alî Bedirxan; 1893, İstanbul – 15 Temmuz 1951, Şam), Kürt asıllı Osmanlı ve sonradan Suriyeli dilbilimci, yazar, diplomat ve siyasetçi. Kürt milliyetçisidir. Öğrenimini İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nde tamamlamıştır. Daha sonra Münih Ludwig Maximilian Üniversitesinde doktorasını tamamlamıştır. Kürt milliyetçi örgütü Hoybun'un ilk başkanıdır.
Kürtçe çalışmaları
—Kürtçe çalışmaları
1930'lu yıllarla birlikte, siyasi çalışmalardan uzaklaşarak Kürtçe ile ilgili çalışmalarını yoğunlaştırdı. 15 Mayıs 1932 yılında Hawar dergisini çıkardı. Hawar dergisi ile birlikte Arap karakterli Kürt alfabesinin yanında Latin karakterli Kürt alfabesi de kullanılmaya başlandı. İlk 23 sayısı hem Latin harfleri hem de Arap harfleriyle yayınlanan Hawar, 24. sayıdan itibaren bütünüyle Latin harfleriyle yayımlandı. Günümüzde kullanılan Latin karakterli Kürt alfabesi ilk defa Hawar dergisinde uygulanan alfabedir. Hawar dergisinde çoğunlukla Kurmanci olmak üzere düzenli bir biçimde Sorani ve az sayıda da Zazaki yazılar yayınlandı. Osmanlı dönemi Kürt basınından ayrı olarak Hawar 'da Türkçe yazılara yer verilmemekle birlikte, dergide Fransızca bölümü vardı ve bazı Kürtçe yazılar Fransızcaya da tercüme ediliyordu. Suriye'nin Fransızların mandası altında olmasının bunda etkili olduğu düşünülmektedir. Hawar dergisi hem Kürtçenin standartlaştırılması hem de Kürtçe yazan kadronun yetişmesi anlamında bir okul işlevi gördü. Hawar'ın yazar kadrosu içinde Celadat Bedirhan dışında, kardeşi Kamuran Bedirhan, Osman Sabri, Nureddin Zaza, Cegerxwin, Kadri Can gibi birçok kişi de düzenli olarak yazdı. Toplam 57 sayı yayımlanan Hawar 1943'te yayınına son verdi.
1942'de Şam'da Hawar'ın yanı sıra Ronahi ismiyle resimli bir Kürtçe dergi çıkardı. Başta Hawar'ın bir eki olarak çıkan Ronahi, Hawar'ın yayınına son vermesinden sonra bir süre yayınına bağımsız olarak devam etti. Sadece Kürtçenin Kurmanci lehçesiyle yayın yapan Ronahi, Latin harfleriyle yayımlandı. Toplam 28 sayı yayınlanan Ronahi, 1945 yılında yayınını sona erdirdi. Ronahi'nin yazar kadrosu da çoğunlukla Hawar 'da yazan kişilerdi.
Celadet Bedirhan, 15 Temmuz 1951'de Şam'da öldü. Mezarı Şam'dadır. Ölümünden sonra hayattayken yaptığı Kürtçe dil araştırmaları bir araya toplandı.
Celadet Ali Bedirhan · diğer bölümler
Üretimleri
Elifba Kurdî (Kürtçe Alfabe)
Rûpelên Elfabê
Rêzimana Elifbaya kurdî
Rêzimana Kurdî (Kürtçe Gramer) (Roger Lescot ile birlikte)
Ferhenga Kurdî (Kürtçe Sözlük)
Günlük Notlar
De La Question Kurde / Kürt Sorunu Üzerine (Fransızca ve Türkçe)
Were Dotmam (Hawar Dergisi'nde yer alan şiirler)
Diğer eserler
Bağlantı atlası
Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.
-
Celadet Ali Bedirhan hayat hikâyesinde anıyor Ali Galip
“Bu sebeplerle Mustafa Kemal'in Nutuk'unda Ali Galip Olayı çerçevesinde itham edilmiştir.”
-
Celadet Ali Bedirhan hayat hikâyesinde anıyor Ali Galip Olayı
“Bu sebeplerle Mustafa Kemal'in Nutuk'unda Ali Galip Olayı çerçevesinde itham edilmiştir.”
-
Celadet Ali Bedirhan hayat hikâyesinde anıyor Arap harfleri
“İlk 23 sayısı hem Latin harfleri hem de Arap harfleriyle yayınlanan Hawar, 24.”
-
Celadet Ali Bedirhan hayat hikâyesinde anıyor Bedirhan Bey
“Bedirhan Bey'in torunu, Kürt aydınlarından Emir Ali Bedirhan'ın oğludur.”
-
Celadet Ali Bedirhan hayat hikâyesinde anıyor İstanbul Üniversitesi
“Öğrenimini İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nde tamamlamıştır.”
-
Celadet Ali Bedirhan hayat hikâyesinde anıyor Latin harfleri
“İlk 23 sayısı hem Latin harfleri hem de Arap harfleriyle yayınlanan Hawar, 24.”
-
Celadet Ali Bedirhan kendi hikâyesinde anılıyor Ekrem Cemilpaşa
“1919 yılının Haziran ayında, Diyarbakırlı Cemil Paşanın oğlu Ekrem hakkında Diyarbakır'da tutuklama kararı çıkarılınca; kanun kaçağı olarak gittiği Halep'te İngiliz istihbarat yüzb...”
-
Celadet Ali Bedirhan kendi hikâyesinde anılıyor Kamuran Ali Bedirhan
“Bedirhan Bey'in torunu, Kürt aydınlarından Emir Ali Bedirhan'ın oğlu ve Celadet Ali Bedirhan'ın kardeşidir.”
Kaynaklar
Bu profil için henüz kaynak kaydı yok.
Bilerek dışarıda bırakılanlar
Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.
Vikipedi’den uyarlanmıştır
Bu profildeki metinler Vikipedi maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.
Ne değişti?
-
Profil oluşturuldu
0 kaynak ve 0 olayla ilk kayıt.
Düzeltme masası
Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.
- Ne yanlış?
- Doğrusu
- Kaynak
Önerin masada.
Editör ilk yanıtı en geç 5 iş günü içinde verecek. Kabul edilirse “Ne değişti?” günlüğünde görünecek.