biyograftam
Giriş
  1. Keşfet
  2. Edebiyat
  3. Cahit Sıtkı Tarancı
Şair · yazar · çevirmen · 1910–1956

Cahit Sıtkı Tarancı Ailesi ve çocukluğu

Cahit Sıtkı Tarancı (4 Ekim 1910, Diyarbakır - 12 Ekim 1956, Viyana) Türk şair, yazar ve çevirmendir. Cumhuriyet dönemi Türk şiirinin önde gelen şairlerinden biridir. "Otuz Beş Yaş" şiiriyle özdeşleşen Tarancı, "sanat için sanat" anlayışına bağlı kaldı.

Hayat çizgisi 11 kaynak Düzeltme öner
Hayat şeridi Bir döneme dokun, çizelge süzülsün
Kayıt yok1945–1956
191019301956
Eğitim İlk üretimler Eğitim Önemli eserler Eğitim Önemli eserler Miras Önemli eserler
01

Kısaca kimdir?

Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.

Cahit Sıtkı Tarancı (4 Ekim 1910, Diyarbakır - 12 Ekim 1956, Viyana) Türk şair, yazar ve çevirmendir. Cumhuriyet dönemi Türk şiirinin önde gelen şairlerinden biridir. "Otuz Beş Yaş" şiiriyle özdeşleşen Tarancı, "sanat için sanat" anlayışına bağlı kaldı. Şiirlerinde en çok yaşama sevinci ve ölüm temalarına yer verdi; ayrıca yitik aşklar, mutlu sevdalar, yalnızlık, yaşadığı bohem hayatın buruklukları, çocukluk özlemi konulu şiirler yazdı. Birçok şiiri, farklı bestekârlar tarafından bestelenmiştir.

Ömrümde Sükût (1933), Otuz Beş Yaş (1946), Düşten Güzel (1952) ve ölümünden sonra yayımlanan Sonrası (1957) ile Bütün Şiirleri (1983) adlı şiir kitaplarının yanı sıra çeşitli hikâyeler yazmış ve bu hikâyeler Tarancı'nın ölümünün 50. yılında Gün Eksilmesin Penceremden (2006) adıyla yayımlanmıştır. Fransız edebiyatından yaptığı şiir tercümeleriyle de yapan şairin aile fertlerine, arkadaşlarına ve yakın dostlarına yazmış olduğu mektupların çoğu Ziya'ya Mektuplar (1957) ve Evime ve Nihal'e Mektuplar (1989) adlarıyla yayımlanmıştır.

Diyarbakır'da dünyaya gelen Tarancı, şehrin soylu ailelerinden olan Pirinççizade ailesindendir. İlk tahsilini Diyarbakır'da tamamladıktan sonra İstanbul'a giderek Kadıköy'deki Fransız Saint-Joseph ile Galatasaray liselerinde orta öğrenim gördü. 1944 yılından başlayarak Ankara'da Anadolu Ajansı, Toprak Mahsulleri Ofisi ve Çalışma Bakanlığında çevirmen olarak çalıştı. 1954'te geçirdiği felç sonucu Viyana'ya götürüldü ve buradaki bir hastanede tedavi gördüğü sırada 12 Ekim 1956'da zatülcenpten öldü.

Tarancı'nın doğup büyüdüğü ev, 1973 yılında Türkiye Cumhuriyeti Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından satın alınarak restore edildikten sonra, cumhuriyetin 50. yılında 29 Ekim 1973 tarihinde Tarancı'nın anısını yaşatmak ve ismini ebedîleştirmek amacı ile müze olarak hizmete açıldı.

02

Ailesi ve çocukluğu

—Ailesi ve çocukluğu

4 Ekim 1910 tarihinde Diyarbakır'ın Cami Kebir Mahallesi'nde günümüzde müze olarak kullanılan evde dünyaya gelmiştir. Doğduğunda kendisine büyükbabasının adı olan Hüseyin Cahit adı verilmiştir. Tarancı, pirinç ziraati ve ticaretle uğraştıkları için "Pirinççizadeler" diye bilinen Diyarbakır'ın köklü ve soylu ailelerinden birine mensuptur. Büyük dedesi Hacı Ali Efendi'nin iki oğlundan biri olan Arif Efendi, Diyarbakır'da belediye reisliği yapmış ve I. Meşrutiyet'in ilanından sonra Diyarbakır'dan vekil olarak seçilmiştir. Arif Efendi'nin oğlu Feyzi Bey de cumhuriyetin ilk yıllarında Diyarbakır mebusu olarak meclise girmiş ve Fethi Okyar kabinesinde görev almıştır. Fevzi Bey'in oğlu Vefik Pirinççioğlu da vekil seçildikten sonra 27 ve 28. Türkiye Hükûmeti'nde sırasıyla içişleri ve devlet bakanlığı görevlerinde bulunmuştur. Hacı Ali Efendi'nin diğer oğlu Hüseyin Efendi, tarım ve ticaretle uğraşmıştır. Hayriye Hanım ile olan evliliğinden Bekir Sıtkı (1888) dünyaya gelmiştir. Ziraat ve ticaretle uğraşan Bekir Sıtkı Bey, amcası Arif Efendi'nin kızı Arife Hanım ile evlenmiş ve bu evlilikten üç kız ve üç erkek çocuk dünyaya gelmiştir. Tarancı, ailenin en büyük çocuğudur. Mehmet Halit, Saliha Nihal (Erkmenoğlu), Yıldız (Köksal), Atiye Hilâl (Arda), Yılmaz Cihangir, Tarancı'nın kardeşleridir.

1934'te Soyadı Kanunu'nun çıkmasıyla Arif Efendi'nin soyundan gelenler "Pirinççioğlu" soyadını alırken "o sene pirinç ziraatinden zarar eden ve kızgınlıkla 'Pirinççioğlu' soyadını almayan" Bekir Sıtkı Bey, "çiftçi" anlamına gelen "Tarancı" soyadını almıştır.

Çocukluğunu Diyarbakır'da ailesinin yanında geçiren Tarancı, söylenenlere göre çocukluğunda "kısa boylu, nazik yapılı, göğsü oldukça dar yapılıydı. Keskin yüz çizgilere ve koyu kahve saçlara sahipti."

Cahit Sıtkı Tarancı · diğer bölümler

← Cahit Sıtkı Tarancı profilinin tamamı

03

Hayat çizgisi

Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.

  1. 1910

    Doğum ve Erken Yıllar

    1910 yılında dünyaya geldi.

    Eğitim tek kaynak
  2. 1917

    Tarancı öğrenim hayatına 1917'de Diyarbakır Nümune-i Terakkî-i Hamidî Mekteb-i İptidâî'sinde başladı.

    İlk üretimler tek kaynak
  3. 1927

    Tarancı, Kadıköy'deki Saint-Joseph Fransız Lisesinde başladığı ortaöğrenimine 1927-28 eğitim-öğretim döneminde ortaokul son sınıf öğrencisi olarak geçtiği Galatasaray Lisesinde devam etti.

    Eğitim tek kaynak
  4. 1930

    Ziya'ya Mektuplar, Tarancı'nın 1930-46 yılları arasında yakın dostu Ziya Osman Saba'ya yolladığı mektuplardan elli yedisini içermektedir.

    Önemli eserler tek kaynak
  5. 1931

    1931'de Galatasaray Lisesi'nden mezun oldu ve Yıldız'daki Mülkiye Mektebi'ne yatılı olarak başladı.

    Eğitim tek kaynak
  6. 1932

    Peyami Safa da 1932'de Cumhuriyet gazetesindeki üç yazısıyla onu kamuoyuna tanıttı.

    Önemli eserler tek kaynak
  7. 1933

    Ömrümde Sükût (1933), Otuz Beş Yaş (1946), Düşten Güzel (1952) ve ölümünden sonra yayımlanan Sonrası (1957) ile Bütün Şiirleri (1983) adlı şiir kitaplarının yanı sıra çeşitli hikâyeler yazmış ve bu hikâyeler Tarancı'nın ölümünün 50.

    Miras tek kaynak
  8. 1934

    1934'te Soyadı Kanunu'nun çıkmasıyla Arif Efendi'nin soyundan gelenler "Pirinççioğlu" soyadını alırken "o sene pirinç ziraatinden zarar eden ve kızgınlıkla 'Pirinççioğlu' soyadını almayan" Bekir Sıtkı Bey, "çiftçi" anlamına gelen "Tarancı" soyadını almıştır.

    Önemli eserler tek kaynak
  9. 1935

    Daha çok maddî sıkıntılardan dolayı (dostu Baki Süha Edipoğlu'nun aktardığına göre sigara ve içki parasını çıkarmak için) 1935-1947 yılları arasında yazmıştır.

    Önemli eserler tek kaynak
  10. 1938

    1938-1940 yıllarında Paris'te Sciences Politiques'te öğrenimine devam etti.

    Önemli eserler tek kaynak
  11. 1940

    Dünya Savaşı sırasında Nazi Almanyası uçakları 1940 yılında Paris'i bombalamaya başlayınca öğrenimini bırakmak zorunda kaldı; 13 Haziran 1940'ta bisiklet ile kaçarak önce Lyon'a sonra Cenevre'ye geçti.

    Önemli eserler tek kaynak
  12. 1941

    Dünya Savaşı'nın başlaması ile geri döndükten sonra Mart 1941'de askere gitti.

    Önemli eserler tek kaynak
  13. 1943

    Ekim 1943'te terhis olduktan sonra Eminönü, Yemiş semtindeki bir yazıhanede ticaret işlerini sürdürmekte olan babasının yanında çalıştı.

    Önemli eserler tek kaynak
  14. 1944

    1944 yılından başlayarak Ankara'da Anadolu Ajansı, Toprak Mahsulleri Ofisi ve Çalışma Bakanlığında çevirmen olarak çalıştı.

    Önemli eserler tek kaynak
04

Bağlantı atlası

Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.

Cahit Sıtkı Taranc… Abdullah Cevdet Ahmet Hamdi Tanpınar Ahmet Kutsi Tecer Arife Hanım Onur Akın Peyami Safa Şeyh Galip Yunus Emre
düz çizgi: bu biyografide anılıyorkesik çizgi: bu kişiyi anıyor
  • Cahit Sıtkı Tarancı hayat hikâyesinde anıyor Abdullah Cevdet

    “Dayısı, şiirlerini Abdullah Cevdet'e göstermesi konusunda Cahit Sıtkı'yı yüreklendirdi.”

  • Cahit Sıtkı Tarancı hayat hikâyesinde anıyor Ahmet Hamdi Tanpınar

    “• Yunus Emre • Ahmet Kutsi Tecer • Şeyh Galip • Fuzuli • Ahmet Hamdi Tanpınar • Necip Fazıl Kısakürek • Ahmet Haşim • Yahya Kemal Beyatlı • Alphonse de Lamartine • Moliere • Jean B...”

  • Cahit Sıtkı Tarancı hayat hikâyesinde anıyor Ahmet Kutsi Tecer

    “• Yunus Emre • Ahmet Kutsi Tecer • Şeyh Galip • Fuzuli • Ahmet Hamdi Tanpınar • Necip Fazıl Kısakürek • Ahmet Haşim • Yahya Kemal Beyatlı • Alphonse de Lamartine • Moliere • Jean B...”

  • Cahit Sıtkı Tarancı hayat hikâyesinde anıyor Arife Hanım

    “Ziraat ve ticaretle uğraşan Bekir Sıtkı Bey, amcası Arif Efendi'nin kızı Arife Hanım ile evlenmiş ve bu evlilikten üç kız ve üç erkek çocuk dünyaya gelmiştir.”

  • Cahit Sıtkı Tarancı hayat hikâyesinde anıyor Onur Akın

    “Bunların dışında "Memleket İsterim" şiiri, Onur Akın tarafından söylenmiştir.”

  • Cahit Sıtkı Tarancı hayat hikâyesinde anıyor Peyami Safa

    “Peyami Safa da 1932'de Cumhuriyet gazetesindeki üç yazısıyla onu kamuoyuna tanıttı.”

  • Cahit Sıtkı Tarancı hayat hikâyesinde anıyor Şeyh Galip

    “• Yunus Emre • Ahmet Kutsi Tecer • Şeyh Galip • Fuzuli • Ahmet Hamdi Tanpınar • Necip Fazıl Kısakürek • Ahmet Haşim • Yahya Kemal Beyatlı • Alphonse de Lamartine • Moliere • Jean B...”

  • Cahit Sıtkı Tarancı hayat hikâyesinde anıyor Yunus Emre

    “• Yunus Emre • Ahmet Kutsi Tecer • Şeyh Galip • Fuzuli • Ahmet Hamdi Tanpınar • Necip Fazıl Kısakürek • Ahmet Haşim • Yahya Kemal Beyatlı • Alphonse de Lamartine • Moliere • Jean B...”

05

Kaynaklar

11kaynak kaydı
2farklı yayıncı
1ansiklopedi maddesi
14zaman çizelgesi olayı
  1. K·01
    Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesi
    Vikipedi - Cahit Sıtkı Tarancı
    tr.wikipedia.org · erişim 29.09.2026

    NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.

    Kaynağa git ↗
  2. K·02
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Türken 2013, s. 2.
    erişim 29.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  3. K·03
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Koçak 2004, s. 1, Giriş.
    erişim 29.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  4. K·04
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Okur 1993, s. 26.
    erişim 29.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  5. K·05
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Okur 1993, s. 24.
    erişim 29.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  6. K·06
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Okur 1993, s. 25.
    erişim 29.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  7. K·07
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Yetiştiren 2014, ss. 7-8.
    erişim 29.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  8. K·08
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Beysanoğlu 1969, s. 1.
    erişim 29.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  9. K·09
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Çiftçi.tarancı -Tokat ve çevresi". TDK Derleme Sözlüğü. 19 Temmuz 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Temmuz 2017.
    arşiv · www.tdk.gov.tr · erişim 29.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  10. K·10
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    İlter 1956, s. 44.
    erişim 29.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  11. K·11
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Yetiştiren 2014, s. 8.
    erişim 29.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

yayımlanmadı

Bilerek dışarıda bırakılanlar

Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.

Metin lisansı

Vikipedi’den uyarlanmıştır

Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “Cahit Sıtkı Tarancı” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.

06

Ne değişti?

  1. Kaynak yeniden tarandı

    Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.

  2. Profil oluşturuldu

    11 kaynak ve 14 olayla ilk kayıt.

07

Düzeltme masası

Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.

  1. Ne yanlış?
  2. Doğrusu
  3. Kaynak

Hangi bölümde bir hata var?

Önerin editör incelemesinden geçer, otomatik yayımlanmaz. E-posta adresin yalnızca bu başvuru için kullanılır.
08

Buradan nereye?

aynı alan · edebiyat

Yaşar Kemal

Yazar, romancı ve Aktivist · 1923–2015

aynı alan · edebiyat

Ali Dündar

Öğretmen, yazar · 1924–2020

aynı alan · edebiyat

Murat Murğulişi

Laz kökenli Türk romancı ve öykü yazarı · d. 1983

Edebiyat alanındaki tüm profiller →