biyograftam
Giriş
  1. Keşfet
  2. Devlet & Siyaset
  3. Bumin
Devlet & Siyaset

Bumin Kağan oluşu

Bumin Kağan (Eski Türkçe: 𐰉𐰆𐰢𐰣:𐰴𐰍𐰣, Bumïn Kagan) veya İllig Kağan (伊利可汗, Pinyin: yīlì kěhàn, Wade-Giles: i-li k'o-han), Göktürk Kağanlığı'nın (MS 552) kurucusudur.

11 kaynak Düzeltme öner
01

Kısaca kimdir?

Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.

Bumin Kağan (Eski Türkçe: 𐰉𐰆𐰢𐰣:𐰴𐰍𐰣, Bumïn Kagan) veya İllig Kağan (伊利可汗, Pinyin: yīlì kěhàn, Wade-Giles: i-li k'o-han), Göktürk Kağanlığı'nın (MS 552) kurucusudur.

Bumin, Aşina Tuvu’nun (吐務 / 吐务) en büyük oğluydu. Göktürkler, Bumin Kağan'ın önderliğinde Rouran Kağanlığı'na bağlı bir boy olarak varlıklarını sürdürüyordu. 552 yılında Juan-junları yaptığı bir baskınla mağlup ederek, onların devletini ortadan kaldırdı ve böylece Gök-Türk devletini kurarak bağımsızlığını ilan etti. Bununla birlikte, Çin kaynaklarında, Bumin Kağan’ın Rouran Kağanlığı'nda "Tumen" (土門, 吐門, on binlik birliğin komutanı) unvanıyla anıldığı da belirtilmektedir.

02

Kağan oluşu

—Kağan oluşu

Haziran 551'de Prenses Changle ile evlenmek suretiyle Batı Vey Hanedanlığı ile akrabalık kurdu. Ocak 552'de Huai-huang'ın ("Altı Kasaba"nın biri, bugünkü Ho-pei eyaleti chang-pei ili) kuzeyinde Cücenlere ağır ve ani bir darbe vurarak bu devleti ortadan kaldırdı. Cücen Kağanı A-na-kuei intihar etti. Böylece Bumin, uzun süre bağlı kaldıkları bu federasyonu çökertti ve Ötüken merkezli Göktürk Kağanlığı'nı kurdu.

Bumin bu büyük başarıları üzerine "İllig Kağan" (Devlet sahibi kağan) unvanı aldı. Devletinin batı kanadının yönetimini ve genişletilmesi işini küçük kardeşi İstemi Yabgu'ya verdi. İstemi göreceli olarak Bumin'in egemenliğine tabi idi. Bağımsız devleti kurduğu yıl olan 552'de ya da 553'te öldüğü düşünülmektedir. Yerine oğlu İssik Kağan (Keluo / K'o-lo) geçti. Ertesi yıl İssik Kağan hayatını kaybedince yerine Mukan Kağan geçmiştir.

Bumin · diğer bölümler

← Bumin profilinin tamamı

03

Bağlantı atlası

Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.

Bumin Fikret Hakan
düz çizgi: bu biyografide anılıyorkesik çizgi: bu kişiyi anıyor
  • Bumin kendi hikâyesinde anılıyor Fikret Hakan

    “Fikret Hakan veya doğum adıyla Gaffar Bumin Çıtanak (23 Nisan 1934, Balıkesir – 11 Temmuz 2017, İstanbul), Türk oyuncudur.”

04

Kaynaklar

11kaynak kaydı
4farklı yayıncı
1ansiklopedi maddesi
0zaman çizelgesi olayı
  1. K·01
    Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesi
    Vikipedi - Bumin
    tr.wikipedia.org · erişim 26.09.2026

    NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.

    Kaynağa git ↗
  2. K·02
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Kultegin's Memorial Complex, TÜRİK BITIG". 18 Ağustos 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Temmuz 2010.
    irq.kaznpu.kz · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  3. K·03
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "pdfdergi" (PDF). 4 Mart 2016 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. [ölü/kırık bağlantı]
    arşiv · www.turkiyat.selcuk.edu.tr · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  4. K·04
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Ouyang Xiu et al., New Book of Tang, Cilt 215-II [zh:s] (Çince)
    erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  5. K·05
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    馬長壽, 《突厥人和突厥汗國》, 上海人民出版社, 1957, (Ma Zhangshou, Tujue ve Tujue Khaganate), pp. 10-11. (Çince)
    erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  6. K·06
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    陳豐祥, 余英時, 《中國通史》, 五南圖書出版股份有限公司, 2002, 978-957-11-2881-8 (Chen Fengxiang, Yu Yingshi, General history of China), p. 155. (Çince)
    erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  7. K·07
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Gao Yang, "The Origin of the Turks and the Turkish Khanate", X. Türk Tarih Kongresi: Ankara 22 - 26 Eylül 1986, Kongreye Sunulan Bildiriler, V. Cilt, Türk Tarih Kurumu, 1991, s. 731. Kenan Matbaası. 1986. ISBN 9789751604...
    books.google.com · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  8. K·08
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Burhan Oğuz, Türkiye halkının kültür kökenleri: Giriş, beslenme teknikleri, İstanbul Matbaası, 1976, p. 147. «Demirci köle» olmaktan kurtulup reisleri Bumin'e (Türkçe)
    books.google.com · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  9. K·09
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Taşağıl, Ahmet (2024). Bilge Kağan'ın Vasiyeti. Bilge Kültür Sanat. s. 6. ISBN 978-605-9521-67-3.
    erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  10. K·10
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Tumen" is used for expressing 10,000 and "Bum" is used for expressing 100,000 in Secret History of the Mongols, Larry Moses, "Legend by the numbers: The Symbolism of Numbers in the 'Secret History of the Mongols'", Asia...
    erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  11. K·11
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Beckwith, Christopher I. (16 Mart 2009). Empires of the Silk Road: A History of Central Eurasia from the Bronze Age to the Present. Princeton University Press. ss. 387, 390. ISBN 978-0691135892. 27 Eylül 2024 tarihinde k...
    books.google.com · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
yayımlanmadı

Bilerek dışarıda bırakılanlar

Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.

Metin lisansı

Vikipedi’den uyarlanmıştır

Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “Bumin” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.

05

Ne değişti?

  1. Kaynak yeniden tarandı

    Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.

  2. Profil oluşturuldu

    11 kaynak ve 0 olayla ilk kayıt.

06

Düzeltme masası

Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.

  1. Ne yanlış?
  2. Doğrusu
  3. Kaynak

Hangi bölümde bir hata var?

Önerin editör incelemesinden geçer, otomatik yayımlanmaz. E-posta adresin yalnızca bu başvuru için kullanılır.
07

Buradan nereye?

aynı alan · devlet & siyaset

I. Ahmed

Devlet & Siyaset · 1590–1617

aynı alan · devlet & siyaset

II. Mahmud

Devlet & Siyaset · 1785–1839

aynı alan · devlet & siyaset

Cemal Gürsel

Asker ve Devlet Adamı / 4. Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı · 1895–1966

Devlet & Siyaset alanındaki tüm profiller →