biyograftam
Giriş
  1. Keşfet
  2. Müzik
  3. Bülent Arel
Besteci · 1919–1990

Bülent Arel

Bülent Arel (23 Nisan 1919, İstanbul - 24 Kasım 1990; Stony Brook, New York), Türk bestecidir.

Hayat çizgisi 1 kaynak Düzeltme öner
Hayat şeridi Bir döneme dokun, çizelge süzülsün
Kayıt yok1966–1990
191919501990
Eğitim Önemli eserler Eğitim Önemli eserler Miras Önemli eserler
01

Kısaca kimdir?

Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.

Bülent Arel (23 Nisan 1919, İstanbul - 24 Kasım 1990; Stony Brook, New York), Türk bestecidir.

Uluslararası literatürde elektronik müziğin öncü bestecilerinden olarak yer alan Arel, Colombia-Princeton Elektronik Müzik Merkezi'nin kuruluşunda önemli pay sahibidir.

Ressam Müzdan Arel'in oğludur. 1939'da Ankara Devlet Konservatuvarı’na giren Arel, Ferhunde Erkin ile piyano, Necil Kazım Akses ile kompozisyon çalışmış, 1947’ de konservatuvarı bitirmiştir. 1950'den sonra Gazi Eğitim, Ankara Radyosu ve konservatuvardaki görevlerinin yanı sıra, orkestralar yönetmiş, piyanist olarak resitaller vermiş, eşlikçilik yapmış, korolar kurmuş, tonmayster olarak çalışmıştır. Bu yıllarda Helikon adlı derneğin kurucuları arasına katılmış, derneğin yaylı çalgılar orkestrasıyla Barok dönemden çağdaş müziğe uzanan zengin bir repertuvarın tanınmasına öncülük etmiştir.

Bülent Arel'in çocukluğundan beri uçak ve uçmaya meraklıydı. Yaşamının son yıllarında aldığı pilotluk ehliyetiyle ABD'de kiralık küçük uçaklar kullanmak onun en büyük zevklerinden biri olmuştur. Yine çocukluğundan beri radyolara merak salmıştı: ortaokuldayken evinde kurduğu atölyede bozuk radyoları onarmış, kimi radyoları da demonte edip yeniden montajını yapmıştır. Onun elektronik müziğe duyduğu tutku, işte bu radyo ve daha sonraki elektronik aygıtlara olan merakıyla desteklenmiştir.

Müzik tarihçisi ve eleştirmeni Filiz Ali, 1959'da Arel'in Rockefeller bursuyla gittiği New York'ta Columbia-Princeton Elektronik Müzik Merkezi'nin kuruluşunda öncelikli bir yeri olmasının nedenini, Edgar Varese, Vladimir Uçasevski, Milton Babbitt ve Otto Leiuning gibi elektronik müzik bestecilerinin hepsinden daha fazla pratik, teorik bilgi ve beceriyle donanmış bulunması ve bu birikimi yaşama kolayca geçirebilmesi olarak açıklar.

Arel, 1962'de Türkiye'ye dönmüş ve ABD'deki birikimini Türkiye'ye aktarmak istemiştir. 1962-65 yılları arasında Ankara Radyosu Müdürlüğü'nü yaparken bir yandan da konservatuvar ve Gazi Eğitim'de öğretmenliği sürdürmüş, ama asıl Orta Doğu Teknik Üniversitesi'nde bir elektronik müzik merkezi kurmak için çaba göstermiştir. Bu amaç gerçekleşmeyince 1965'te yeniden ABD'ye giderek orada yerleşmiştir.

Besteci, ilk yapıtlarını 1950'lerde üretmiştir. Bu yapıtlar, genelde izlenimci akımın etkisindedir. 1957 yılından sonra ise Schönberg'in on iki ton yöntemine yönelmiş ve elektronsal gereçleri de kullanmaya başlamıştır. ABD'deki yaratıcı serüveni ise önce 1959-62 arasını, sonra da 1963'ten 1990'da öldüğü güne kadar süren iki dönemi kapsar. İlk dönemde Arel, Elektronik Müzik Merkezi'nde dersler vermiş, elektronik müzik laboratuvarında yeni yöntemler bulmuş ya da geliştirmiş ve 15 dolayında yapıt bestelemiştir. 1965 yılından sonra ise Yale Üniversitesi'nin elektronik müzik laboratuvarını kurmuş, New York Devlet Üniversitesi'nde (State University of New York, SUNY) Stony Brook'ta profesör olarak dersler vermeye başlamıştır.

Arel'in yapıtları üç grupta değerlendirilebilir:

• Geleneksel çalgılar için ve belirli biçimlere (formlara) göre bestelenenler

• Geleneksel çalgılarla elektronsal gerecin birlikte kullanıldığı yapıtlar

• Bütünüyle elektronsal olan kompozisyonlar.

Türkiye'de yaşadığı yıllarda, film ve TV müzikleri ile dans toplulukları için yazdığı müziklerin yanı sıra, çocuklar için de müzikli oyunlar yazmıştır.

ABD'de ölen Bülent Arel'in yapıtlarının hakları, American Composers Alliance'a aittir.

02

Hayat çizgisi

Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.

  1. 1919

    Doğum ve Erken Yıllar

    1919 yılında dünyaya geldi.

    Eğitim tek kaynak
  2. 1939

    1939'da Ankara Devlet Konservatuvarı’na giren Arel, Ferhunde Erkin ile piyano, Necil Kazım Akses ile kompozisyon çalışmış, 1947’ de konservatuvarı bitirmiştir.

    Önemli eserler tek kaynak
  3. 1950

    1950'den sonra Gazi Eğitim, Ankara Radyosu ve konservatuvardaki görevlerinin yanı sıra, orkestralar yönetmiş, piyanist olarak resitaller vermiş, eşlikçilik yapmış, korolar kurmuş, tonmayster olarak çalışmıştır.

    Eğitim tek kaynak
  4. 1957

    1957 yılından sonra ise Schönberg'in on iki ton yöntemine yönelmiş ve elektronsal gereçleri de kullanmaya başlamıştır.

    Önemli eserler tek kaynak
  5. 1959

    ABD'deki yaratıcı serüveni ise önce 1959-62 arasını, sonra da 1963'ten 1990'da öldüğü güne kadar süren iki dönemi kapsar.

    Miras tek kaynak
  6. 1962

    Arel, 1962'de Türkiye'ye dönmüş ve ABD'deki birikimini Türkiye'ye aktarmak istemiştir.

    Önemli eserler tek kaynak
  7. 1965

    Bu amaç gerçekleşmeyince 1965'te yeniden ABD'ye giderek orada yerleşmiştir.

    Önemli eserler tek kaynak
03

Hayat hikâyesi

01Bale için
  • Çocuklar için Eski Tarzda Bale suiti, piyano için, 1948.
  • Orkestralama 1951.
  • Haensel ve Gratel, 1952.
  • Bremen Mızıkacıları, 1956.
  • Nasreddin Hoca, 1956-57.
02Orkestra için
  • Divertimento, üflemeliler için, 1946.
  • Suite intime, 1949.
  • Senfoni No: 1, 1949.
  • Senfoni No: 2, 1951-52.
  • Senfoni No: 3, (on iki ton tekniğiyle), 1952.
  • Dört Anadolu Dansı, 1958.
  • Haydn'a Saygı Senfonisi, 1960.
03Solo çalgı ve orkestra için
  • Allegro de concert, piyano ve orkestra için, 1946.
  • La Danse, piyano ve orkestra için, 1951-52.
04Tiyatro için

• Bulvar, 1963

05Oda müziği
  • Sonatin, viyola ve piyano için, 1945.
  • Yaylılar Kuarteti, 1946.
  • Trio, keman, viyolonsel ve piyano için, 1947-49.
  • Klee'nin Resimleri Üzerine Improvisation, oda orkestrası için, 1951.
  • Altı Bagatel, yaylılar orkestrası için, 1952.
  • Kuvartet, yaylılar dörtlüsü ve ses şeridi için, 1960.
06Şan ve piyano
  • Les Roses, (Rilke'nin altı şiiri üzerine), 1952.
  • Beş Sonnet, (İlhan Berk'in şiirleri üzerine), 1958.
07Koro

• Üç Madrigal, 1948.

08Solo çalgı için
  • Halk Türküleri, piyano için, 1945.
  • Çeşitlemeler, piyano için, 1946.
  • La Danse, piyano için, 1949.
  • Eski Bir Mask, arp için, 1950.
  • Altı Vals, arp için, 1950.
  • Keman için Müzik, 1950.
09Elektronik müzik yapıtları 11 kitap · kapaklı raf
11 kitap 1957 → 1985 · 28 yıl

Künyeler Vikipedi maddesindeki eser listesinden ayrıştırıldı. Kapağı bulunamayan kitaplar künyesinden dizildi.

04

Üretimleri

1963 · TIYATRO Bulvar,

Bulvar,

tiyatro
05

Bağlantı atlası

Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.

Bülent Arel Ferhunde Erkin Filiz Ali İlhan Berk Necil Kazım Akses İlhan Usmanbaş Cemil Eren Cengiz Tanç Ertuğrul Oğuz Fırat
düz çizgi: bu biyografide anılıyorkesik çizgi: bu kişiyi anıyor
  • Bülent Arel hayat hikâyesinde anıyor Ferhunde Erkin

    “1939'da Ankara Devlet Konservatuvarı’na giren Arel, Ferhunde Erkin ile piyano, Necil Kazım Akses ile kompozisyon çalışmış, 1947’ de konservatuvarı bitirmiştir.”

  • Bülent Arel hayat hikâyesinde anıyor Filiz Ali

    “Müzik tarihçisi ve eleştirmeni Filiz Ali, 1959'da Arel'in Rockefeller bursuyla gittiği New York'ta Columbia-Princeton Elektronik Müzik Merkezi'nin kuruluşunda öncelikli bir yeri ol...”

  • Bülent Arel hayat hikâyesinde anıyor İlhan Berk

    “• Beş Sonnet, (İlhan Berk'in şiirleri üzerine), 1958.”

  • Bülent Arel hayat hikâyesinde anıyor Necil Kazım Akses

    “1939'da Ankara Devlet Konservatuvarı’na giren Arel, Ferhunde Erkin ile piyano, Necil Kazım Akses ile kompozisyon çalışmış, 1947’ de konservatuvarı bitirmiştir.”

  • Bülent Arel kendi hikâyesinde anılıyor İlhan Usmanbaş

    “Yine aynı yıl içinde Usmanbaş’ı yeni arayışlar içinde görüyoruz: Sartre ve Leibowitz’in yazılarını ve kitaplarını Fransızca’dan izlemeye başlamış, Alban Berg’in “Wozzeck” operasını...”

  • Bülent Arel kendi hikâyesinde anılıyor Cemil Eren

    “• 1948-1955 Devlet Resim ve Heykel Sergileri • 1955 TBMM Vilayet Tabloları Sergisi • 1959 Beş Soyguncular Sergisi (Bülent Arel, Jerfi Kayıhan, Manola Vanlı, Oktay Günday ile) Milli...”

  • Bülent Arel kendi hikâyesinde anılıyor Cengiz Tanç

    “Bülent Arel'den tonmaysterlik eğitimi alan ve Ankara Radyosu'nda bu dalda görev yapan Tanç, 1968'de Ankara Radyosu'nda Batı Müziği Şube Müdürü ve Çok Sesli Müzik Şube Müdürü oldu.”

  • Bülent Arel kendi hikâyesinde anılıyor Ertuğrul Oğuz Fırat

    “1947 yılında arkadaşı Bülent Arel vesileyle tanıştığı İlhan Usmanbaş'la kurduğu arkadaşlığı ömür boyu mektuplaşmalarla sürdürdü.”

06

Kaynaklar

1kaynak kaydı
1farklı yayıncı
1ansiklopedi maddesi
7zaman çizelgesi olayı
  1. K·01
    Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesi
    Vikipedi - Bülent Arel
    tr.wikipedia.org · erişim 29.09.2026

    NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.

    Kaynağa git ↗
yayımlanmadı

Bilerek dışarıda bırakılanlar

Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.

Metin lisansı

Vikipedi’den uyarlanmıştır

Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “Bülent Arel” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.

07

Ne değişti?

  1. Kaynak yeniden tarandı

    Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.

  2. Profil oluşturuldu

    1 kaynak ve 7 olayla ilk kayıt.

08

Düzeltme masası

Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.

  1. Ne yanlış?
  2. Doğrusu
  3. Kaynak

Hangi bölümde bir hata var?

Önerin editör incelemesinden geçer, otomatik yayımlanmaz. E-posta adresin yalnızca bu başvuru için kullanılır.
09

Buradan nereye?

aynı alan · müzik

Binali Selman

Müzisyen, besteci, virtüöz · 1931–1992

aynı alan · müzik

Cem Bahtiyar

Müzisyen · d. 1979

aynı alan · müzik

Okan Demiriş

Besteci · 1942–2010

Müzik alanındaki tüm profiller →