biyograftam
Giriş
  1. Keşfet
  2. Edebiyat & Felsefe
  3. Beşir Fuad
Yazar, çevirmen, eleştirmen · 1852–1887

Beşir Fuad Sanat Anlayışı, Mirası ve Etkisi

Beşir Fuad, Osmanlı düşünce dünyasına pozitivizm ve materyalizmi taşıyan, edebiyatta realizm ve natüralizmi savunan sıra dışı bir aydındır. Bilimsel bir deney olarak gerçekleştirdiği intiharı ile döneminin Osmanlı toplumunda derin izler bırakmıştır.

Hayat şeridi Bir döneme dokun, çizelge süzülsün
185218701887
İlk üretimler Eğitim İlk üretimler Önemli eserler Miras
01

Kısaca kimdir?

Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.

1852 yılında İstanbul'da doğan Beşir Fuad, Gürcü asıllı bir aileden gelmektedir. Babası Maraş ve Adana mutasarrıflığı yapmış olan Hurşid Paşa'dır. Eğitimine İstanbul Fatih Rüştiyesi'nde başlayan Fuad, babasının görevi nedeniyle gittiği Suriye'de Halep Cizvit Mektebi'nde eğitimine devam ederek Fransızca öğrendi. 1873 yılında Mekteb-i Harbiye'den mezun olduktan sonra ordu bünyesinde çeşitli görevlerde bulundu.

02

Sanat Anlayışı, Mirası ve Etkisi

—Sanat Anlayışı, Mirası ve Etkisi

Beşir Fuad, Türk edebiyatında 'ilk denemeci' ve 'ilk biyografici' olarak anılır. Eserlerinde nesnellik, gözlem ve bilimsel veriye dayalı bir anlatımı benimsemiştir. Onun mirası, sadece yazdığı kitaplarla değil, aynı zamanda Osmanlı aydınının Batı düşüncesiyle kurduğu sancılı ve dönüştürücü ilişkinin bir sembolü olarak günümüze ulaşmıştır. Bugün, Türk düşünce tarihinin en özgün ve cesur figürlerinden biri olarak kabul edilmektedir.

Beşir Fuad · diğer bölümler

← Beşir Fuad profilinin tamamı

03

Hayat çizgisi

Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.

  1. 1852

    Doğum

    İstanbul'da dünyaya geldi.

    İlk üretimler tek kaynak
  2. 1873

    Mekteb-i Harbiye Mezuniyeti

    Askeri eğitimini tamamlayarak subay oldu.

    Eğitim tek kaynak
  3. 1876

    Askeri Görevler

    Osmanlı-Sırp Savaşı'na gönüllü olarak katıldı.

    İlk üretimler tek kaynak
  4. 1884

    Yazarlık Kariyeri

    İlk çeviri ve telif eserlerini yayımlamaya başladı.

    Önemli eserler tek kaynak
  5. 1887

    Vefat

    5 Şubat 1887'de İstanbul'da intihar ederek yaşamına son verdi.

    Miras tek kaynak
04

Üretimleri

1969 · ESER M. Orhan Okay, Beşir Fuad: İlk Türk Pozi...

M. Orhan Okay, Beşir Fuad: İlk Türk Pozitivisti ve Natüralisti. Hareket Yayınları. .

eser
1999 · ESER Beşir Fuad, Şiir ve Hakikat (edisyon: Ha...

Beşir Fuad, Şiir ve Hakikat (edisyon: Handan İnci). Yapı Kredi Yayınları. .

eser
05

Bağlantı atlası

Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.

Beşir Fuad Muallim Naci Parkan Özturan Gürcü Hurşid Paşa Çürüksulu Mahmud Hamdi... Handan İnci
düz çizgi: bu biyografide anılıyorkesik çizgi: bu kişiyi anıyor
  • Beşir Fuad hayat hikâyesinde anıyor Muallim Naci

    “Muallim Naci ile girdiği edebiyat tartışmaları, dönemin estetik anlayışını kökten sarsan bir nitelik taşıyordu.”

  • Beşir Fuad kendi hikâyesinde anılıyor Parkan Özturan

    “Ayrıca bağımsız olarak tarihsel ve sözlük içerikli "Türk Edebiyatında Edisyon Kritik Hataları", "Türkçe Sözlüklerde Kavram Yanlışları" ve "Beşir Fuad Külliyatı" adlı eserleri kalem...”

  • Beşir Fuad kendi hikâyesinde anılıyor Gürcü Hurşid Paşa

    “Aynı zamanda Türk düşünce tarihinin önemli isimlerinden Beşir Fuad'ın babasıdır.”

  • Beşir Fuad kendi hikâyesinde anılıyor Çürüksulu Mahmud Hamdi Paşa

    “Beşir Fuad'ın amcası olan Paşa, Tanzimat dönemi idari yapısında önemli bir figürdür.”

  • Beşir Fuad kendi hikâyesinde anılıyor Handan İnci

    “Ağırlıklı olarak Ahmed Midhat Efendi, Beşir Fuad, Ahmet Hamdi Tanpınar, Oğuz Atay ve Tomris Uyar üzerine yoğunlaştı.”

06

Kaynaklar

11kaynak kaydı
9farklı yayıncı
1ansiklopedi maddesi
5zaman çizelgesi olayı
  1. K·01
    Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesi
    Vikipedi - Beşir Fuad
    tr.wikipedia.org · erişim 28.09.2026

    NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.

    Kaynağa git ↗
  2. K·02
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Orhan Okay, Beşir Fuad, İslam ansiklopedisi, Erişim tarihi:02.09.2014" (PDF). 5 Eylül 2014 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Eylül 2014.
    arşiv · www.islamansiklopedisi.info · erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  3. K·03
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Recep Şener, Beşir Fuad ve İlk İntihar Salgınımız, Futuruska Enteresan Mevzular Dergisi, 07.01.2013, Erişim tarihi:03.09.2014". 4 Ekim 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Eylül 2014.
    arşiv · www.futuristika.org · erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  4. K·04
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Murat Bardakçı, İstanbul'da İntihar Salgını, Hürriyet gazetesi, 11.01.1998, Erişim tarihi:03.09.2014". 3 Eylül 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Eylül 2014.
    arşiv · hurarsiv.hurriyet.com.tr · erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  5. K·05
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Okay, M. Orhan (2008). Beşir Fuad: İlk Türk pozitivist ve Natüralisti. İstanbul: Dergâh Yayınları. s. 17. ISBN 9789759951412.
    google.com · erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  6. K·06
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Kasap, Murat (29 Ekim 2010). "Mahmut Hamdi Paşa (Dumbadze)". gdd.org.tr. İstanbul: Gürcistan Dostluk Derneği. 12 Eylül 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Eylül 2025.
    arşiv · gdd.org.tr · erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  7. K·07
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Kerem Çalışkan, Beşir Fuad ya da Bileklerini Kesip Kanıyla İntihar Mektubu Yazan Kardeşimiz, Vatan Kitap 12.11.2011, Erişim tarihi:03.09.2014". 30 Ocak 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Eylül 2014.
    arşiv · vatankitap.gazetevatan.com · erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  8. K·08
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Barış Yarsel, Özkıyım, Futüriska Enteresan Mevzular Dergisi, 08.01.2013, Erişim tarihi:03.09.2014". 2 Ağustos 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Eylül 2014.
    arşiv · www.futuristika.org · erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  9. K·09
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    'İlk Türk Materyalisti Beşir Fuad, Hakikat-i Milliye, Erişim tarihi:02.09.2014[ölü/kırık bağlantı]
    hakik22atimilliye.com · erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  10. K·10
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Pınar Doğu, Beşir Fuad: Yanlış Kardeşim Benim, t24 İnternet gazetesi, 11.02.2013, Erişim tarihi:02.09.2014". 6 Temmuz 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Eylül 2014.
    t24.com.tr · erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  11. K·11
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Bir İntiharın Son Dakikaları, Tarih ve Medeniyet dergisi, Ekim 2009, Erişim tarihi:03.09.2014]
    erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

yayımlanmadı

Bilerek dışarıda bırakılanlar

Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.

Metin lisansı

Vikipedi’den uyarlanmıştır

Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “Beşir Fuad” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.

07

Ne değişti?

  1. Kaynak yeniden tarandı

    Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.

  2. Profil oluşturuldu

    11 kaynak ve 5 olayla ilk kayıt.

08

Düzeltme masası

Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.

  1. Ne yanlış?
  2. Doğrusu
  3. Kaynak

Hangi bölümde bir hata var?

Önerin editör incelemesinden geçer, otomatik yayımlanmaz. E-posta adresin yalnızca bu başvuru için kullanılır.
09

Buradan nereye?

Edebiyat & Felsefe alanındaki tüm profiller →