biyograftam
Giriş
  1. Keşfet
  2. Kültür & Sanat
  3. Baştarda
Kültür & Sanat

Baştarda Hünkar baştardası

Baştarda veya baştarde:3, çektiri tipinde kadırgaların büyüğü bir tür olan harp gemisine verilen addır. İtalyanca galea bastarda teriminden gelmiştir ve donanma komutanı bir amiralin veya büyük rütbeli bir komutanın (patrona) gemisi olarak kullanılan, kadırgad...

01

Kısaca kimdir?

Baştarda veya baştarde:3, çektiri tipinde kadırgaların büyüğü bir tür olan harp gemisine verilen addır. İtalyanca galea bastarda teriminden gelmiştir ve donanma komutanı bir amiralin veya büyük rütbeli bir komutanın (patrona) gemisi olarak kullanılan, kadırgadan daha büyük olan bir gemiyi tarif etmektedir. Genellikle kürekle çalışmaktaydı ve Osmanlı baştardaları 26-32 çift küreğe sahip olup her kürek 5-7 kürekçi tarafından çekilmekte idi. Fakat iki veya tek sereni de bulunup yelkenle de hareket kabiliyeti bulunmaktaydı. Dönemin en büyük harp gemileri olması nedeniyle 17. yüzyılda baştarda üretimine Osmanlı Devleti tarafından önem verilmişti. 18. yüzyılda yerini sadece yelkenle çalışan kalyonlara bırakmıştır. Fakat yine de en son çektiri tipi gemiler baştarda olmuş ve şu anda zamanından kalma tek çektiri/kadırga tipli gemi bir Osmanlı hünkar baştardasi olup İstanbul Deniz Müzesi'nde bulunmaktadır.

02

Hünkar baştardası

—Hünkar baştardası

Üçüncü tür baştardaya "Baştarda-ı Hümayun" veya "Hünkar baştardası" adı verilmektedir. Bunlar özel olarak Padişah için kullanılmak üzere inşa edilen baştardalardır. İlk "Hünkar baştardası" Kanuni Sultan Süleyman için, Hasbahçede kurulan gemi tezgâhında yapılmıştır. Aynı tezgâhda sonradan II. Selim, III. Murat ve III. Mehmed kendileri için "hünkar baştardaları" yaptırmışlardır. Bu padişahlar Boğaz gezileri icin bazen de "Paşa baştardasını" de kullanmışlardır. II. Selim kaptan-ı derya Kılıç Ali Paşa'nın, III. Murad kaptan-ı derya Halil Paşa'nın, III. Mehmed ise kaptan-ı derya Cığalazade Yusuf Sinan Paşa'nın "Paşa baştardası" ile Boğaz gezileri yaptıkları bilinmektedir. En son inşa edilen "Hünkar baştardası" Avcı Sultan IV. Mehmed a ait olup günümüze kadar muhafaza edilmiştir. Bu "hünkar baştardası" hala İstanbul Deniz Müzesinde bulunmaktadır ve çektiri tipi genellikle kürekle hareket eden savaş gemilerinden dünyada eşi bulunmaz şekilde elde kalan tek gemidir.

"Hünkar Baştardası" adı verilen baştardalerın genel özelliği geminin hep yeşil renkte olmasındadır. Geminin teknesi, direği, yelkenleri, kürekleri, tentesi, kıç örtüsü çadırı ve hatta sancağı hep yeşil renkte idi.

Bu çeşit baştardanın seren direğinin ucuna demirden altın yaldızlı bir ek yapılırdı ve bunun ucuna pikel adlı küçük bir fener konurdu. Sultan III. Mehmed'e ait olan "hünkar baştardası"na Cığalzade Yusuf Sinan Paşa, aynı kaptan paşa baştardası gibi, üst üste üç fener koydurtmuş ve bu görenek olarak devam etmiştir. "Hünkar baştardası' hep karpuz kıçlı olarak yapılmıştır.

"Hünkar Baştardası" reisinin Vardiyan Başı olması da âdet ve kanundu.

Donanma sefere çıktığı zaman, eğer bir vezir serdar tayin edilirse, bu sefer-serdarı vezire sefer sırasında kullanmak üzere "hünkar baştardası" tahsis edilir ve direğine serdarın kendi bayrağı çekilirdi.

Baştarda · diğer bölümler

← Baştarda profilinin tamamı

03

Bağlantı atlası

Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.

Baştarda Ali Paşa I. Mehmed I. Murad I. Selim II. Mehmed II. Murad II. Selim III. Mehmed
düz çizgi: bu biyografide anılıyorkesik çizgi: bu kişiyi anıyor
  • Baştarda hayat hikâyesinde anıyor Ali Paşa

    “Selim kaptan-ı derya Kılıç Ali Paşa'nın, III.”

  • Baştarda hayat hikâyesinde anıyor I. Mehmed
  • Baştarda hayat hikâyesinde anıyor I. Murad
  • Baştarda hayat hikâyesinde anıyor I. Selim
  • Baştarda hayat hikâyesinde anıyor II. Mehmed
  • Baştarda hayat hikâyesinde anıyor II. Murad
  • Baştarda hayat hikâyesinde anıyor II. Selim
  • Baştarda hayat hikâyesinde anıyor III. Mehmed
04

Kaynaklar

0kaynak kaydı
0farklı yayıncı
0ansiklopedi maddesi
0zaman çizelgesi olayı

Bu profil için henüz kaynak kaydı yok.

yayımlanmadı

Bilerek dışarıda bırakılanlar

Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.

Metin lisansı

Vikipedi’den uyarlanmıştır

Bu profildeki metinler Vikipedi maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.

05

Ne değişti?

  1. Profil oluşturuldu

    0 kaynak ve 0 olayla ilk kayıt.

06

Düzeltme masası

Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.

  1. Ne yanlış?
  2. Doğrusu
  3. Kaynak

Hangi bölümde bir hata var?

Önerin editör incelemesinden geçer, otomatik yayımlanmaz. E-posta adresin yalnızca bu başvuru için kullanılır.
07

Buradan nereye?

Kültür & Sanat alanındaki tüm profiller →