Kısaca kimdir?
Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.
Ali Rıza Ezgi (d. 1949, Taşdere, Arpaçay, Kars), Türk halk ozanı.
İzmir'de yaşayan ozan, Türk edebiyatına birçok halk hikâyesi ve halk şiiri kazandırmıştır. Köroğlu hikâyelerinin anlatıcılığı konusunda önemli bir isimdir. Âşıklık geleneği alanında Türkiye'nin Yaşayan İnsan Hazinesi ünvanına layık görülmüştür.
Gündemde
Başlıklar yayın kuruluşlarının RSS akışlarından ve konu sayfalarından otomatik eşlenir; sayfa açıkken kendiliğinden yenilenir. Haberin tamamı kaynağındadır.
Hayat çizgisi
Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.
-
1949
1949, Taşdere, Arpaçay, Kars), Türk halk ozanı.
Önemli eserler tek kaynak -
1961
10-11 yaşlarında rüyasında altın tepside sunulan sazı bir dervişin elinden aldığını görmesi üzerine 1961'de Âşık İlhami Demir'in yanında çıraklığa başladı ve 12 yıl çıraklık yaptı.
İlk üretimler tek kaynak -
1970
1970'li yılların sonunda Kars'ta yapılan "Genç Âşıklar Yarışması"nda derece aldıktan sonra ustası İlhami Demir ve Kültür ve Turizm Bakanı Rıfkı Danışman kendisine "Usta Âşık" ünvanını verdi.
Önemli eserler tek kaynak -
2020
11 Şubat 2020'da Ankara'da Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde gerçekleşen törenle ödülünü aldı.
Önemli eserler tek kaynak
Hayat hikâyesi
03.1Hayatı
1949 yılında Kars'ın Arpaçay ilçesi Taşdere köyünde (eski ismi Sosgert) doğdu. Babası İsmihan Bey, annesi Bahar Hanım'dır. Ailesinin beşinci çocuğu idi. Âşıklık geleneği ile ilkokul eğitimi sırasında tanıştı. 10-11 yaşlarında rüyasında altın tepside sunulan sazı bir dervişin elinden aldığını görmesi üzerine 1961'de Âşık İlhami Demir'in yanında çıraklığa başladı ve 12 yıl çıraklık yaptı. Ustasının yanı sıra yöresinde yaşayan aşıklardan şiir ve hikâye sanatının inceliklerini öğrendi.
Özellikle çocukluğunda defalarca dinlediği yakın akrabası Mehmet Hicranî, hikâye anlatma geleneğini öğrenmesinde etkili oldu. Başta Köroğlu kolları olmak üzere Kerem ile Aslı, Latif Şah, Salman Bey, Ali İzzet Bey, Alihan Hükümdar ve Peri Han gibi pek çok halk hikâyesini repertuarına aldı. İrticalen şiir söyleme yeteneğini de geliştirdi. Genellikle 7'li, 8'li, 11'li, 14'lü hece vezni ile şiirler söyledi. Şiirlerinde mahlas olarak kendi adını-soyadını kullandı. Ayrıca İrticalen şiir söylemedeki başarısı neticesinde ‘Koca Kartal’ takma adını aldı ve şiirlerinde bu takma adına da gönderme yaptı. Sanatını köy düğünlerinde icra etti.
Ankara'da ve Edirne'de yaptığı askerlik hizmetinden sonra evlendi ve İzmir'e yerleşti. Beş çocuğu oldu. İzmir'de Kars ve Erzurum'dan göç edenlerin yoğun yaşadığı Bayraklı ilçesinde yaşadı. İzmir kahvehanelerinde saz çalarak ve şiir söyleyerek geçimini sağladı. Âşıklık sanatıyla ilgili çeşitli yarışmalara, panel ve diğer etkinliklere katıldı. Konya, Sivas, Kars, Adana gibi şehirlerde düzenlenen Âşıklar Bayramlarında onlarca ödül kazandı; Özellikle atışma dalında birçok defa birincilik aldı. 1970'li yılların sonunda Kars'ta yapılan "Genç Âşıklar Yarışması"nda derece aldıktan sonra ustası İlhami Demir ve Kültür ve Turizm Bakanı Rıfkı Danışman kendisine "Usta Âşık" ünvanını verdi.
Almanya, Fransa, Hollanda, Rusya, Belçika, Azerbaycan, Gürcistan, Kazakistan, Türkmenistan gibi ülkelerde bulundu. Almanya'da düzenlenen bir âşıklar şenliğinde Cumhuriyet ödülü kazandı. Kente göç eden insanların sorunlarını ele alan şiirler söyledi. 250 kadar şiirini yazıya geçiren Ezgi'nin 25 şiirine "İzmir'de Yaşayan Âşıklar Antolojisi" adlı kitapta yer verildi. Gelenekten yararlanarak kendisinin tasnif ettiği Güldane ile Bayram adlı hikâyeyi yazmıştır.
Ezgi, Nevruz Ali Çiçek, Murat Ozanoğlu, İrfan Erdağı ve Metin Bulutlu adlı dört kişiyi çırak olarak yanına alıp usta birer âşık olarak yetiştirmiştir.
Sanatçı, UNESCO Somut Olmayan Kültürel Mirasın Korunması Sözleşmesi kapsamında UNESCO Bilim Kurulu tarafından verilen Yaşayan İnsan Hazinesi unvanına layık görüldü. 11 Şubat 2020'da Ankara'da Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde gerçekleşen törenle ödülünü aldı.
Bağlantı atlası
Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.
-
Ali Rıza Ezgi hayat hikâyesinde anıyor Metin Bulut
“Ezgi, Nevruz Ali Çiçek, Murat Ozanoğlu, İrfan Erdağı ve Metin Bulutlu adlı dört kişiyi çırak olarak yanına alıp usta birer âşık olarak yetiştirmiştir.”
-
Ali Rıza Ezgi hayat hikâyesinde anıyor Peri Han
“Başta Köroğlu kolları olmak üzere Kerem ile Aslı, Latif Şah, Salman Bey, Ali İzzet Bey, Alihan Hükümdar ve Peri Han gibi pek çok halk hikâyesini repertuarına aldı.”
-
Ali Rıza Ezgi hayat hikâyesinde anıyor Rıfkı Danışman
“1970'li yılların sonunda Kars'ta yapılan "Genç Âşıklar Yarışması"nda derece aldıktan sonra ustası İlhami Demir ve Kültür ve Turizm Bakanı Rıfkı Danışman kendisine "Usta Âşık" ünvan...”
-
Ali Rıza Ezgi kendi hikâyesinde anılıyor Âşık Maksut Feryadi
“Dedesi Rahim Koca, babası İskender Koca, akrabası Âşık Mehmet Hicranî ve Âşık Ali Rıza Ezgi âşıklık geleneğinden gelen kimselerdir.”
Kaynaklar
-
K·01Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesiVikipedi - Ali Rıza Ezgitr.wikipedia.org · erişim 03.10.2026
NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.
Kaynağa git ↗ -
K·02Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıAli Rıza Ezgi'nin bildiği sekiz Köroğlu kolu, halkbilimci Metin Ekici tarafından derlenip yayımlanmıştır.erişim 03.10.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Bilerek dışarıda bırakılanlar
Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.
Vikipedi’den uyarlanmıştır
Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “Ali Rıza Ezgi” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.
Ne değişti?
-
Kaynak yeniden tarandı
Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.
-
Profil oluşturuldu
2 kaynak ve 4 olayla ilk kayıt.
Düzeltme masası
Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.
- Ne yanlış?
- Doğrusu
- Kaynak
Önerin masada.
Editör ilk yanıtı en geç 5 iş günü içinde verecek. Kabul edilirse “Ne değişti?” günlüğünde görünecek.