biyograftam
Giriş
  1. Keşfet
  2. Edebiyat & Tiyatro
  3. Afife Jale
Tiyatro Oyuncusu · 1902–1941

Afife Jale Yasaklar, Turneler ve Kadınları Teşvik

Müslüman Türk kadınlarının tiyatro sahnesinde yer almasına öncülük eden Afife Jale, Türk tiyatrosunun en önemli sembol isimlerinden biridir. 1920 yılında Apollon Tiyatrosu'nda sahnelenen 'Yamalar' oyunuyla sahneye çıkan ilk Müslüman kadın oyuncu olarak tarihe...

Hayat çizgisi 11 kaynak Düzeltme öner
Hayat şeridi Bir döneme dokun, çizelge süzülsün
190219201941
İlk üretimler Eğitim İlk üretimler Önemli eserler Miras
01

Kısaca kimdir?

Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.

1902 yılında İstanbul'un Kadıköy semtinde dünyaya gelen Afife Jale, İstanbul Kız Sanayi Mektebi'nde eğitim gördü. Tiyatroya olan tutkusu, onu 10 Kasım 1918'de Darülbedayi'nin açtığı tiyatro kursu sınavlarına yöneltti. Sınavı başarıyla geçerek kuruma kabul edilen beş Müslüman kadından biri oldu. Ancak o dönemde Müslüman kadınların sahneye çıkması yasaktı; sadece kadın seyircilere özel oyunlarda oynamalarına izin verilmesi planlanıyordu. Afife Hanım, 'Rakibe' piyesindeki Leyla rolüyle stajyer oyuncu kadrosuna girdi. Bir yılı aşkın süre provalara katılmasına rağmen halka açık gösterilerde sahneye çıkmasına izin verilmeyince, bu haksızlığı protesto ederek maaşını almayı reddetti ve 1919'da kurumdan ayrıldı.

02

Yasaklar, Turneler ve Kadınları Teşvik

—Yasaklar, Turneler ve Kadınları Teşvik

1921 yılında İçişleri Bakanlığı'nın kararıyla Müslüman kadınların sahneye çıkması kesin olarak yasaklandı ve Afife Jale Darülbedayi kadrosundan çıkarıldı. Babasının tiyatroculuğuna karşı çıkması nedeniyle evini de terk etmek zorunda kalan sanatçı, Burhaneddin Kumpanyası'na katılarak sahne almaya devam etti. Bu süreçte Seniye, Mebrure ve Leman gibi genç Türk kızlarını tiyatroya teşvik ederek sahneye çıkmalarını sağladı. Kurtuluş Savaşı sonrasında Fikret Şadi'nin Milli Sahne topluluğuyla Anadolu turnelerine çıktı; İzmit ve Trabzon gibi şehirlerde yeni kadın oyuncuların yetişmesine öncülük etti.

Afife Jale · diğer bölümler

← Afife Jale profilinin tamamı

03

Hayat çizgisi

Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.

  1. 1902

    Dünyaya Gelişi

    İstanbul'un Kadıköy semtinde Hidayet Bey ve Methiye Hanım'ın kızı olarak doğdu.

    İlk üretimler tek kaynak
  2. 1918

    Darülbedayi'ye Kabulü

    Açılan sınavı kazanarak Darülbedayi bünyesine kabul edilen ilk beş Müslüman kadından biri oldu.

    Eğitim tek kaynak
  3. 1919

    Darülbedayi'den Ayrılışı

    Halka açık gösterilerde sahneye çıkmasına izin verilmeyince protesto amacıyla kurumdan ayrıldı.

    İlk üretimler tek kaynak
  4. 1920

    Tarihi İlk Sahne

    Apollon Tiyatrosu'nda 'Yamalar' oyununda Emel rolüyle sahneye çıkarak ilk Müslüman Türk kadın oyuncu oldu.

    Önemli eserler tek kaynak
  5. 1921

    Resmi Sahne Yasağı

    Dahiliye Nezareti'nin kararıyla Müslüman kadınların sahneye çıkması yasaklandı ve Darülbedayi'den çıkarıldı.

    Miras tek kaynak
  6. 1921

    Anadolu Turneleri ve Yeni Oyuncular

    Burhaneddin Kumpanyası ve Milli Sahne ile turnelere katılarak Anadolu'da birçok kadını tiyatroya kazandırdı.

    Önemli eserler tek kaynak
  7. 1934

    Hastaneye Yatışı

    Uyuşturucu bağımlılığı tedavisi için Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi'ne ilk kez yattı.

    Miras tek kaynak
  8. 1941

    Vefatı

    Bakırköy Hastanesi'nin morfinmanlar koğuşunda 39 yaşında trajik bir şekilde vefat etti.

    Miras tek kaynak
  9. 1997

    Afife Tiyatro Ödülleri'nin Başlaması

    Yapı Kredi tarafından sanatçının anısını yaşatmak amacıyla Türkiye'nin en prestijli tiyatro ödülleri başlatıldı.

    Önemli eserler tek kaynak
  10. 2023

    Mezarının Bulunması

    Kaybolan mezarı, araştırmacı Boğos Çalgıcıoğlu tarafından Kazlıçeşme Kabristanı'nda saptandı.

    Miras tek kaynak
04

Üretimleri

1918 · TIYATRO Rakibe

Rakibe

Leyla (Sınav ve Prova Rolü)

Darülbedayi stajyerlik kadrosuna girmesini sağlayan oyun

1920 · TIYATRO Yamalar

Yamalar

Başrol - Emel (Jale takma adıyla sahneye çıktığı ilk oyun)

Türk tiyatrosunda bir Müslüman kadının sahne aldığı ilk oyun

1920 · TIYATRO Tatlı Sır

Tatlı Sır

Neyir

Polis baskını nedeniyle sahneden kaçmak zorunda kaldığı oyun

1920 · TIYATRO Odalık

Odalık

Oyuncu

Polis baskınına uğrayan üçüncü oyunu

1920 · TIYATRO Aşk Uyumaz

Aşk Uyumaz

Oyuncu

Fikret Şadi ile birlikte sahne aldığı komedi oyunu

05

Bağlantı atlası

Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.

Afife Jale Binnur Özpınar Ceyda Aslı Kılıçkıran Gülçin Kültür Şahin Mustafa Kemal Uzun Kubilay Tunçer Emine Lale Oraloğlu Macit Koper Müjde Ar
düz çizgi: bu biyografide anılıyorkesik çizgi: bu kişiyi anıyor
  • Afife Jale kendi hikâyesinde anılıyor Binnur Özpınar

    “• Afife Jale Tiyatro Ödüllerinde 2001 yılında, "En iyi yardımcı kadın oyuncu" ödülüne "Otello" oyununda "Emilia" rolü ile aday gösterilmiştir.”

  • Afife Jale kendi hikâyesinde anılıyor Ceyda Aslı Kılıçkıran

    “2007 yapımı Kilit (The Lock) filmi, ilk müslüman kadın tiyatro oyuncusu Afife Jale'nin (1902–1941) hayatını konu alır.”

  • Afife Jale kendi hikâyesinde anılıyor Gülçin Kültür Şahin

    “Yapı Kredi Afife Jale Tiyatro Ödülleri - En İyi Kadın Oyuncu, Canavar (2024) • 2.”

  • Afife Jale kendi hikâyesinde anılıyor Mustafa Kemal Uzun

    “Uluslararası Lions Kısa Film Festivali Yaşam Boyu Onur Ödülü • Deli Saçması - 2016 • Boşu Bir Yerde - 2016 • Ankara Yazı - 2016 • Biz Bir Dolaşalım - 2015 • Çanakkale: Yolun Sonu -...”

  • Afife Jale kendi hikâyesinde anılıyor Kubilay Tunçer

    “ODTÜ Psikoloji mezunu olan sanatçı, hem tiyatro yazarlığında Afife Jale Ödülü kazanmış hem de uluslararası alanda prestijli Merlin Ödülü'ne layık görülen ilk Türk sihirbaz olmuştur...”

  • Afife Jale kendi hikâyesinde anılıyor Emine Lale Oraloğlu

    “Avni Dilligil Ödülleri • 2001 - Afife Jale Tiyatro Ödülleri”

  • Afife Jale kendi hikâyesinde anılıyor Macit Koper

    “• 1978: Köşeyi Dönen Adam • 1979: Düşman • 1981: At • 1983: Hakkâri'de Bir Mevsim • 1984: Bir Yudum Sevgi • 1984: Şekerpare • 1985: Adı Vasfiye • 1985: Bekçi • 1985: Pjort'lu Hoca...”

  • Afife Jale kendi hikâyesinde anılıyor Müjde Ar

    “Bu dönemdeki filmleri arasında Göl (1982), İffet (1982), Şalvar Davası (1983), Dağınık Yatak (1984), Fahriye Abla (1984), Dul Bir Kadın (1985), Adı Vasfiye (1985), Kupa Kızı (1986)...”

06

Kaynaklar

11kaynak kaydı
11farklı yayıncı
1ansiklopedi maddesi
10zaman çizelgesi olayı
  1. K·01
    Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesi
    Vikipedi - Afife Jale
    tr.wikipedia.org · erişim 26.09.2026

    NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.

    Kaynağa git ↗
  2. K·02
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    HIZLAN, Doğan (14 Aralık 1998). "Afife bir semboldü". Hürriyet. 24 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Temmuz 2021.
    arşiv · www.hurriyet.com.tr · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  3. K·03
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Meriç, Sercan (30 Mart 2021). "Kadınlar için perdeyi açan iki efsane: Afife ve Bedia…". Sozcu.com.tr sitesi. 30 Mart 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Temmuz 2021.
    arşiv · www.sozcu.com.tr · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  4. K·04
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Şenkaya, Gülfem Adile. "Atatürk dönemi Türk tiyatrosu: Afife Jale ve kadın tiyatrocular". Bursa Uludağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü yüksek lisans tezi 2020. 25 Temmuz 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi.
    arşiv · tez.yok.gov.tr · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  5. K·05
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Afife Jale kimdir?". afife.org. 3 Nisan 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Şubat 2012.
    arşiv · www.afife.org · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  6. K·06
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Meral Akkent. "Afife Jale". İstanbul Kadın Müzesi. 31 Mayıs 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ağustos 2015.
    istanbulkadinmuzesi.org · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  7. K·07
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Dinçer, Fahriye (2017). "Modernleşme Sürecinde Tiyatroda Kadın Kimliğinin Sorgulanması:Afife Jale Örneği" (PDF). Kültür ve Siyasette Feminist Yaklaşımlar. 26 Temmuz 2021 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi.
    arşiv · www.feministyaklasimlar.org · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  8. K·08
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Duman, Olcay Özkaya (Eylül 2015). "Darülbedayi'den Tiyatro'ya Atipik Modernist Bir Kadın: Afife Jale ve Dönemi" (PDF). Tarih Okulu Dergisi. doi:10.14225/joh757. 5 Haziran 2018 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Eriş...
    arşiv · johschool.com · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  9. K·09
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Ertuğrul, Muhsin (6 Aralık 1973). "Elli Yıl Önce: Türk Kadını Sahnede" (PDF). 13 Nisan 2019 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi.
    arşiv · core.ac.uk · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  10. K·10
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Çıplak Drillat, Ceren (28 Nisan 2019). "Afife Jale'nin mezarının peşinde". Cumhuriyet.com.tr. 26 Temmuz 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Temmuz 2021.
    arşiv · www.cumhuriyet.com.tr · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  11. K·11
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Ayşe Emel Mesci (27 Nisan 2015). "Beni de Alın Ne Olur". Cumhuriyet. 11 Ekim 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Haziran 2015.
    cumhuriyet.com.tr · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
yayımlanmadı

Bilerek dışarıda bırakılanlar

Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.

Metin lisansı

Vikipedi’den uyarlanmıştır

Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “Afife Jale” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.

07

Ne değişti?

  1. Kaynak yeniden tarandı

    Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.

  2. Profil oluşturuldu

    11 kaynak ve 10 olayla ilk kayıt.

08

Düzeltme masası

Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.

  1. Ne yanlış?
  2. Doğrusu
  3. Kaynak

Hangi bölümde bir hata var?

Önerin editör incelemesinden geçer, otomatik yayımlanmaz. E-posta adresin yalnızca bu başvuru için kullanılır.
09

Buradan nereye?

aynı alan · edebiyat & tiyatro

Arife Hanım

Divan Şairi

aynı alan · edebiyat & tiyatro

İbrahim Refet

Şair

aynı alan · edebiyat & tiyatro

Muallim Naci

Şair, yazar, sözlükçü ve Eleştirmen · 1849–1893

Edebiyat & Tiyatro alanındaki tüm profiller →