1909 Fenerbahçe İlk Marşı

1909 İlk Marş (Osmanlıca: فنرباغچه مارشى), Fenerbahçe'nin kurucusu ve ilk başkanı Nurizade Ziya Songülen'in isteğiyle, İstanbul'daki ilk orkestranın kurucu şefi olan Osmanlı Ermenisi müzisyen Krikor Sinanyan tarafından bestesi ve güftesi oluşturulmuş Fenerbahçe'nin, tarihteki ilk marşıdır. Bahsi geçen bu marş, Türk futbol tarihinde bir takıma bestelenmiş ilk marştır.

Yüksek tahsilini İngiltere'de tamamladıktan sonra 1906 yılında İstanbul'a dönen Fenerbahçe'nin kurucu başkanı Nurizade Ziya Songülen, futbol sporunun doğduğu bu ülkede, futbol takımlarına bestelenen marşlardan çok etkilenmiş ve İstanbul'a dönüşünde bir futbol takımı oluşturduktan hemen sonra ise, takımına marş bestelenmesi için, dönemin bestekarlarıyla görüşmüştür. Ayrıca, kimi tarihçilere göre de bu marşın, Osmanlı modernleşmesinin çok sayıda örneklerinden sadece birisi olabileceği ifade edilmiştir.

Padişah II. Abdülhamid döneminde oluşturulan bu marşın güftesinde içerdiği iddia edilen “Hürriyet, Müsavat (Eşitlik), Uhuvvet (Kardeşlik) vb.” gibi sözler, bahsi geçen bu mutlakiyet, kimi tarihçilere göre ise istibdat döneminde sakıncalı olarak karşılanma ihtimalinden çekinilmiş ve iptal edilmiştir. Bu marşın notasyonu günümüze ulaşmış, ancak güftesi hakkında net bilgi bulunmamaktadır.

Dr. Rüştü Dağlaroğlu’nun kaleme almış olduğu “Fenerbahçe Spor Kulübü Tarihi 1907-1987" adlı eserinde marş ile ilgili olarak, şu sözleri ifade etmiştir;

“Reis Ziya Bey, tanıdığı bir Ermeni bestekâra, Fenerbahçe için bir marş besteletti. Ancak, hüküm süren istibdat rejiminden dolayı ‘ebediyet, ilerleme, kuvvet, gayret ve birlik’ mânalarını taşıyan bu marş hemen yok edildi.

Marş 2011 yılında, Taner Demiralp ve İstanbul Mir Sanat Topluluğu tarafından yeniden aranje edildi ve Taner Demiralp'in “Walk for Justice (Adalet İçin Yürü)” albümünde yer almıştır. Marş günümüzde Fenerbahçe Şükrü Saracoğlu Stadyumu'nda Fenerbahçe'nin maçları öncesinde çalmaktadır.