biyograftam
Giriş
  1. Keşfet
  2. Edebiyat & Tiyatro
  3. Yılmaz Onay
Tiyatro Yönetmeni, oyun Yazarı ve Çevirmen · 1937–2018

Yılmaz Onay Çevirileri

Yılmaz Onay, Türk tiyatrosunun modernleşme sürecinde epik tiyatro anlayışının ve toplumcu gerçekçi ekolün en önemli temsilcilerinden, yönetmen, oyun yazarı ve çevirmendir. Bertolt Brecht'in eserlerini Türkçe tiyatro literatürüne kazandıran Onay, hem sahnelediğ...

Hayat çizgisi 8 kaynak Düzeltme öner
Hayat şeridi Bir döneme dokun, çizelge süzülsün
193719802018
Eğitim Önemli eserler İlk üretimler Önemli eserler Miras Önemli eserler Eğitim Miras
01

Kısaca kimdir?

Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.

Yılmaz Onay (20 Nisan 1937, Gaziantep - 9 Ocak 2018, Muğla), Türk tiyatro yönetmeni, oyun yazarı ve çevirmendir.

Yılmaz Onay, tiyatro ile öğrencilik yıllarında İstanbul Teknik Üniversitesi'nde tiyatro topluluğu ve Genç Oyuncular gibi amatör faaliyetler aracılığıyla tanıştı. Bir dönem Ankara Deneme Sahnesi'nde çalışıp, ilgi alanını oyunculuktan yönetmenliğe çevirdi. Ankara Sanat Tiyatrosu'nda yönetmenlik yaptı. Çağdaş Sahne'nin kurulmasında yer aldı. Tiyatro çalışmalarını bir süre Hollanda ve Almanya'da sürdürdü. 12 Eylül'de sıkıyönetim mahkemeleri tarafından yargılandı, gözaltına alındı. Bu dönemden sonra bir süre serbest çalışmak orunda kalan Onay, yönetmen ve yazar olarak sanat hayatına devam etti. Yılmaz Onay, toplumcu gerçekçi tiyatro anlayışını benimsemiş ve Türkiye'de epik tiyatronun öncülerinden biri olmuştu. Tiyatro oyunlarının yanında, Bertolt Brecht'ten tercümeler yaptı, tiyatro ve çeşitli konular hakkında da kuramsal kitaplar yazdı. Oyunları Devlet Tiyatroları'nda sahnelendi. Yazılar: Filmatik başlıklı romanı ve Sanatçının Ölümü başlıklı tiyatro oyunu TRT yapımı olarak yönetmen Tülay Eratalay tarafından televizyona drama olarak uyarlandı.

02

Çevirileri

—Çevirileri
  • Bir Halk Düşmanı, Henrik Ibsen
  • Mariena Pineda, Federico Garcia Lorca
  • Richard Waverly Davası, Rolf Schneider
  • Sonuncular, Maksim Gorki
  • Brecht Dosyası, George Tabori
  • Troyalı Kadınlar, Euripides
  • Elektra, Euripides
  • Barış, Aristofanes
  • İncil, Bertolt Brecht
  • Baal, B.Brecht
  • Baal (1919 yazımı), Bertolt Brecht
  • Baal (1922 yazımı), Bertolt Brecht
  • Erkek Baal'in Yaşam Öyküsü, Bertolt Brecht
  • Gecede Trampet Sesleri, Bertolt Brecht
  • Düğün, Bertolt Brecht
  • Dilenci veya Ölü Köpek, Bertolt Brecht
  • Şeytan Kovma, Bertolt Brecht
  • Karanlıkta Işık, Bertolt Brecht
  • Balık Avı, Bertolt Brecht
  • Ova, Bertolt Brecht
  • Vahşi Ormanda, Bertolt Brecht
  • Kentlerin Vahşi Ormanında, Bertolt Brecht
  • Adam Adamdır, 1926, Bertolt Brecht
  • Adam Adamdır, 1938, Bertolt Brecht
  • Mahagonny, Bertolt Brecht
  • Mahagonny Kentinin Yükselişi ve Düşüşü, Bertolt Brecht
  • Mezbahaların Kutsal Johanna'sı, Bertolt Brecht
  • Sivri Kafalılar ve Yuvarlak Kafalılar / Yuvarlak Kafalılar ve Sivri Kafalılar, Bertolt Brecht
  • Sivri Kafalılar ve Yuvarlak Kafalılar ya da Devlet ile Servet birleşmeyi Sever, Bertolt Brecht
  • Yuvarlak Kafalılar ve Sivri Kafalılar ya da Devlet ile Servet birleşmeyi Sever, Bertolt Brecht
  • Küçük Burjuvanın Yedi Ölümcül Günahı, Bertolt Brecht
  • Horasyalılar Kuriasyalılar, Bertolt Brecht
  • Carrar Ananın Silahları, Bertolt Brecht
  • III. Reich’in Korku ve Sefaleti, Bertolt Brecht
  • Puntila Ağa ile Uşağı Matti, Bertolt Brecht
  • Kafkas Tebeşir Dairesi 1949, Bertolt Brecht
  • Kafkas Tebeşir Dairesi 1954, Bertolt Brecht
  • Komün Günleri, Bertolt Brecht
  • Coriolanus, Bertolt Brecht
  • 1431 Rhouen’da Jeanne d’Arc Davası, Bertolt Brecht
  • Turandot ya da Aklayıcılar Kongresi, Bertolt Brecht
  • Catilina, Henrik Ibsen
  • Largo Desolato, Ağır Yalnızlık, Vaclav Havel
  • Helena, Euripides
  • Hippolütos, Euripides
  • Lisistrata, Aristofanes
  • Öyküler, Anna Seghers, Yarın yayınları, Ankara 1983
  • İlk Adımlar, Anna Seghers, Evrensel Basım Yayın, İstanbul 1998
  • Evlerde Uyur Uyanık Yalanlar, Botho Strauss
  • Svendborg Şiirleri, Bertolt Brecht, ISBN 9789758648269
  • Steffin Derlemesi, Bertolt Brecht
  • Hollywood Elejileri, Bertolt Brecht
  • Sürgün Şiirleri, Bertolt Brecht
  • Savaş El Kitabı, Bertolt Brecht
  • Alman Taşlamaları (İkinci Bölüm), Bertolt Brecht
  • Çocuk Şarkıları, Bertolt Brecht
  • Yeni Çocuk Şarkıları, Bertolt Brecht
  • Buckow Elejileri, Bertolt Brecht
  • Bakır Alımı, Bertolt Brecht
  • İşçi B'nin Hikayeleri, Peter Maiwald
  • İşçi Tiyatroları Ajitprop Topluluklar, A.Kammrad-F.R.Scheck,
  • Edebiyat Bilimi, Gennadiy Nikolayeviç Pospelov, ISBN 978-9757837527
  • Brecht'le Yaşamak - Çalışma Günlüğü, Bertolt Brecht, ISBN 978-9753980241
  • Epik Tiyatro, Marianne Kesting, ISBN 978-9757468707
  • Tiyatro Çalışması, Berliner Ensemble, Mitos-Boyut Yayınları
  • Yönetmen Peter Stein, Hazırlayan: Aziz Çalışlar, Çeviriler: Yılmaz Onay, ISBN 9780008758028
  • Komünist Parti Manifestosu, Friedrich Engels, ISBN 9789757837947
  • Ütopyadan Bilime Sosyalizm, Friedrich Engels, ISBN 978-9756106051
  • Antik Yunan Tragedyaları, Joachim Latacz, ISBN 9786059306225
  • Batı Diye Diye, Daniela Dahn, ISBN 9789944122078
  • Poetika, Aristoteles

Yılmaz Onay · diğer bölümler

← Yılmaz Onay profilinin tamamı

03

Hayat çizgisi

Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.

  1. 1937

    Doğum ve Erken Yıllar

    1937 yılında dünyaya geldi.

    Eğitim tek kaynak
  2. 1955

    1955'te Ankara'da Gazi Lisesi'nden mezun oldu.

    Eğitim tek kaynak
  3. 1959

    1959'da Uluslararası Teknik Stajyer Öğrenci Değişimi Birliği IASTE bursu ile dört ay Batı Berlin'de kaldı.

    Eğitim tek kaynak
  4. 1960

    1960'ta İTÜ'den mezun olduktan sonra bir yandan inşaat mühendisi olarak Bayındırlık Bakanlığı'nda çalışırken diğer yandan da tiyatro çalışmalarına devam etti.

    Eğitim tek kaynak
  5. 1961

    1961 yılında Alman Akademik Değişim Servisi DAAD bursuyla bir yıl için Almanya'nın Karlsruhe şehrinde kaldı.

    Önemli eserler tek kaynak
  6. 1971

    1971 yılında Tübitak Yapı Araştırma Enstitüsü'nde araştırma görevlisi olarak işe başladı.

    İlk üretimler tek kaynak
  7. 1972

    Ankara'ya dönüşünde Sinema Tiyatro Derneği'nde ve ardından 1972'ye dek Ankara Deneme Sahnesi'nde çalıştı.

    Önemli eserler tek kaynak
  8. 1988

    başlıklı çocuk oyunu, 1988 yılında Almancaya tercüme edilerek Sechs Verrückte und ein Lied başlığıyla Berlin'de Theater am Halleschen Ufer'da sahnelendi.

    Önemli eserler tek kaynak
  9. 1990

    1990 ve 1991 yıllarında Berlin'de tiyatro çalışmaları için bulundu.

    Önemli eserler tek kaynak
  10. 1998

    Ayrıca, 1998'de Yazılar Filmatik başlıklı romanı, 2006'da da Sanatçının Ölümü oyunu Türkiye Radyo Televizyon Kurumu tarafından televizyon filmine uyarlandı.

    Miras tek kaynak
  11. 2002

    2002'de Devlet Tiyatroları'ndan emekli oldu.

    Önemli eserler tek kaynak
  12. 2008

    2008 yılında Kocaeli Üniversitesi tarafından Önder Önsal yönetmenliğinde Bir Tiyatro Direnişçisi Yılmaz Onay başlığıyla hayat öyküsünü anlatan bir belgesel çekildi.

    Eğitim tek kaynak
  13. 2018

    Yılmaz Onay, 9 Ocak 2018'de Bodrum'da öldü.

    Miras tek kaynak
  14. 2021

    http://www.yilmazonay.org 17 Nisan 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

    Önemli eserler tek kaynak
04

Üretimleri

1978 · TIYATRO İşçi Sınıfının Açık Oturumu

İşçi Sınıfının Açık Oturumu

tiyatro
1981 · TIYATRO Küçük Adam Ne Oldu Sana, Hans Fallada'nı...

Küçük Adam Ne Oldu Sana, Hans Fallada'nın aynı adlı romanından uyarlama

tiyatro
1984 · TIYATRO Tren Gidiyor

Tren Gidiyor

tiyatro
1985 · TIYATRO Bu Zamlar Bana Karşı

Bu Zamlar Bana Karşı

tiyatro
1985 · TIYATRO Dev Masalı

Dev Masalı

tiyatro
1985 · TIYATRO Şarkılarımız Ölmesin

Şarkılarımız Ölmesin

tiyatro
1985 · TIYATRO Karagöz'ün Muamması

Karagöz'ün Muamması

tiyatro
1985 · TIYATRO Arafta Kalanlar

Arafta Kalanlar

tiyatro

Diğer eserler

1985Sevdalı Bulut,, Nâzım Hikmet'ten uyarlama,Tiyatro tek kaynak
1986Sanatçının ÖlümüTiyatro tek kaynak
1991Kara Dul EfsanesiTiyatro tek kaynak
1992Kara Kedi GeçtiTiyatro tek kaynak
1992Hücre İnsanıTiyatro tek kaynak
1993PrometheiaTiyatro tek kaynak
2004Fatma, Ali ve BaşkalarıTiyatro tek kaynak
2005Tartüf 59Tiyatro tek kaynak
2007Yalancı TanıkTiyatro tek kaynak
2008İvan İvanoviç Var mıydı, yok muydu?Tiyatro tek kaynak
2009Yusuf ile MenofisTiyatro tek kaynak
2009Üç Kuruşluk Mahalle DersleriTiyatro tek kaynak
2010İnsanlık Ölmedi YaTiyatro tek kaynak
2011Demokles'in KılıcıTiyatro tek kaynak
2012KafatasıTiyatro tek kaynak
2013Kör PadişahTiyatro tek kaynak
2014EnayiTiyatro tek kaynak
2015İnekTiyatro tek kaynak

Hakkında yazılanlar

—Yazılar FİLMATİK, ISBN 978-9756525036
—Gerçekçilik Yeniden, Yordam Kitap, ISBN 978-6055541750
05

Bağlantı atlası

Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.

Yılmaz Onay Nihat Asyalı Sermet Çağan Yaşar Kemal Metin Coşkun Dilruba Saatçi Kazım Güçlü Tamer Levent
düz çizgi: bu biyografide anılıyorkesik çizgi: bu kişiyi anıyor
  • Yılmaz Onay hayat hikâyesinde anıyor Nihat Asyalı

    “• 2009: Yusuf ile Menofis • 2010: İnsanlık Ölmedi Ya • 2011: Demokles'in Kılıcı • 2012: Kafatası • 2013: Kör Padişah • 2014: Enayi • 2015: İnek • 1965: Sermet Çağan'ın Öyle Bir Oyu...”

  • Yılmaz Onay hayat hikâyesinde anıyor Sermet Çağan

    “• 2009: Yusuf ile Menofis • 2010: İnsanlık Ölmedi Ya • 2011: Demokles'in Kılıcı • 2012: Kafatası • 2013: Kör Padişah • 2014: Enayi • 2015: İnek • 1965: Sermet Çağan'ın Öyle Bir Oyu...”

  • Yılmaz Onay hayat hikâyesinde anıyor Yaşar Kemal

    “• 2009: Yusuf ile Menofis • 2010: İnsanlık Ölmedi Ya • 2011: Demokles'in Kılıcı • 2012: Kafatası • 2013: Kör Padişah • 2014: Enayi • 2015: İnek • 1965: Sermet Çağan'ın Öyle Bir Oyu...”

  • Yılmaz Onay kendi hikâyesinde anılıyor Metin Coşkun

    “• 1982: Sanat Kurumu – "En İyi Oyuncu" • Ölüm Tuzağı: Ira Levin - Gate Production - 2023 • Testosteron: Andrzej Saramonowicz - Oyun Atölyesi - 2008 • Dalga (oyun): Reinhold Tritt -...”

  • Yılmaz Onay kendi hikâyesinde anılıyor Dilruba Saatçi

    “Angela Dizi – Hamburg • 1991 Bir Yaz Gecesi Rüyası – Hermia – Laabsaal – Berlin • 1996 İnteraktiv Solo Show Programları – Viyana, Berlin, Linz • 1997 LULU – Frank Wedekind – Lulu –...”

  • Yılmaz Onay kendi hikâyesinde anılıyor Kazım Güçlü

    “• Bir Hilal Uğruna, Semih Sergen, (Yönetmen: Semih Sergen), 1990 Bursa Devlet Tiyatrosu • Bebek Uykusu, Kenan Işık, (Yönetmen: Kenan Işık), 1991 Bursa Devlet Tiyatrosu • Yağmurla G...”

  • Yılmaz Onay kendi hikâyesinde anılıyor Tamer Levent

    “"Biz, daha güzel ve daha anlaşılır bir dünya için "Sanata Evet" diyoruz!" • İstanbul Efendisi - Musahipzade Celal, 1975 (Kıbrıs'a moral turnesi yapıldı) • My Fair Lady (Müzikal) –...”

06

Kaynaklar

8kaynak kaydı
7farklı yayıncı
1ansiklopedi maddesi
14zaman çizelgesi olayı
  1. K·01
    Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesi
    Vikipedi - Yılmaz Onay
    tr.wikipedia.org · erişim 26.09.2026

    NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.

    Kaynağa git ↗
  2. K·02
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Sözcü Gaz". 11 Eylül 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Haziran 2018.
    sozcu.com.tr · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  3. K·03
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "'Sanatçının Ölümü': Yılmaz Onay". web.archive.org. 9 Mart 2022. 9 Mart 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Mart 2022.
    arşiv · www.birgun.net · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  4. K·04
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Eserin Youtube linki 17 Ağustos 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. 17 Ağustos 2022 tarihinde erişilmiştir
    youtube.com · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  5. K·05
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Eserin Youtube linki 3 Ekim 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. 17 Ağustos 2022 tarihinde erişilmiştir
    youtube.com · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  6. K·06
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Arşivlenmiş kopya". 15 Ocak 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Haziran 2018.
    hurriyet.com.tr · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  7. K·07
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Hayatını kaybeden Yazar Yılmaz Onay, toprağa verildi - Evrensel". web.archive.org. 9 Mart 2022. 9 Mart 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Mart 2022.
    arşiv · www.evrensel.net · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  8. K·08
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Yılmaz Onay'la Brecht'in Bütün Oyunları'nın Yeniden Yayınlanması Üzerine". 20 Kasım 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Kasım 2015.
    arşiv · agorakitapligi.com · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
yayımlanmadı

Bilerek dışarıda bırakılanlar

Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.

Metin lisansı

Vikipedi’den uyarlanmıştır

Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “Yılmaz Onay” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.

07

Ne değişti?

  1. Kaynak yeniden tarandı

    Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.

  2. Profil oluşturuldu

    8 kaynak ve 14 olayla ilk kayıt.

08

Düzeltme masası

Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.

  1. Ne yanlış?
  2. Doğrusu
  3. Kaynak

Hangi bölümde bir hata var?

Önerin editör incelemesinden geçer, otomatik yayımlanmaz. E-posta adresin yalnızca bu başvuru için kullanılır.
09

Buradan nereye?

aynı alan · edebiyat & tiyatro

Yeşim Özsoy

Tiyatro Yönetmeni, oyun Yazarı ve Oyuncu · d. 1972

aynı alan · edebiyat & tiyatro

Nihat Asyalı

Oyun Yazarı, yönetmen ve Oyuncu · 1934–2011

aynı alan · edebiyat & tiyatro

Mehmet Ali Ertekin

Mühendis ve Güfte Yazarı · 1894–1948

Edebiyat & Tiyatro alanındaki tüm profiller →