biyograftam
Giriş
  1. Keşfet
  2. Edebiyat
  3. Yaşar Kemal
Yazar, romancı ve Aktivist · 1923–2015

Yaşar Kemal Sanat Anlayışı, Etkilendikleri ve Kültürel Mirası

Yaşar Kemal, Türk edebiyatının dünya çapında tanınan en büyük romancılarından, şair ve aktivistlerinden biridir. Anadolu'nun sözlü kültürünü, efsanelerini ve Çukurova insanının dramını epik bir dille aktaran yazar, Türkiye'den Nobel Edebiyat Ödülü'ne aday göst...

Hayat şeridi Bir döneme dokun, çizelge süzülsün
192319702015
İlk üretimler Önemli eserler İlk üretimler Önemli eserler Öğretmenlik Önemli eserler Öğretmenlik Önemli eserler Miras
01

Kısaca kimdir?

Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.

Yaşar Kemal, I. Dünya Savaşı sırasındaki Rus işgali nedeniyle Van'dan göç ederek Adana'nın Hemite köyüne yerleşen Kürt bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. Çocukluk yılları, hayatını derinden etkileyen büyük trajedilerle geçti. Henüz üç buçuk yaşındayken bir kurban kesimi sırasında yaşanan kaza sonucu sağ gözünü kaybetti. Dört buçuk yaşındayken ise babasının camide namaz kıldığı sırada, evlatlık edindikleri Yusuf tarafından öldürülmesine tanık oldu. Bu büyük travmanın ardından on iki yaşına kadar sürecek olan ağır bir kekemeliğe yakalandı; bu dönemde sadece türkü söylerken kekelemediğini fark etti. İlkokul yıllarında halk şairleriyle atışarak şiire yöneldi ve annesinin tüm engellemelerine rağmen bir halk aşığı olma yolunda ilerledi. Ortaokuldan ayrıldıktan sonra Çukurova ve Toroslar'da folklor derlemeleri yapmaya başladı ve bu derlemeleri 1943 yılında 'Ağıtlar' adıyla ilk kitabı olarak yayımladı.

02

Sanat Anlayışı, Etkilendikleri ve Kültürel Mirası

—Sanat Anlayışı, Etkilendikleri ve Kültürel Mirası

Yaşar Kemal'in sanatı, gücünü doğrudan halktan, doğadan ve sözlü geleneklerden alır. O, sanatının proletaryanın ve ezilenlerin hizmetinde olduğunu her fırsatta dile getirmiştir. Edebi dünyasının şekillenmesinde dünya edebiyatından Cervantes'in 'Don Kişot'u, Sait Faik Abasıyanık, Karacaoğlan, Balzac, Dostoyevski ve Nâzım Hikmet gibi dev isimler büyük rol oynamıştır. Eserlerinde kullandığı zengin, şiirsel ve büyüleyici Türkçe ile Türk dilinin sınırlarını genişletmiştir. 1973 yılından itibaren defalarca Nobel Edebiyat Ödülü'ne aday gösterilen ve dünya genelinde onlarca prestijli ödül ile fahri doktora unvanına layık görülen yazar, dünya edebiyatında Homerosvari bir anlatıcı olarak kabul edilir. 28 Şubat 2015'te İstanbul'da vefat eden Yaşar Kemal, geride insanlığın ortak vicdanına hitap eden devasa bir edebi miras bırakmıştır.

Yaşar Kemal · diğer bölümler

← Yaşar Kemal profilinin tamamı

03

Hayat çizgisi

Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.

  1. 1923

    Doğumu

    Osmaniye'nin Hemite köyünde Kemal Sadık Gökçeli adıyla dünyaya geldi.

    İlk üretimler tek kaynak
  2. 1927

    Çocukluk Trajedileri

    Sağ gözünü kaybetti ve babasının camide öldürülmesine tanık oldu; bu travmayla kekemeliğe başladı.

    İlk üretimler tek kaynak
  3. 1939

    İlk Şiir

    'Seyhan' adlı ilk şiiri Görüşler dergisinde yayımlandı.

    İlk üretimler tek kaynak
  4. 1943

    İlk Kitap: Ağıtlar

    Çukurova ve Toroslar'dan derlediği ağıtları içeren ilk kitabı Adana Halkevi tarafından basıldı.

    Önemli eserler tek kaynak
  5. 1950

    İlk Tutuklanma

    Komünizm propagandası suçlamasıyla tutuklanarak Kozan Cezaevi'nde bir yıl hapis yattı.

    Önemli eserler tek kaynak
  6. 1951

    Cumhuriyet Gazetesi ve İsim Değişikliği

    İstanbul'a gelerek Cumhuriyet gazetesinde yazmaya başladı ve ilk kez 'Yaşar Kemal' adını kullandı.

    İlk üretimler tek kaynak
  7. 1952

    Sarı Sıcak ve Evlilik

    İlk öykü kitabı 'Sarı Sıcak' yayımlandı ve Thilda Serrero ile evlendi.

    Önemli eserler tek kaynak
  8. 1955

    İnce Memed'in Doğuşu

    Yazara dünya çapında ün kazandıracak olan 'İnce Memed' romanının ilk cildi yayımlandı.

    Önemli eserler tek kaynak
  9. 1962

    Siyasi Mücadele ve TİP

    Türkiye İşçi Partisi'ne katılarak partinin yönetiminde aktif rol üstlendi.

    Öğretmenlik tek kaynak
  10. 1973

    Nobel Adaylığı

    Nobel Edebiyat Ödülü'ne Türkiye'den aday gösterilen ilk yazar oldu.

    Önemli eserler tek kaynak
  11. 1974

    Türkiye Yazarlar Sendikası

    Kuruluşuna öncülük ettiği Türkiye Yazarlar Sendikası'nın ilk genel başkanı seçildi.

    Öğretmenlik tek kaynak
  12. 1995

    Düşünce Özgürlüğü Davaları

    Kürt sorunu üzerine yazdığı makaleler nedeniyle DGM'de yargılandı, uluslararası kamuoyundan büyük destek aldı.

    Önemli eserler tek kaynak
  13. 2015

    Vefatı

    91 yaşında İstanbul'da organ yetmezliği nedeniyle vefat etti ve Zincirlikuyu Mezarlığı'na defnedildi.

    Miras tek kaynak
04

Üretimleri

1973 · ÖDÜL Nobel Edebiyat Ödülü Adaylığı

Nobel Edebiyat Ödülü Adaylığı

Edebiyat
1974 · ÖDÜL Nobel Edebiyat Ödülü Finalisti

Nobel Edebiyat Ödülü Finalisti

Edebiyat
1982 · ÖDÜL Uluslararası Cino del Duca Ödülü

Uluslararası Cino del Duca Ödülü

Dünya Edebiyatı
1984 · ÖDÜL Légion d'Honneur Nişanı

Légion d'Honneur Nişanı

Commandeur
1984 · ÖDÜL Commandeur des Arts et des Lettres Nişan...

Commandeur des Arts et des Lettres Nişanı

Sanat ve Edebiyat
1996 · ÖDÜL Premi Internacional Catalunya

Premi Internacional Catalunya

Uluslararası Ödül
1997 · ÖDÜL Frankfurt Kitap Fuarı Barış Ödülü

Frankfurt Kitap Fuarı Barış Ödülü

Barış ve Edebiyat
2011 · ÖDÜL Légion d'Honneur Grand Officier

Légion d'Honneur Grand Officier

Grand Officier
05

Bağlantı atlası

Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.

Yaşar Kemal Pertev Naili Boratav Reşit Altan Erkekli Elif Ürse Genco Erkal Halil Ergün Zeynep Işıl Özgentürk Lale Mansur Macit Koper
düz çizgi: bu biyografide anılıyorkesik çizgi: bu kişiyi anıyor
  • Yaşar Kemal hayat hikâyesinde anıyor Pertev Naili Boratav

    “1940'lı yıllarda Adana'da entelektüel bir çevre edinen Yaşar Kemal; Pertev Naili Boratav, Nurullah Ataç ve özellikle kendisine rehberlik eden ressam Abidin Dino ile ağabeyi Arif Di...”

  • Yaşar Kemal kendi hikâyesinde anılıyor Reşit Altan Erkekli

    “Mimar Sinan : Turgut Özakman - Ankara Devlet Tiyatrosu • 1988: Sihirbaz ve Oyuncular : Erdinç Dinçer - Ankara Devlet Tiyatrosu • 1989: Leonce ile Lena : Georg Buchner - Ankara Devl...”

  • Yaşar Kemal kendi hikâyesinde anılıyor Elif Ürse

    “: Howard Barker - Semaver Kumpanya - 2013 • Carrar Ana'nın Silahları : Bertolt Brecht - Bakırköy Belediye Tiyatroları - 2012 • Aptal, Sıradan ve Suçlu : Gülce Uğurlu\Yelda Baskın\E...”

  • Yaşar Kemal kendi hikâyesinde anılıyor Genco Erkal

    “Sanatçı, Aziz Nesin'den Haldun Taner'e, Nâzım Hikmet'ten Behiç Ak'a ve Yaşar Kemal'e birçok sanatçının eserlerini tiyatroya uyarladı.”

  • Yaşar Kemal kendi hikâyesinde anılıyor Halil Ergün

    “Koğuş • Deniz Kızı • Katırcılar • Sis • Unutamadığım • Yasemin • Zincir • 1988 - Hüzün Çemberi • Kadın Dul Kalınca • Kızın Adı Fatma • Yaşarken Ölmek • 1989 - Filim Bitti • Sahibin...”

  • Yaşar Kemal kendi hikâyesinde anılıyor Zeynep Işıl Özgentürk

    “At, Bekçi, Su da Yanar ile Türkan Şoray'ın Yaşar Kemal'den uyarladığı Yılanı Öldürseler filmlerinin senaryolarını yazdı.”

  • Yaşar Kemal kendi hikâyesinde anılıyor Lale Mansur

    “Oyunculuğa 1992 yılında BBC televizyonu tarafından çekilen ve yazar Yaşar Kemal’in yaşamını konu alan, yönetmenliğini James Runcie’nin üstlendiği ‘Childhood’ belgeseliyle başladı.”

  • Yaşar Kemal kendi hikâyesinde anılıyor Macit Koper

    “1981-1982 sezonunda Yaşar Kemal’in Ağrı Dağı Efsanesi romanını tiyatroya uyarladı ve sahneledi.”

06

Kaynaklar

3kaynak kaydı
1farklı yayıncı
1ansiklopedi maddesi
13zaman çizelgesi olayı
  1. K·01
    Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesi
    Vikipedi - Yaşar Kemal
    tr.wikipedia.org · erişim 26.09.2026

    NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.

    Kaynağa git ↗
  2. K·02
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Köy köy dolaşarak folklor ürünleri toplayan yazar, şiirlerini Kemal Sadık Göğceli adı ile Türksözü (1939), Yeni Adana (1939) ve Vakit (1940) gazetelerinde ve Varlık, Kovan, Ülkü, Millet, Beşpınar dergilerinde yayımladı.
    erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  3. K·03
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Nüfus kaydında, 1926 olarak geçmektedir.
    erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

yayımlanmadı

Bilerek dışarıda bırakılanlar

Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.

Metin lisansı

Vikipedi’den uyarlanmıştır

Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “Yaşar Kemal” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.

07

Ne değişti?

  1. Kaynak yeniden tarandı

    Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.

  2. Profil oluşturuldu

    3 kaynak ve 13 olayla ilk kayıt.

08

Düzeltme masası

Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.

  1. Ne yanlış?
  2. Doğrusu
  3. Kaynak

Hangi bölümde bir hata var?

Önerin editör incelemesinden geçer, otomatik yayımlanmaz. E-posta adresin yalnızca bu başvuru için kullanılır.
09

Buradan nereye?

Edebiyat alanındaki tüm profiller →