biyograftam
Giriş
  1. Keşfet
  2. Sinema & TV
  3. Vedat Ar
Seramik Sanatçısı, yönetmen ve Dekoratör · 1907–2001

Vedat Ar Hayatı

Vedat Ar, Türk sinemasının erken döneminde dekoratör, yönetmen ve senarist olarak derin izler bırakmış; aynı zamanda Türkiye'nin ilk canlandırma filmi olan 'Zeybek Oyunu'na öncülük etmiş çok yönlü bir sanatçı, akademisyen ve seramik ustasıdır. Muhsin Ertuğrul'...

Hayat çizgisi 11 kaynak Düzeltme öner
Hayat şeridi Bir döneme dokun, çizelge süzülsün
190719502001
Öğretmenlik Eğitim Önemli eserler Eğitim Önemli eserler Miras
01

Kısaca kimdir?

Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.

Vedat Ar (1907, İstanbul - 12 Mart 2001, İstanbul) Türk seramik sanatçısı, dekoratör, animasyon sanatçısı, film rejisörü, belgesel yapımcısı, reklamcı, profesör.

Muhsin Ertuğrul'un tek başına egemen olduğu, sinemamızda Tiyatrocular Dönemi diye adlandırılan dönemde Ertuğrul'un yönettiği filmlerin dekorlarını Vedat Ar hazırlamıştır.

02

Hayatı

—Hayatı

Vedat Ar 1928'de Sanayi-i Nefise Mektebi (sonra İstanbul Güzel Sanatlar Akademisi) Afiş Şubesi'ni bitirir, açılan bir yarışmayı kazanıp burslu öğrenci olarak Paris'e gider. 1928-1931 arasında Ecole Municipale des Arts Appliqués à l'Industrie'de (Uygulamalı El Sanatları Bölümü) öğrenim görürken 25-30 filmin çekim setlerinde bulunur. René Clair’in dekoratörüne yardımcılık yapar. İpekçilerle, Muhsin Ertuğrul’la oraya geldiklerinde tanışır.

İstanbul'a dönünce Güzel Sanatlar Akademisi Seramik bölümünde öğretim üyeliğine başlar, karşılaştığı çok ilkel bir atölye olur. Vedat Ar kalıp çıkararak çoğaltma yöntemini uygular ilk kez. 1942’de Akademi’nin 60. yıl sergisini gezen "Milli Şef" İsmet İnönü, onu tebrik eder ve Sümerbank'a seramik fabrikası açılması buyruğunu verir. Vedat Ar, Yıldız Fabrikası kurulurken danışman olarak çalışır.

Bir yandan İpek Film Stüdyosu'nda ve Dârülbedâyi’de (sonra Şehir Tiyatroları) dekoratörlük yapmaya başlar. Muhsin Ertuğrul'un yönettiği 7 sinema filminin dekoratörlüğünü yapar. Vedat Ar 1933'te İclâl hanımla evlenirken Muhsin Ertuğrul nikâh şahitliğini yapar.

1936-1944 yılları arasında İzmir Fuarı'ndaki pek çok pavyon dekorasyonu gerçekleştirir.

İkinci Dünya Savaşı sırasında, Basın Yayın Umum Müdürü Selim Sarper'in isteği üzerine, halkı tifüs salgınına karşı uyarıcı bir film de hazırlayan Vedat Ar, bu film için balmumundan bitler yaptırmıştı.

Akademi’de kurs açarak birkaç öğrenciye çizgi film yapımı tekniklerini öğretir. Savaş dolayısıyla selüloit bulunamadığından, 1947’de ilk Türk canlandırma filmi "Zeybek Oyunu" öğrencilerce pelür kâğıtları üzerine çizilerek gerçekleştirilir. 3 dakikalık Zeybek Oyunu ilk Türk animasyonu olarak anılmaktadır. Bu çizgi filmle ilgili 4 Nisan 1947 tarihli Vatan Gazetesi'nde şu haber yayınlanmış: "Haber aldığımıza göre Güzel Sanatlar Akademisi talebelerinden Ali Ferruh Durukan, Adnan Çoker ve Orhan Dağ, Walt Disney’in Miki Fare filmleri gibi resimlerin hareketleri ile bir film çevirmeğe muvaffak olmuşlardır. Üç dakikalık ilk tecrübe filmi bugünlerde hususi olarak gösterilecektir. Genç talebelere hocaları Prof. Vedat Ar yardım etmektedir. İlk büyük film fabrikatör Eflatun Nuri’nin yardımı ile bugünlerde hazırlanmaya başlanacaktır."

1950'li yıllara doğru bazı iş adamları ve kuruluşlar sinema reklamcılığının önemini fark ettiler ve film prodüksiyon kuruluşlarına basit de olsa reklam filmleri yaptırarak sinema mecrasına girdiler. Bu işin öncülüğünü, o günlerde Vedat Ar üstlendi ve kurduğu Filmar adlı şirket aracılığıyla, 1948-1970 yılları arasında üç yüzü aşkın reklam filmi çekti.

Vedat Ar o günleri Alpay Kabacalı'ya şöyle anlatmıştı: "Zevk aldığım için, sevgiyle yapıyordum. Ticari tarafı ikinci plandaydı. Bir ara film yarışmaları açıldı. Reklam filmleri için de yarışma açalım, demişler. Karşı çıkanlar olmuş. 'Yalnız Filmar yapıyor, o da Avrupa'dan, Amerika'dan alıp burada seslendiriyor' demişler. Bunu işitince, aman öyle bilsinler, dedim; daha iyisini yapmaya çalıştım. Televizyon yayına başlayıp da reklam filmleri kabulü için bir sürü şart öne sürünce firmayı kapadım."

Vedat Ar 1950'de Nâzım Hikmet’le İpek Film Stüdyosu’nda tanışır. Bir yıl süren dostluk ve iş arkadaşlığı sırasında Vedat Ar, senaryosunu Nâzım Hikmet’in takma adla yazdığı iki film yönetir: Üçüncü Selim'in Gözdesi ve Lale Devri. Vedat Ar şöyle anlatmış: "Ben stüdyoda dekoratör olarak çalıştım uzun yıllar. Filmleri Muhsin Ertuğrul yönetirdi. O sıra Muhsin Ankara’ya gitmiş, Nâzım da hapisten yeni çıkmıştı. Nâzım ilk senaryoyu yazdıktan sonra, ‘Buna bir modern kısım ekleyelim’ dedi. Doğrudan doğruya tarihi bir film yapsaydık, gülünç olurdu. Çünkü eldeki imkânlar çok dar. Otantik bir tarihi film yapmak, büyük para, bol vakit işi... Konservatuvar öğrencileri bir eser sahneye koysunlar, olaylar aynı zamanda sahnede geçmiş olsun, dedim. Nâzım da kabul etti. İki filmde de böyle modern kısımlar vardır. Bir de fiyasko... Lâle Devri’nde, padişah gece havuz başında kızlarla oturmuş, fanuslarda mumlar yanıyor, şarkılar söyleniyor, iyş ü nûş var... Havuz başına güvercinler geliyor... Gece güvercin uçar mı? Ayaklarından bağlatıp çekmiştim. Sonra Ulunay eleştirdi haklı olarak. Ama kimse güvercinlerin gece uçmadığını söylemedi, bizim de aklımıza gelmedi."

Birçok başarılı seramikçi yetiştirmenin yanı sıra, Türkiye'yi tanıtan belgesel filmlere de imza attı. Maliye Bakanlığı'nca açılan Madeni Paralar Yarışması’nda iki kez birincilik aldı. 1982'de DGSA'nın 100. kuruluş yıldönümünde Onur Ödülü'ne layık görülen Prof. Vedat Ar 12 Mart 2001'de, 94 yaşında İstanbul'da öldü.

Vedat Ar · diğer bölümler

← Vedat Ar profilinin tamamı

03

Hayat çizgisi

Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.

  1. 1907

    Vedat Ar (1907, İstanbul - 12 Mart 2001, İstanbul) Türk seramik sanatçısı, dekoratör, animasyon sanatçısı, film rejisörü, belgesel yapımcısı, reklamcı, profesör.

    Öğretmenlik tek kaynak
  2. 1928

    Vedat Ar 1928'de Sanayi-i Nefise Mektebi (sonra İstanbul Güzel Sanatlar Akademisi) Afiş Şubesi'ni bitirir, açılan bir yarışmayı kazanıp burslu öğrenci olarak Paris'e gider.

    Eğitim tek kaynak
  3. 1933

    Vedat Ar 1933'te İclâl hanımla evlenirken Muhsin Ertuğrul nikâh şahitliğini yapar.

    Önemli eserler tek kaynak
  4. 1936

    1936-1944 yılları arasında İzmir Fuarı'ndaki pek çok pavyon dekorasyonu gerçekleştirir.

    Önemli eserler tek kaynak
  5. 1942

    1942’de Akademi’nin 60.

    Önemli eserler tek kaynak
  6. 1947

    Savaş dolayısıyla selüloit bulunamadığından, 1947’de ilk Türk canlandırma filmi "Zeybek Oyunu" öğrencilerce pelür kâğıtları üzerine çizilerek gerçekleştirilir.

    Eğitim tek kaynak
  7. 1948

    Bu işin öncülüğünü, o günlerde Vedat Ar üstlendi ve kurduğu Filmar adlı şirket aracılığıyla, 1948-1970 yılları arasında üç yüzü aşkın reklam filmi çekti.

    Önemli eserler tek kaynak
  8. 1950

    1950'li yıllara doğru bazı iş adamları ve kuruluşlar sinema reklamcılığının önemini fark ettiler ve film prodüksiyon kuruluşlarına basit de olsa reklam filmleri yaptırarak sinema mecrasına girdiler.

    Önemli eserler tek kaynak
  9. 1982

    1982'de DGSA'nın 100.

    Önemli eserler tek kaynak
  10. 2001

    Vedat Ar 12 Mart 2001'de, 94 yaşında İstanbul'da öldü.

    Miras tek kaynak
04

Bağlantı atlası

Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.

Vedat Ar Adnan Çoker Baha Gelenbevi Muhsin Ertuğrul Orhon Murat Arıburnu
düz çizgi: bu biyografide anılıyorkesik çizgi: bu kişiyi anıyor
  • Vedat Ar hayat hikâyesinde anıyor Adnan Çoker

    “Bu çizgi filmle ilgili 4 Nisan 1947 tarihli Vatan Gazetesi'nde şu haber yayınlanmış: "Haber aldığımıza göre Güzel Sanatlar Akademisi talebelerinden Ali Ferruh Durukan, Adnan Çoker...”

  • Vedat Ar hayat hikâyesinde anıyor Baha Gelenbevi

    “• Üçüncü Selim'in Gözdesi 1950 (Senaryo: Nâzım Hikmet, İhsan İpekçi) • Lale Devri 1951 • Lale Devri 1951 (İhsan İpekçi ile) • Kaçakçılar (Muhsin Ertuğrul) 1929 • İstanbul Sokakları...”

  • Vedat Ar hayat hikâyesinde anıyor Muhsin Ertuğrul

    “Muhsin Ertuğrul'un 'Tiyatrocular Dönemi' filmlerinin dekorlarını hazırlayarak sinema estetiğine büyük katkı sağlamıştır.”

  • Vedat Ar kendi hikâyesinde anılıyor Orhon Murat Arıburnu

    “Arıburnu) • 1950: Allah Kerim (Semih Evin) • 1950: Çete (Çetin Karamanbey) • 1951: Yavuz Sultan Selim Ve Yeniçeri Hasan (Münir Hayri Egeli) • 1951: Lale Devri (Vedat Ar) • 1951: Sü...”

05

Kaynaklar

11kaynak kaydı
7farklı yayıncı
1ansiklopedi maddesi
10zaman çizelgesi olayı
  1. K·01
    Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesi
    Vikipedi - Vedat Ar
    tr.wikipedia.org · erişim 26.09.2026

    NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.

    Kaynağa git ↗
  2. K·02
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "İclâl Ar - Kızıl Saçlı Soprano". Gökhan Akçura. 6 Ekim 2007. 30 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi.
    arşiv · gokhanakcura.blogspot.com · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  3. K·03
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Vedat Ar". Animasyon Gastesi. 2 Şubat 2016. 30 Mart 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi.
    animasyongastesi.com · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  4. K·04
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Canlı Resimlerden İlk Türk Filmi. Vatan Gazetesi. 4 Nisan 1947.
    erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  5. K·05
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Türkiye'de Reklama Emek Verenler - Vedat Ar". 30 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi.
    reklamaemekverenler.com · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  6. K·06
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Alpay Kabacalı. Kültürümüzden İnsan Adaları. Yapı Kredi Yayınları.
    erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  7. K·07
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Ömer Vedat Ar". İstanbul Büyükşehir Belediyesi-Vefat Bilgisi Sorgulama. 5 Mayıs 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi.
    turkiye.gov.tr · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  8. K·08
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Üçüncü Selim'in Gözdesi". imdb. 30 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi.
    imdb.com · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  9. K·09
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Lale Devri". imdb. 30 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi.
    imdb.com · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  10. K·10
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Kaçakçılar". TSA. 30 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi.
    tsa.org.tr · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  11. K·11
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "İstanbul Sokaklarında". TSA. 30 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi.
    tsa.org.tr · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
yayımlanmadı

Bilerek dışarıda bırakılanlar

Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.

Metin lisansı

Vikipedi’den uyarlanmıştır

Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “Vedat Ar” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.

06

Ne değişti?

  1. Kaynak yeniden tarandı

    Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.

  2. Profil oluşturuldu

    11 kaynak ve 10 olayla ilk kayıt.

07

Düzeltme masası

Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.

  1. Ne yanlış?
  2. Doğrusu
  3. Kaynak

Hangi bölümde bir hata var?

Önerin editör incelemesinden geçer, otomatik yayımlanmaz. E-posta adresin yalnızca bu başvuru için kullanılır.
08

Buradan nereye?

aynı alan · sinema & tv

Olgun Özdemir

Yönetmen, senarist · 1974–2025

aynı alan · sinema & tv

Mahmut Tezcan

Yapımcı ve Senarist · 1931–2011

aynı alan · sinema & tv

Cüneyt Aysan

Senarist ve Yapımcı · d. 1968

Sinema & TV alanındaki tüm profiller →