biyograftam
Giriş
  1. Keşfet
  2. Devlet & Siyaset
  3. V. Murad
Devlet & Siyaset · 1840–1904

V. Murad Tahta çıkışı ve hükümdarlığı

V. Murad (Osmanlıca: مراد خامس, romanize: Murâd-ı Hâmis; 21 Eylül 1840, İstanbul - 29 Ağustos 1904, İstanbul), 33. Osmanlı padişahı ve 112.

Hayat çizgisi 11 kaynak Düzeltme öner
Hayat şeridi Bir döneme dokun, çizelge süzülsün
184018701904
Önemli eserler
01

Kısaca kimdir?

Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.

V. Murad (Osmanlıca: مراد خامس, romanize: Murâd-ı Hâmis; 21 Eylül 1840, İstanbul - 29 Ağustos 1904, İstanbul), 33. Osmanlı padişahı ve 112. İslam halifesidir. 93 gün tahtta kalmıştır.

Babası, Padişah Abdülmecid, annesi Megrel asıllı Şevkefza Kadınefendi'dir. Önceki Osmanlı padişahı Abdülaziz'in yeğeni ve kendinden sonraki Osmanlı padişahları olan (sırasıyla) II. Abdülhamid, V. Mehmed ve Vahdettin'in ağabeyidir. Padişah Abdülaziz'in bir saray darbesi sonucu tahttan indirilişinden sonra onun yerine tahta geçmiş ve 93 gün boyunca tahtta kaldıktan sonra, akli dengesinin bozulduğu gerekçe gösterilerek 31 Ağustos 1876'da padişahlık makamından indirilmiştir.

Osmanlı tarihi boyunca en az süre yönetimde kalmış olan padişahtır. Tahttan indirildikten sonra birçok siyasi grup tarafından yeniden yönetime getirilmeye çalışılmış olmasına rağmen, bu girişimlerin hiçbiri başarılı olmamıştır.

02

Tahta çıkışı ve hükümdarlığı

—Tahta çıkışı ve hükümdarlığı

Veliaht Mehmed Murad efendi tahttan indirilen amcası Sultan Abdülaziz'in yerine 30 Mayıs 1876'da Sultan Beşinci Murad ünvanıyla padişah oldu. "Talebe-i ulûm" ya da "softalar ayaklanması" adı verilen gösteriler, 10 Mayıs 1876'da başlamıştı. "Erkân-ı erbaa" adı verilen bu grup, iktidar koltuğuna oturduktan sonra Abdülaziz'in hal'i konusunda anlaşarak, durumu veliaht Murad Efendi'ye bildirdiler. Hal' işinin 31 Mayıs'ta yapılması kararlaştırıldığı halde bazı gelişmeler yüzünden 29-30 Mayıs gecesine alındı.

Cülus ve biat tarihinin kararlaştırılan günden bir gün önceye alındığı kendisine bildirilmediği için dairesine gelen askerler tarafından tutuklanacağı vehmine kapılarak depresyona girdi. Serasker Hüseyin Avni Paşa'nın arabasına binerken Paşa arabadan inmeyerek büyük bir protokol rezaletine imza atmakla beraber, belinden çıkardığı silahı korku içindeki V. Murad'a uzatmış ve korkusu bir kat daha artmıştır. Rıhtımdan çatanaya bindirileceği sırada denizin fırtınadan dolayı kabarması üzerine korkuya kapılarak binmek istememiş müdahale edilerek bindirilmiş, Sarayburnu'na geçilerek bir arabayla Beyazıt'taki Seraskerlik binasına (bugünkü İÜ Merkez Kampüsü) gidilerek orada biat törenine başlanmıştır. Sultan Abdülaziz'in Topkapı Sarayı'na nakledildiği haberi gelince acele ile Dolmabahçe Sarayı'na gidilerek törene orada devam edilmiştir.

Kısa süre içinde yaşadığı olayların etkisiyle artan korkusu yüzünden, törenin kısa kesilmesi kararlaştırılmış, toplu halde huzura alınan gayr-i müslim cemaat ruhanileri kendilerine mahsus kıyafetleriyle üzerine yürüyünce kaçmaya çalışmıştır. Seraskerlikte ve saraydaki tören sırasında geleneksel taht Topkapı Sarayı'ndan getirilememiş ve atalarının tahtına oturamamıştır. Padişahların törenle Cuma namazına gittikleri Cuma Selamlığı sırasında kendini sarayın havuzuna atmaya çalışması yüzünden bu törene bir daha cesaret edilememiş, daha da önemlisi saltanatının meşruiyetinin tasdiki anlamına gelen kılıç alayı yapılamamıştır.

Birkaç gün sonra Sultan Abdülaziz'in ölüm haberinin gelmesi ve ardından Hüseyin Avni Paşa'nın Çerkes Hasan adlı genç subay tarafından öldürülmesi olayları üzerine kendini tamamen kaybederek yatağında gözleri havaya dikilmiş halde hareketsiz kalakalmıştır. Hususi doktoru olan Dr. Kapolyon'un bir küvetin içine yatırarak elli sülük ile kan almak gibi son derece hatalı tedavi yöntemleriyle durumu daha da fenalaşmış ve adeta kendisinden ümit kesilmişti. Artık iyileşme ümidi kalmadığı için devlet adamlarının kararıyla 93 gün kaldığı Osmanlı tahtından 31 Ağustos 1876 tarihinde indirildi.

V. Murad · diğer bölümler

← V. Murad profilinin tamamı

03

Hayat çizgisi

Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.

  1. 1840

    Murad (Osmanlıca: مراد خامس, romanize: Murâd-ı Hâmis; 21 Eylül 1840, İstanbul - 29 Ağustos 1904, İstanbul), 33.

    Önemli eserler tek kaynak
  2. 1876

    Padişah Abdülaziz'in bir saray darbesi sonucu tahttan indirilişinden sonra onun yerine tahta geçmiş ve 93 gün boyunca tahtta kaldıktan sonra, akli dengesinin bozulduğu gerekçe gösterilerek 31 Ağustos 1876'da padişahlık makamından indirilmiştir.

    Önemli eserler tek kaynak
  3. 1878

    20 Mayıs 1878 günü gerçekleşen üçüncü girişim Çırağan Baskını olarak bilinir.

    Önemli eserler tek kaynak
  4. 1903

    Çırağan yıllarında iki kızı, sekiz torunu ve 1903 yılında da; Şehzade Ahmed Nihat Efendi'nin oğlu olan, torun çocuğu Şehzade Ali Vasıb Efendi dünyaya gelmişlerdir.

    Önemli eserler tek kaynak
  5. 1904

    Abdülhamid'in damatlarından Kemaleddin Paşa ile giriştiği bir gönül ilişkisinin açığa çıkması üzerine şeker hastalığına yakalanmış ve bu rahatsızlığına eşlik eden kanlı basurun da etkisiyle 29 Ağustos 1904'te ölmüştür.

    Önemli eserler tek kaynak
  6. 2012

    Murad Balesi'nin dünya prömiyeri 3 Mayıs 2012'de Ankara Devlet Opera ve Balesinde yapılmıştır.

    Önemli eserler tek kaynak
  7. 2014

    2014 yılında TRT 1'de yayınlanan Filinta dizisinde Uğur Uludağ tarafından canlandırılmıştır.

    Önemli eserler tek kaynak
  8. 2017

    2017 yılında TRT 1'de yayınlanan Payitaht Abdülhamid dizisinde yaşlılığı Nevzat Yılmaz tarafından canlandırılmıştır.

    Önemli eserler tek kaynak
04

Bağlantı atlası

Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.

V. Murad Hüseyin Avni Paşa I. Abdülhamid II. Abdülhamid Uğur Uludağ V. Mehmed Lâgarî Hasan Çelebi Hidayet Sayın Nef'î
düz çizgi: bu biyografide anılıyorkesik çizgi: bu kişiyi anıyor
  • V. Murad hayat hikâyesinde anıyor Hüseyin Avni Paşa

    “Serasker Hüseyin Avni Paşa'nın arabasına binerken Paşa arabadan inmeyerek büyük bir protokol rezaletine imza atmakla beraber, belinden çıkardığı silahı korku içindeki V.”

  • V. Murad hayat hikâyesinde anıyor I. Abdülhamid
  • V. Murad hayat hikâyesinde anıyor II. Abdülhamid
  • V. Murad hayat hikâyesinde anıyor Uğur Uludağ

    “2014 yılında TRT 1'de yayınlanan Filinta dizisinde Uğur Uludağ tarafından canlandırılmıştır.”

  • V. Murad hayat hikâyesinde anıyor V. Mehmed
  • V. Murad kendi hikâyesinde anılıyor Lâgarî Hasan Çelebi
  • V. Murad kendi hikâyesinde anılıyor Hidayet Sayın
  • V. Murad kendi hikâyesinde anılıyor Nef'î
05

Kaynaklar

11kaynak kaydı
8farklı yayıncı
1ansiklopedi maddesi
8zaman çizelgesi olayı
  1. K·01
    Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesi
    Vikipedi - V. Murad
    tr.wikipedia.org · erişim 26.09.2026

    NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.

    Kaynağa git ↗
  2. K·02
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Sultan V.Murad'ın Hayatı ve Kısa Saltanatı (1840-1904) (PDF). İbrahim SATI. 26 Ağustos 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 19 Temmuz 2022.
    dosya.kmu.edu.tr · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  3. K·03
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Sultan V. Murad" (İngilizce). 27 Temmuz 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Temmuz 2022.
    osmanli.org.tr · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  4. K·04
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Ekinci, Tülin Pelin. "Dönemlerine göre musikişinas Osmanlı padişahları, dönemlerinde musiki adına yaşanmış önemli gelişmeler ve bu dönemlerin genel değerlendirmesi". tez.yok.gov.tr. Haliç Üniversitesi / Sosyal Bilimler E...
    tez.yok.gov.tr · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  5. K·05
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Küçük, Cevdet. "Murad V" (PDF). www.islamansiklopedisi.info. Türk Diyanet Vakfı İslam ansiklopedisi, Cilt 31. 6 Ağustos 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 2 Ağustos 2016.
    islamansiklopedisi.info · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  6. K·06
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "MURAD V - TDV İslâm Ansiklopedisi". TDV İslam Ansiklopedisi. 23 Mayıs 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Temmuz 2022.
    islamansiklopedisi.org.tr · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  7. K·07
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "V. Murat Mason Muydu? İşte Çırağan Vakası'nın Bilinmeyenleri... | #NesliTarih". aksam.com.tr. 19 Temmuz 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Temmuz 2022.
    aksam.com.tr · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  8. K·08
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Kısa, Ahmet. "Cleanthi Scalieri ve Aziz Bey Komitesi (1876-1878)". tez.yok.gov.tr/. Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi 2012. 6 Ağustos 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi...
    tez.yok.gov.tr · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  9. K·09
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Ali Fuat Türkgeldi; Görüp İşittiklerim, TTK Basımevi, Ankara 2010, s. 273; Şehsuvaroğlu, Sultan Aziz, s. 52
    erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  10. K·10
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Sultan V. Murad'ın Yaşamı ve Kısa Saltanatı (1840-1904)" (PDF). Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi. Sosyal Bilimler Enstitüsü Tarih Anabilim Dalı Yakın Çağ Tarihi Anabilim Dalı. 17 Ocak 2020. 26 Ağustos 2021 tarihinde k...
    arşiv · dosya.kmu.edu.tr · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  11. K·11
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Yıldız, Kevser Tuğan. "Bestekar Osmanlı Padişahları ve dönemlerinin musiki anlayışı". tez.yok.gov.tr. İstanbul Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek lisans tezi, 2007. 6 Ağustos 2016 tarihinde kaynağından...
    tez.yok.gov.tr · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
yayımlanmadı

Bilerek dışarıda bırakılanlar

Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.

Metin lisansı

Vikipedi’den uyarlanmıştır

Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “V. Murad” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.

06

Ne değişti?

  1. Kaynak yeniden tarandı

    Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.

  2. Profil oluşturuldu

    11 kaynak ve 8 olayla ilk kayıt.

07

Düzeltme masası

Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.

  1. Ne yanlış?
  2. Doğrusu
  3. Kaynak

Hangi bölümde bir hata var?

Önerin editör incelemesinden geçer, otomatik yayımlanmaz. E-posta adresin yalnızca bu başvuru için kullanılır.
08

Buradan nereye?

aynı alan · devlet & siyaset

I. Melikşah

Büyük Selçuklu İmparatorluğu'nun üçüncü sultanı olan Türk hükümdarı · 1055–1092

aynı alan · devlet & siyaset

IV. Mehmed

Devlet & Siyaset · 1642–1693

aynı alan · devlet & siyaset

Cevdet Sunay

Devlet & Siyaset · 1899–1982

Devlet & Siyaset alanındaki tüm profiller →