Kısaca kimdir?
Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.
Uğur Şahin, (d. 19 Eylül 1965, İskenderun, Hatay), Türk-Alman immünolog, onkolog, akademisyen, bilim ve iş adamı. Mainz merkezli biyoteknoloji şirketi BioNTech'in kurucu ortağı ve eski icrâ kurulu başkanı olan Şahin, aynı zamanda Mainz Johannes Gutenberg Üniversitesi Tıp Merkezi'nde öğretim görevlisi olarak çalışmaktadır.
Şahin ve eşi Özlem Türeci, 2019 yılında Çin'in Vuhan şehrinde ortaya çıkan ve tüm dünyaya yayılan koronavirüs salgınının etmeni SARS-CoV-2'ye karşı geliştirilen Pfizer-BioNTech COVID-19 aşısının geliştirildiğine dair haberlerin ardından uluslararası medyanın ilgi odağı oldu. Fransız LCI kanalı, Nobel Kimya ve Fizik Ödülü sahibi Pierre ve Marie Curie çiftine benzettiği Şahin-Türeci çiftinin, aşı çalışmalarının başarıya ulaşması halinde Nobel Ödülü almalarına kesin gözüyle bakıldığını bildirdi.
Bloomberg’in milyarderler endeksi, 2022 yılında Şahin’i dünyanın en zengin 200 kişisi arasında gösterdi. BioNtech’teki %17,1’lik hissesi ile birlikte kişisel serveti 11,3 milyar ABD dolarıydı. Almanya’nın seçkin ekonomi dergisi Manager Magazin’in 2025 tarihli “en zengin 500 Alman” listesinde ise eşi Özlem Türeci (58) ile birlikte 3,9 milyar avroluk servetiyle 57. sırada yer alıyor.
Hayat çizgisi
Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.
-
1965
Doğum ve Erken Yıllar
1965 yılında dünyaya geldi.
Eğitim tek kaynak -
1984
Lise eğitiminin ardından 1984 yılında Köln Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde tıp eğitimi almaya başladı ve 1992 yılında mezun oldu.
Eğitim tek kaynak -
1990
1990'ların başında önce Köln Üniversitesi'nin lösemi bölümünde, ardından sekiz yıl Saarland Üniversitesi'nde iç hastalıkları ile hematoloji-onkoloji doktoru olarak çalıştı.
Eğitim tek kaynak -
1992
Aynı zamanda, 1992-94 arasında Hagen Üniversitesi'nde matematik okudu.
Eğitim tek kaynak -
1993
1993 yılında aynı üniversitede Michael Pfreundschuh danışmanlığında tümör hücrelerinde immünoterapi üzerine yaptığı çalışmalardan dolayı doktora derecesini aldı.
Eğitim tek kaynak -
1999
1999'da moleküler tıp ve immünolojide habilitasyon aldı.
Önemli eserler tek kaynak -
2000
Şahin, 2000-2001 yılları arasında Zürih Üniversite Hastanesi'ndeki laboratuvarda 1996 Nobel Tıp Ödülü sahibi Rolf M.
Eğitim tek kaynak -
2001
Çalışmalarında sık sık immünolog eşi Özlem Türeci ile işbirliği yaptı ve 2001'de birlikte kansere karşı monoklonal antikorlar geliştirmek için Ganymed İlaç'ı kurdular.
Önemli eserler tek kaynak -
2002
Şahin, Mainz Johannes Gutenberg Üniversitesi Tıp Merkezinde çalışan Türeci ile 2002 yılında evlendi.
Eğitim tek kaynak -
2006
2006 yılında Mainz Üniversitesi'nde profesörlük unvanını aldı.
Eğitim tek kaynak -
2008
Şahin, 2008 yılında yine milyarder Strüngmann kardeşlerin desteğiyle, Haziran 2021 itibarıyla piyasa değeri 57.7 milyar $ olan BioNTech'i kurdu.
Önemli eserler tek kaynak -
2010
Şahin aynı zamanda Mainz Johannes Gutenberg Üniversitesi Tıp Merkezi'ndeki Translasyonel Onkoloji ve Immünoloji Merkezi (TRON)'un 2010 yılından beri direktörlüğünü yapmaktadır.
Eğitim tek kaynak -
2016
Ganymed, 2016 yılında Japon ilaç şirketi Astellas Pharma tarafından 1.4 milyar dolarlık bir anlaşmayla satın alındı.
Önemli eserler tek kaynak -
2019
Şahin ve eşi Özlem Türeci, 2019 yılında Çin'in Vuhan şehrinde ortaya çıkan ve tüm dünyaya yayılan koronavirüs salgınının etmeni SARS-CoV-2'ye karşı geliştirilen Pfizer-BioNTech COVID-19 aşısının geliştirildiğine dair haberlerin ardından uluslararası medyanın ilgi odağı oldu.
Önemli eserler tek kaynak -
2020
9 Kasım 2020'de Amerikan ilaç firması Pfizer ve BioNTech yaptığı ortak açıklamada, Dr.
Önemli eserler tek kaynak
Hayat hikâyesi
01Çocukluğu ve eğitimi
Uğur Şahin, 19 Eylül 1965'te Hatay'ın İskenderun ilçesinde doğdu. Dört yaşında annesi ile birlikte, Almanya'nın Köln şehrindeki Ford fabrikasında çalışan babasının yanına göç etti. Lise eğitiminin ardından 1984 yılında Köln Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde tıp eğitimi almaya başladı ve 1992 yılında mezun oldu. 1993 yılında aynı üniversitede Michael Pfreundschuh danışmanlığında tümör hücrelerinde immünoterapi üzerine yaptığı çalışmalardan dolayı doktora derecesini aldı. Aynı zamanda, 1992-94 arasında Hagen Üniversitesi'nde matematik okudu. 1999'da moleküler tıp ve immünolojide habilitasyon aldı. Şahin, 2000-2001 yılları arasında Zürih Üniversite Hastanesi'ndeki laboratuvarda 1996 Nobel Tıp Ödülü sahibi Rolf M. Zinkernagel ve Hans Hengartner ile birlikte çeşitli araştırmalarda yer aldı. 2006 yılında Mainz Üniversitesi'nde profesörlük unvanını aldı.
02Kariyeri
Şahin, 20 yaşında henüz öğrenci iken bir laboratuvarda çalışmaya başladı. 1990'ların başında önce Köln Üniversitesi'nin lösemi bölümünde, ardından sekiz yıl Saarland Üniversitesi'nde iç hastalıkları ile hematoloji-onkoloji doktoru olarak çalıştı. Yüksek verimli immünolojik yöntemler ve biyoenformatik yaklaşımlar kullanarak kanser hedefi keşfinde öncü olan Şahin, yeni kanser biyobelirteçlerini ve hedeflenen tedavi platformlarını kapsayan 70'ten fazla bağımsız patent başvurusuna sahiptir. Çalışmalarında sık sık immünolog eşi Özlem Türeci ile işbirliği yaptı ve 2001'de birlikte kansere karşı monoklonal antikorlar geliştirmek için Ganymed İlaç'ı kurdular. Ganymed, 2016 yılında Japon ilaç şirketi Astellas Pharma tarafından 1.4 milyar dolarlık bir anlaşmayla satın alındı. Şahin, 2008 yılında yine milyarder Strüngmann kardeşlerin desteğiyle, Haziran 2021 itibarıyla piyasa değeri 57.7 milyar $ olan BioNTech'i kurdu. Ganymed'i yöneten Türeci, yıllarca şirketin bilimsel danışmanı olarak görev aldı ve Ganymed'in satılmasının ardından BioNTech'e baş tıp sorumlusu olarak katıldı. Şu anda 1.300 çalışanı olan BioNTech ile çift, insan vücudunun kendi antijenini üretmesini sağlamak için mRNA adı verilen genetik materyali kullanarak bireyselleştirilmiş kanser immünoterapisi tedavi yöntemleri geliştirmeye başladı. Amaç, bağışıklık sisteminin karşılık gelen bir reaksiyonunu tetikleyerek tümörlerin inhibisyonuna ve gerilemesine yol açan genetik bilgi içeren haberci bir madde olan ribo nükleik asit'e (RNA) dayalı bir kanser aşısı geliştirmektir. Ekibiyle birlikte, özellikle her hastanın kanser mutasyon profiline göre uyarlanmış mRNA bazlı aşıların geliştirilmesine öncülük etti. Şahin aynı zamanda Mainz Johannes Gutenberg Üniversitesi Tıp Merkezi'ndeki Translasyonel Onkoloji ve Immünoloji Merkezi (TRON)'un 2010 yılından beri direktörlüğünü yapmaktadır. Bundan önce ise 2010'dan Eylül 2019'a kadar TRON'un bilimsel genel müdürlüğünü yürüttü. Kanser ve yüksek tıbbi gereksinimi olan diğer ciddi hastalıkların tedavisi için yeni teşhis ve ilaçların bulunmasını misyon edinen bir biyofarmasötik araştırma kuruluşu olan TRON'un kurucu ortağı ve hissedarı olan Şahin, aynı zamanda burada araştırma ve geliştirmeler için doktora öğrencilerine bilimsel danışmanlık yapmaktadır.
2019 yılında Çin'de ortaya çıkan ve tüm dünyaya yayılan COVID-19 pandemisinin ardından şirket koronavirüs aşısı geliştirmeye yoğunlaştı. 9 Kasım 2020'de Amerikan ilaç firması Pfizer ve BioNTech yaptığı ortak açıklamada, Dr. Şahin ve ekibi tarafından SARS-CoV-2'ye karşı geliştirilen Pfizer-BioNTech COVID-19 aşısının etkinlik oranının yüzde 90'ın üzerinde olduğunu belirtti. Yapılan açıklamada, geliştirilen aşının güvenliğine ilişkin ciddi kaygı yaratacak bir bulgunun şimdilik söz konusu olmadığı, aşının acil kullanım ruhsatı alması için bu ay içinde Amerika Birleşik Devletleri makamlarına başvuru yapılmasının beklendiği kaydedildi. COVID-19 aşısı haberleri sonrası Fransız La Chaîne Info (LCI) haber kanalı yaptığı yorumda Türk kökenli çifti, radyoaktivite'yi bulan Nobel Kimya ve Fizik Ödülü sahibi çift Pierre Curie ve Marie Curie'ye benzetti.
03Ödülleri
2006 ve 2010 yıllarında Almanya Federal Eğitim ve Araştırma Bakanlığı tarafından "GO-Bio Ödülü" tevcih edildi. Almanya Kanser Derneği tarafından her yıl verilen ve Almanca konuşulan ülkelerde klinik, çeviri ve deneysel kanser araştırmaları alanındaki olağanüstü başarıları onurlandırmak için verilen "Alman Kanser Ödülü"'ne 2019 yılında Uğur Şahin layık görüldü. Şahin eşi Özlem Türeci ile birlikte koronavirüs aşısını bir yıldan kısa sürede geliştirmelerinden dolayı, her yıl kayda değer etki yaratan kişileri "Yılın Kişisi" olarak seçen Londra merkezli Financial Times tarafından "2020 Yılın Kişisi" seçildiler. 10 Mart 2021'de Bilkent Üniversitesi rektörü Abdullah Atalar, "mRNA tabanlı aşı geliştirme çabaları ve örnek oluşturan girişimcilik başarıları" sebebiyle üniversite mütevelli heyeti ve senatosunun da onayıyla Uğur Şahin ve Özlem Türeci'ye onursal doktora tevcih edileceğini duyurdu.
Aralık 2020'de Axel Springer SE tarafından COVID-19'a karşı geliştirdikleri mRNA aşısı ve çalışmalarından dolayı eşi Özlem Türeci ile birlikte "2021 Onur Ödülü"'ne layık görüldüğü açıklandı. 18 Mart 2021'de Berlin'de düzenlenen törene Avusturya Başbakanı Sebastian Kurz bizzat katılırken, Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ise video-konferans yöntemiyle katıldı ve çifti çalışmalarından dolayı tebrik etti. 19 Mart 2021'de eşi Özlem Türeci ile birlikte aşı çalışmaları sebebiyle Almanya Federal Cumhuriyeti Liyakat Nişanı'na layık görüldü. Bellevue Sarayı'nda düzenlenen törene, Almanya Cumhurbaşkanı Frank-Walter Steinmeier ve Şansölye Angela Merkel'de katıldı.
Uğur Şahin; Özlem Türeci, Drew Weissman ve Katalin Karikó'nun da yer aldığı altı bilim insanı ile birlikte "Teknik ve Bilimsel Araştırmalar" alanında 2021 Asturias Prensliği Ödülü'ne layık görüldü. Jüri, COVID-19 aşıları'nın bulunmasına katkılarından, yeni bir teknoloji olan RNA'nın geliştirilmesi hem de adenovirüsler bazlı aşıların üretilmesi ve diğer hastalıklara karşı kullanımları konusunda öncü ve yenilikçi rolleri dolayısıyla verildiğini açıkladı. Eylül 2021'de, Şahin ve Türeci'ye Köln Üniversitesi Tıp Fakültesi tarafından "RNA aşısı alanında, bilimin gelişmesine yaptıkları katkılar" nedeniyle fahri doktora unvanı verildi. Şahin, Türeci ve Katalin Karikó, Almanya'nın en prestijli tıp ödülü olarak kabul edilen 2022 Paul Ehrlich ve Ludwig Darmstaedter Ödülü'ne layık görüldü. Paul Ehrlich Vakfı tarafından yapılan açıklamada, "üç ismin mesajcı RNA (mrNA) teknolojisinin geliştirilmesine yaptıkları katkılardan dolayı" ödüle değer görüldüğünü ve toplam 120 bin euro tutarındaki ödülün 14 Mart 2022'de düzenlenecek törenle sahiplerine takdim edileceği belirtildi. 13 Ekim 2021'de Özlem Türeci ile birlikte Yunanistan'ın "İmparatoriçe Theophano Ödülü"'ne değer görüldü. Çiftin, aşı keşifleri ile milyonlarca hayatı kurtardıkları ve tüm dünyaya umut verdikleri için 2021 İmparatoriçe Theophano Ödülü'ne layık görüldüğü açıklandı. Selanik'te düzenlenen törende ödül, Yunanistan Cumhurbaşkanı Katerina Sakelaropulu tarafından takdim edildi.
Şahin ve Türeci, Aydın Doğan Vakfı tarafından 2021 Aydın Doğan ödülüne layık görüldü. Sağlık kategorisinde ödülü kazanan çiftin "biyoteknoloji ve Covid-19 aşısının geliştirilmesi konularındaki özverili ve ilham verici çalışmaları ile bu yolla insanlığa yaptıkları olağanüstü ve benzersiz hizmetleri" gerekçe olarak gösterildi. Almanya'nın Mainz şehrinde düzenlenen törende ödülü Vakfın Onursal Başkanvekili Sema Doğan takdim etti. Şahin ve Türeci, 2022 yılında Vehbi Koç Vakfı tarafından düzenlenen Vehbi Koç Vakfı İnsanlığa Üstün Hizmet Ödülü'nün de ilk sahipleri oldular.
04Özel hayatı
Üniversite eğitimi sırasında, İstanbul'dan Almanya'ya göç eden bir doktorun kızı olan Özlem Türeci ile tanıştı. Şahin, Mainz Johannes Gutenberg Üniversitesi Tıp Merkezinde çalışan Türeci ile 2002 yılında evlendi. Dört yıl sonra kızları dünyaya geldi. Eylül 2021 itibarıyla, Bloomberg Business'ın yayınladığı "Dünyanın En Zengin 500 İnsanı" listesinde 15.3 milyar dolar kişisel servetiyle 137. sırada yer alan Şahin, aynı zamanda “Dünyadaki en zengin Türk” unvanını elinde bulundurmaktadır. Bunun yanı sıra, Özlem Türeci ile birlikte 14 milyar euroluk servetleri ile “Almanya'nın en zengin 10 insanı” arasında 8. sırada yer aldılar. Şahin, ekonomi dergisi Forbes'in yayınladığı "2020'de milyarder statüsünü kazanan sağlık sektöründeki 50 kişi" listesinde 4.2 milyar dolar servetiyle birinci sırada yer aldı.
Şahin, eşi ile birlikte "Aşı Devrimi" manşetiyle; Amerika Birleşik Devletleri merkezli TIME dergisinin Ocak 2021'de yayınlanan kapağında yer aldı. Ayrıca ikiliye, Almanya'da haftalık olarak yayınlanan Der Spiegel'in Ocak 2021'deki ilk sayısının kapağında da yer verildi. 2023 yılında Özlem Türeci ile birlikte Time dergisinin Dünyanın En Etkili 100 Kişisi listesinde yer aldı.
Uğur Şahin'in, yönetim kurulu toplantılarına bazen spor kıyafet, bisiklet kaskı ve sırt çantasıyla girdiği belirtilmektedir. Şahin ayrıca, akıcı derecede Almanca, Türkçe ve İngilizce konuşabilmektedir.
Bağlantı atlası
Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.
-
Uğur Şahin hayat hikâyesinde anıyor Abdullah Atalar
“10 Mart 2021'de Bilkent Üniversitesi rektörü Abdullah Atalar, "mRNA tabanlı aşı geliştirme çabaları ve örnek oluşturan girişimcilik başarıları" sebebiyle üniversite mütevelli heyet...”
Kaynaklar
-
K·01Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesiVikipedi - Uğur Şahintr.wikipedia.org · erişim 26.09.2026
NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.
Kaynağa git ↗ -
K·02Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıAkyün, Hatice (26 Nisan 2020). "Über zwei Wissenschaftler, die nicht nur Hoffnung gegen das Virus machen". Der Tagesspiegel Online (Almanca). Tagesspiegel. 15 Mayıs 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1...tagesspiegel.de · erişim 26.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·03Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"UNITED STATES SECURITIES AND EXCHANGE COMMISSION Washington, D.C. 20549". Amerika Birleşik Devletleri Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu. 12 Ağustos 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Haziran 2022...arşiv · www.sec.gov · erişim 26.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·04Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağımagazin, manager (2025-03-12). "Biontech: Vermögen von Uğur Şahin wächst um 265 Millionen Euro". www.manager-magazin.de (Almanca). 19 Mayıs 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2026-08-17.manager-magazin.de · erişim 26.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·05Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıRauscher, Hans (18 Aralık 2020). "Migration und Qualifikation - derStandard.at". Der Standard (Almanca). 18 Aralık 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Aralık 2020.arşiv · www.derstandard.at · erişim 26.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·06Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Prof. Dr. Ugur Sahin" (PDF). Mainz Johannes Gutenberg Üniversitesi. 26 Ocak 2021 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Mart 2021.arşiv · www.fzi.uni-mainz.de · erişim 26.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·07Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"German researchers advance coronavirus vaccine". Deutsche Welle. 9 Kasım 2020. 14 Kasım 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Kasım 2020.dw.com · erişim 26.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·08Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıGelles, David (10 Kasım 2020). "The Husband-and-Wife Team Behind the Leading Vaccine to Solve Covid-19". The New York Times. 20 Kasım 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Kasım 2020.nytimes.com · erişim 26.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·09Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Prof. Dr. med. Ugur Sahin". SFB. 11 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Kasım 2020.sfb1399.de · erişim 26.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·10Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıWright, Bob (1 Haziran 2020). "How One Professor Built Two Billion-Dollar Biotechs". Life Science Leader. 1 Kasım 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Kasım 2020.lifescienceleader.com · erişim 26.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·11Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Uğur Şahin". ORCID. 22 Mart 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Kasım 2020.orcid.org · erişim 26.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗
Bilerek dışarıda bırakılanlar
Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.
Vikipedi’den uyarlanmıştır
Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “Uğur Şahin” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.
Ne değişti?
-
Kaynak yeniden tarandı
Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.
-
Profil oluşturuldu
11 kaynak ve 15 olayla ilk kayıt.
Düzeltme masası
Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.
- Ne yanlış?
- Doğrusu
- Kaynak
Önerin masada.
Editör ilk yanıtı en geç 5 iş günü içinde verecek. Kabul edilirse “Ne değişti?” günlüğünde görünecek.