biyograftam
Giriş
  1. Keşfet
  2. Edebiyat
  3. Tezer Özlü
Yazar, çevirmen · 1942–1986

Tezer Özlü Edebî hayatı

Bilinen diğer adları: Tuncay Gökmen

Tezer Özlü (10 Eylül 1942, Kütahya - 18 Şubat 1986, Zürih), Türk yazar.

Hayat çizgisi 2 kaynak Düzeltme öner
Hayat şeridi Bir döneme dokun, çizelge süzülsün
Kayıt yok1986–1986
194219601986
Eğitim Önemli eserler Eğitim Önemli eserler Miras Önemli eserler İlk üretimler Önemli eserler
01

Kısaca kimdir?

Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.

Tezer Özlü (10 Eylül 1942, Kütahya - 18 Şubat 1986, Zürih), Türk yazar.

Başta Çocukluğun Soğuk Geceleri ve Yaşamın Ucuna Yolculuk olmak üzere az sayıda kitabıyla tanınır. Yazar Demir Özlü ve yazar-çevirmen Sezer Duru'nun kardeşidir. Türk edebiyatının "gamlı ve lirik prensesi" lakabıyla anılmaktadır.

02

Edebî hayatı

—Edebî hayatı

Özlü'nün edebiyata olan ilgisi küçük yaşlarda ağabeyi Demir Özlü'nün etkisiyle başladı. Ortaokul, lise yıllarında evde ağabeyinin kitaplarla dolu odasından dünya ve Türk edebiyatından okumalar, ağabeyiyle edebiyat toplantılarına katılımlar yaparak devam etti. Genç yaşlarında öykü yazmaya başladı, 1963'te "Fortuna" adındaki ilk öyküsü, Celâl Sılay tarafından çıkarılan Yeni İnsan dergisinde yayımlandı. Öyküleri Milliyet Sanat, Yeni Dergi, Yeni Ufuklar, Soyut gibi dergilerde yayımlanarak devam etti. Bu dergilerdeki öyküleri ilk olarak 1978'de Eski Bahçe adlı kitapta, yazarın ölümünden bir yıl sonra 1987'de ise tüm öyküleri Eski Bahçe - Eski Sevgi adıyla toplanarak basıldı.

İsveçli sinemacı Ingmar Bergman'ın senarist ve yönetmenliğini yaptığı Yaban Çilekleri, Aynadaki Gibi filmlerinin senaryosunu Türkçeye çevirerek yayımladı. 1978'de Ossip Pjatnizki'nin Bir Bolşeviğin Anıları adlı eserini "Tuncay Gökmen" takma adını kullanarak çevirdi. Çocukluğundan başlayarak yaşadıklarını ve psikiyatri kliniklerinde kaldığı dönemleri anlattığı ilk romanı Çocukluğun Soğuk Geceleri 1980'de Derinlik Yayınları'nda yayımlandı. Kendisini derinden etkilemiş üç yazar olan Italo Svevo, Franz Kafka ve Cesare Pavese'nin izini sürerek yazdığı ikinci romanı 1983'te Auf den Spuren eines Selbstmords (Bir İntiharın İzinde) adıyla yayımlandı. Üç yazarın yaşadığı ve öldüğü Almanya, İtalya, Avusturya topraklarına yaptığı yolculuklar üzerine kurulu olarak yazılan roman, 1983 Marburg Yazın Ödülü'nü kazandı. Özlü'nün ilk başta "Bir İntiharın İzinde" adıyla Türkçeye çevirmeyi düşündüğü romanı, yakın dostu Ferit Edgü'nün mektuplaşmasındaki önerisiyle "Yaşamın Ucuna Yolculuk" adıyla çevirerek 1984'te Ada Yayınları ile Türkçe baskısı yapıldı. Gergedan dergisinin 13. sayısında (1987) yazar anısına bir "fotobiyografi" yayımlandı. Günce ve anlatılarından bazı parçalar ise Kalanlar (1990) adlı küçük bir kitapçıkta bir araya getirildi. Bu kitapta yer alan çoğu Almanca yazılmış metinler, ablası Sezer Duru tarafından Türkçeye çevrildi. Özlü'nün yayımlanmamış senaryosu Zaman Dışı Yaşam da yazarın tüm yapıtlarını yayımlayan Yapı Kredi Yayınları (YKY) tarafından 1993'te basıldı. Bu seride, yazarın dostu Leyla Erbil'e yazdığı mektuplardan oluşan Tezer Özlü'den Leyla Erbil'e Mektuplar (1995) da bulunmaktadır. 2014'te Özlü'nün çocukluğundan arkadaşı Ferit Edgü'yle 1966'den hayatının son aylarına kadar süren mektuplaşmalarından oluşan Her Şeyin Sonundayım adlı kitabı Edgü tarafından 2010'da Sel Yayıncılık etiketiyle yayımlandı. Özlü'nün ölümünden sonra yıllarca mektupları yayınlamaya sakınan Edgü, kitabın önsözünde onu ve yazar kimliğini "...gücünü yaşadıklarından alan, yaşadıkları için yazınsal bir dil yaratan, varoluşunu yazmaya, yazısını varoluşuna borçlu biri..." olarak anlatmıştır.

Özlü ayrıca Wolfgang Hildesheimer'in "Bay Walser'in Kargaları" adlı eserini Türkçeye çevirmiş ve radyoya uyarlamıştır. Çevirilerinin bazılarında "Tuncay Gökmen" müstearını kullanmıştır.

Tezer Özlü · diğer bölümler

← Tezer Özlü profilinin tamamı

03

Hayat çizgisi

Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.

  1. 1942

    Doğum ve Erken Yıllar

    1942 yılında dünyaya geldi.

    Eğitim tek kaynak
  2. 1961

    1961 yazında okul vesilesiyle arkadaşları Gönenç ve Güler ile yurt dışına çıktı.

    Eğitim tek kaynak
  3. 1962

    1962-1963 yıllarında otostopla Avrupa'yı gezdi.

    Önemli eserler tek kaynak
  4. 1963

    1963'te mezun olmanın önemli olmadığını düşünerek liseyi son senesinde bıraktı.

    Eğitim tek kaynak
  5. 1965

    1965'te babasının isteği üzerine İstanbul Erkek Lisesi sınavına girdi ve liseyi dışarıdan bitirdi.

    Önemli eserler tek kaynak
  6. 1967

    1967'de Sümer'den ayrılma kararı aldı ama evlilikleri bir yıl daha sürdü ve 1968'de boşandılar.

    Önemli eserler tek kaynak
  7. 1968

    Asaf Çiyiltepe'nin ölümünden sonra 1968'de eşi Pirkko'nun evinde tanıştığı sinemacı Erden Kıral'la Haziran 1969'da evlendi.

    Miras tek kaynak
  8. 1973

    Bu evlilikten 1973'te "Deniz" adında kızı doğdu.

    Önemli eserler tek kaynak
  9. 1978

    Bu dergilerdeki öyküleri ilk olarak 1978'de Eski Bahçe adlı kitapta, yazarın ölümünden bir yıl sonra 1987'de ise tüm öyküleri Eski Bahçe - Eski Sevgi adıyla toplanarak basıldı.

    İlk üretimler tek kaynak
  10. 1980

    Çocukluğundan başlayarak yaşadıklarını ve psikiyatri kliniklerinde kaldığı dönemleri anlattığı ilk romanı Çocukluğun Soğuk Geceleri 1980'de Derinlik Yayınları'nda yayımlandı.

    İlk üretimler tek kaynak
  11. 1981

    1981'de Alman Akademik Değişim Servisi bursu alarak bir yıllığına Berlin'e gitti.

    Önemli eserler tek kaynak
  12. 1982

    1982'de Kanlıca'da Ferit Edgü'nün evinde Erden Kıral, Onat Kutlar ile birlikte -Edgü'nün aynı adlı romanından uyarlanan- Hakkâri'de Bir Mevsim film senaryosu için çalışmalarda bulundu.

    Önemli eserler tek kaynak
  13. 1983

    1983'te Berlin'de bir sergide İsviçre asıllı fotoğraf sanatçısı Hans Peter Marti ile tanıştı.

    Önemli eserler tek kaynak
  14. 1984

    Türkiye'de evlenme sürecinde Marti'yle bürokratik engellerle karşılaşan Özlü, Nisan 1984'te Zürih'te evlenerek kızıyla oraya yerleşti.

    Önemli eserler tek kaynak
  15. 1985

    1985'te koltuk altında oluşan şişlikten meme kanseri olduğunu öğrendi.

    Önemli eserler tek kaynak
04

Üretimleri

1978 · ESER Eski Bahçe , öykü

Eski Bahçe , öykü

eser
1980 · ESER Çocukluğun Soğuk Geceleri , roman

Çocukluğun Soğuk Geceleri , roman

eser
1987 · ESER Eski Bahçe - Eski Sevgi , öykü

Eski Bahçe - Eski Sevgi , öykü

eser
1990 · ESER Kalanlar , deneme

Kalanlar , deneme

eser
1998 · ESER Zaman Dışı Yaşam , senaryo

Zaman Dışı Yaşam , senaryo

eser
2014 · ESER Yeryüzüne Dayanabilmek İçin , deneme

Yeryüzüne Dayanabilmek İçin , deneme

eser
05

Bağlantı atlası

Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.

Tezer Özlü Asaf Çiyiltepe Celâl Sılay Ferit Edgü Güner Sümer Mübin Orhon Selim Turan Ece Ayhan
düz çizgi: bu biyografide anılıyorkesik çizgi: bu kişiyi anıyor
  • Tezer Özlü hayat hikâyesinde anıyor Asaf Çiyiltepe

    “Asaf Çiyiltepe'nin ölümünden sonra 1968'de eşi Pirkko'nun evinde tanıştığı sinemacı Erden Kıral'la Haziran 1969'da evlendi.”

  • Tezer Özlü hayat hikâyesinde anıyor Celâl Sılay

    “Genç yaşlarında öykü yazmaya başladı, 1963'te "Fortuna" adındaki ilk öyküsü, Celâl Sılay tarafından çıkarılan Yeni İnsan dergisinde yayımlandı.”

  • Tezer Özlü hayat hikâyesinde anıyor Ferit Edgü

    “1982'de Kanlıca'da Ferit Edgü'nün evinde Erden Kıral, Onat Kutlar ile birlikte -Edgü'nün aynı adlı romanından uyarlanan- Hakkâri'de Bir Mevsim film senaryosu için çalışmalarda bulu...”

  • Tezer Özlü hayat hikâyesinde anıyor Güner Sümer

    “1963'te İstanbul'a dönen Özlü, Paris'te tanıştığı tiyatrocu ve yazar Güner Sümer'le 1964 yılında evlenerek birlikte Ankara'ya yerleştiler.”

  • Tezer Özlü hayat hikâyesinde anıyor Mübin Orhon

    “Orada Yüksel Arslan, Mübin Orhon, Nejat Devrim, Remzi Raşa, Selim Turan, Hakkı Anlı gibi birçok ressamla tanıştı.”

  • Tezer Özlü hayat hikâyesinde anıyor Selim Turan

    “Orada Yüksel Arslan, Mübin Orhon, Nejat Devrim, Remzi Raşa, Selim Turan, Hakkı Anlı gibi birçok ressamla tanıştı.”

  • Tezer Özlü kendi hikâyesinde anılıyor Ece Ayhan

    “Nilgün Marmara, Tezer Özlü, Haydar Ergülen, Cemal Süreya, Cahit Külebi ve Ülkü Tamer gibi isimlerle yakın ilişkiler kurdu.”

06

Kaynaklar

2kaynak kaydı
1farklı yayıncı
1ansiklopedi maddesi
15zaman çizelgesi olayı
  1. K·01
    Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesi
    Vikipedi - Tezer Özlü
    tr.wikipedia.org · erişim 29.09.2026

    NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.

    Kaynağa git ↗
  2. K·02
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Nüfus kaydında 10 Eylül 1943 olarak görünen doğum tarihi için ağabey Demir Özlü ifadesinde, Özlü'nün doğduğunda kendisinin 7 yaşında olduğunu ve yılın son aylarında doğduğu için baba Sabih Özlü tarafından kayda yanlışlık...
    erişim 29.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

yayımlanmadı

Bilerek dışarıda bırakılanlar

Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.

Metin lisansı

Vikipedi’den uyarlanmıştır

Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “Tezer Özlü” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.

07

Ne değişti?

  1. Kaynak yeniden tarandı

    Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.

  2. Profil oluşturuldu

    2 kaynak ve 15 olayla ilk kayıt.

08

Düzeltme masası

Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.

  1. Ne yanlış?
  2. Doğrusu
  3. Kaynak

Hangi bölümde bir hata var?

Önerin editör incelemesinden geçer, otomatik yayımlanmaz. E-posta adresin yalnızca bu başvuru için kullanılır.
09

Buradan nereye?

aynı alan · edebiyat

Edip Cansever

Şair · 1928–1986

aynı alan · edebiyat

Rüstem Batum

Talk-show sunucusu, stand-up, yazar, reklam filmi yönetmeni, fotoğrafç... · d. 1952

aynı alan · edebiyat

Ziyaeddin Fahri Fındıkoğlu

Yazar, sosyolog · 1901–1974

Edebiyat alanındaki tüm profiller →