Kısaca kimdir?
Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.
Takiyettin Mengüşoğlu (1905 - 1984), felsefi antropoloji ve değerler üzerine çalışmalar yapmış Türk filozoftur.
1905 yılında Malatya'nın Hekimhan ilçesine bağlı Ağılbaşı mahallesinde doğdu. Orta öğrenimini Sivas'ta tamamladı. İnsan dünyasında ortaya çıkan somut problemlere yaklaşan özgün bir felsefi antropoloji geliştirmiştir. Almanya'da Maarif Vekaleti'nin bursu ve referansıyla Felsefe okudu, doktorasını da bu ülkede Almanca olarak verdi. İstanbul Üniversitesi Felsefe Bölümü'nde profesör olarak görev yaptı. En önemli kitabı Felsefeye Giriş adlı kitabıdır.
Felsefesi
—Felsefesi
İnsan felsefesi olarak bilinen alanın Türkiye'deki temsilcisidir. "İnsan nedir?" sorusu üzerine sorgulamalar yürüten bu felsefe Antik Çağ'da başlar, Immanuel Kant ile temelleri oluşturulur. Felsefi antropoloji olarak da anılan etkinlik 1930'larda Max Scheler ve Ernst Cassirer ile devam eder. Aynı dönemde, 20. yüzyılın ilk yarısında, Takiyettin Mengüşoğlu insanın kendi kendisini özel bir felsefe dalının araştırma konusu yapar. İnsanın dünyadaki yerini açıklığa kavuşturmaya
çalışırken, onun hayat durumlarına odaklanmıştır. Kendisi çalıştığı alanı şöyle tanımlar: İnsanın kendisinin ne olduğunu, onun başka varlık alanlarıyla olan bağlarını; insanla birlikte varlık dünyasına katılan anlam boyutlarıyla yeni varlık seferlerinin ne olduğunu ve bunlarla insan arasındaki ilişki gibi problemlerle insanın kosmostaki yeri problemini incelemeye, anlamaya yine hiçbir bilim girişmemektedir. Doğal varlık ve tarihsel varlık alanında olduğu gibi, burada da bu problemleri incelemek felsefenin bir işidir. Biz bu problemleri inceleyen felsefe dalına “insan felsefesi”, “felsefi antropoloji”, ya da aynı anlama gelmek koşuluyla “insan ontolojisi” adını veriyoruz. Ontolojik temelli felsefi antropoloji yaptığı İonna Kuçuradi tarafından belirtilmiş Ontolojik bakış, nesne edinilenin varlık yapısını, neliğini, bağlantılarını, diğer şeylerle ilgisini ve onlardan farkını görmeye çalışan bir bakıştır şeklinde açıklanmıştır. Mengüşoğlu insanın kendisinin ne olduğu mercek altına alacak, insanın diğer varlık alanlarıyla olan ilişkileri ortaya koyacak ve insan ekseninde ortaya çıkan, yeni varlık seferlerinin neler olduğu ve onlarla insan arasındaki ilişkiler ele alacaktır.
Takiyettin Mengüşoğlu · diğer bölümler
Hayat çizgisi
Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.
-
1905
Takiyettin Mengüşoğlu (1905 - 1984), felsefi antropoloji ve değerler üzerine çalışmalar yapmış Türk filozoftur.
Önemli eserler tek kaynak -
1930
Felsefi antropoloji olarak da anılan etkinlik 1930'larda Max Scheler ve Ernst Cassirer ile devam eder.
Önemli eserler tek kaynak -
1984
Vefat ve Mirası
1984 yılında aramızdan ayrıldı.
Miras tek kaynak
Bağlantı atlası
Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.
-
Takiyettin Mengüşoğlu kendi hikâyesinde anılıyor Ayhan Bıçak
“• Türk Düşüncesi 1&2, 2009-2010 • Türkiye'de Felsefenin Gelişimi, Anadolu Üniversitesi, 2012 • Kutadgu Bilig Üzerine Felsefi Araştırmalar, 2019 • Evren Tasavvuru- Kendini Bilmek ya...”
-
Takiyettin Mengüşoğlu kendi hikâyesinde anılıyor Uluğ Nutku
“Takiyettin Mengüşoğlu`nun asistanlığını yaptı.”
-
Takiyettin Mengüşoğlu kendi hikâyesinde anılıyor Bedia Akarsu
“İstanbul Üniversitesi'nde Takiyettin Mengüşoğlu'nun başlattığı fenomenoloji ve felsefi antropoloji geleneği Nermi Uygur'la gelişirken, Bedia Akarsu, Ernst von Aster'in de etkisiyle...”
-
Takiyettin Mengüşoğlu kendi hikâyesinde anılıyor İoanna Kuçuradi
“Takiyettin Mengüşoğlu'nun asistanı olarak bu bölümde göreve başladı.”
Kaynaklar
-
K·01Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesiVikipedi - Takiyettin Mengüşoğlutr.wikipedia.org · erişim 28.09.2026
NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.
Kaynağa git ↗ -
K·02Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıTakiyettin Mengüşoğlu'yla Konuşma, Arslan Kaynardağ, Yazko Felsefe, Sayı 6, sy.5-9erişim 28.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
-
K·03Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıKuçuradi, İ. Çağın Olayları Arasında. Ankara: Şiir-Tiyatro Yayınları, s.173erişim 28.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
-
K·04Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıTakiyettin Mengüşoğlu'nun Eğitim Anlayışı, Gökçe Özer, Yüksek Lisans Tezierişim 28.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Bilerek dışarıda bırakılanlar
Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.
Vikipedi’den uyarlanmıştır
Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “Takiyettin Mengüşoğlu” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.
Ne değişti?
-
Kaynak yeniden tarandı
Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.
-
Profil oluşturuldu
4 kaynak ve 3 olayla ilk kayıt.
Düzeltme masası
Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.
- Ne yanlış?
- Doğrusu
- Kaynak
Önerin masada.
Editör ilk yanıtı en geç 5 iş günü içinde verecek. Kabul edilirse “Ne değişti?” günlüğünde görünecek.