Kısaca kimdir?
Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.
Semahat Geldiay (d. 14 Eylül 1923, İzmir - ö. 27 Şubat 2002), Türk zoolog.
Böcek endokrinolojisi konulu araştırmalarıyla tanınır. TÜBİTAK Bilim Ödülü ve TÜBA onur üyeliği sahibidir.
Hayatı
—Hayatı
14 Eylül 1923 tarihinde İzmir'de doğdu. 1930 yılında ailesinin İstanbul'a taşınması üzerine ilk ve orta öğrenimini İstanbul'da tamamladı.İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi Tabii İlimler Bölümü'nü 1946 yılında bitirdi. Mezuniyetinden sonra akademik yaşamına üç yıl kadar ara verdi ve önce Cibali Ortaokulunda sonra İstanbul Kız Öğretmen Okulunda fen öğretmenliği yaptı.
1949 yılında Ankara'da doktora eğitimi için Ankara'ya gitti. Doktora çalışmasını Selahattin Okay'ın danışmanlığına Ankara Üniversitesi Fen Fakültesi Zooloji Kürsüsü'nde 1954 yılında tamamladı. Doktora çalışmasında nörosekresyon hücrelerinin böcek beyninde dağılışı, tipleri ve salınma yerlerini araştırdı; nörosekresyon hücrelerinin merkezi sinir sisteminin diğer bölgelerinde de olduğunu gösterdi. 1957'de, bu alanda kaleme aldığı iki makalesiyle, yurtdışından araştırmacıların dikkatini çekti ve doktora sonrası eğitim için ABD'ye gitti Doktora sonrası eğitimine New York'ta Columbia Üniversitesi Zooloji Bölümü'nde E.S. Hodgson ile devam etti. Böcekler üstünde yaptığı deneyler, hayvan davranışlarını kontrol eden mekanizmanın temelinde, beyindeki nörosekresyon hücrelerinin bulunduğunu gösterdi. Alanında ilk olan bu çalışma ile ilgili olarak 1958 yılında üç makale yayınladı ve çok sayıda atıf aldı. Bu deneyler omurgasız ve omurgalılarda hormon salgılanmasının kontrolüyle ilişkili olarak, çeşitli dillerde yazılmış temel ders ve başvuru kitaplarında da yer almaktadır.
1958 yılında Remzi Geldiay ile ABD'de evlendi. 1960 yılında birlikte Türkiye'ye döndüler. Ankara Üniversitesi Fen Fakültesi Zooloji Bölümünde çalışmaya başladı. 1961 yılında Ege Üniversitesi Fen Fakültesi'ne naklen atandı, aynı yıl doçent oldu ve 1967'de profesörlüğe yükseldi. Ege Üniversitesi'nde o yıllarda kurulmakta olan Tabii İlimler Bölümü'nün Genel Zooloji Kürsüsü'nde temel dersleri yürüttü ve laboratuvarları kurmaya çalıştı. Bu kurumda Kürsü Başkanlığı, Bölüm Başkanlığı, Senato Üyeliği ve Dekan Yardımcılığı görevlerini üstlendi.
1971- 1972 yıllarında araştırma buru alarak gittiği yendien ABD'ye gitti. Seattle'daki Washington Üniversitesi Zooloji Bölümü'nde konuk profesör olarak çalıştı. Bu arda Dr. J. S. Edward ile birlikte elektron mikroskobu ile çalıştı. Serebnal Nörohemal Organ olarak isimlendirilen, hem böcek endokrinolojisi hem de filogeni açısından önemli olan, nörohormonların doğrudan beyinden salındığı yerleri gösterdi. Çalışmaları 1975 yılında TÜBİTAK Bilim Ödülü ile onurlandırıldı.
1975-1980 yıllarında serebnal nörohemal bölgeyi diğer böceklerde de araştırmıştır. Bu projeden sağlanan önemli bir destekle Ege Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü'ne bir transmisyon elektron mikroskobu kazandırmıştır ve laboratuvarının kurulmasını sağladı.
Geldiay, böcek hormonlarının böcek kontrolünde kullanılması konusunda Türkiye'de yapılan çalışmalara da öncülük etti. 1987-1990 yıllarında ise böceklerin besinlerle aldığı bitki büyüme regülatörlerinin böcek kontrolünde kullanılabileceği konusundaki- çalışmalara öncülük etti. 1996 yılında TÜBA Şeref Üyeliği ile onurlandırıldı.
Biri kız biri erkek iki de çocuk annesi olan Semahat Geldiay, 27 Şubat 2002'e öldü.
Hayat çizgisi
Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.
-
1923
Doğum ve Erken Yıllar
1923 yılında dünyaya geldi.
Eğitim tek kaynak -
1930
1930 yılında ailesinin İstanbul'a taşınması üzerine ilk ve orta öğrenimini İstanbul'da tamamladı.İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi Tabii İlimler Bölümü'nü 1946 yılında bitirdi.
Eğitim tek kaynak -
1949
1949 yılında Ankara'da doktora eğitimi için Ankara'ya gitti.
Eğitim tek kaynak -
1954
Doktora çalışmasını Selahattin Okay'ın danışmanlığına Ankara Üniversitesi Fen Fakültesi Zooloji Kürsüsü'nde 1954 yılında tamamladı.
Eğitim tek kaynak -
1957
1957'de, bu alanda kaleme aldığı iki makalesiyle, yurtdışından araştırmacıların dikkatini çekti ve doktora sonrası eğitim için ABD'ye gitti Doktora sonrası eğitimine New York'ta Columbia Üniversitesi Zooloji Bölümü'nde E.S.
Eğitim tek kaynak -
1958
Alanında ilk olan bu çalışma ile ilgili olarak 1958 yılında üç makale yayınladı ve çok sayıda atıf aldı.
İlk üretimler tek kaynak -
1960
1960 yılında birlikte Türkiye'ye döndüler.
Önemli eserler tek kaynak -
1961
1961 yılında Ege Üniversitesi Fen Fakültesi'ne naklen atandı, aynı yıl doçent oldu ve 1967'de profesörlüğe yükseldi.
Eğitim tek kaynak -
1971
1971- 1972 yıllarında araştırma buru alarak gittiği yendien ABD'ye gitti.
Önemli eserler tek kaynak -
1975
Çalışmaları 1975 yılında TÜBİTAK Bilim Ödülü ile onurlandırıldı.
Önemli eserler tek kaynak -
1987
1987-1990 yıllarında ise böceklerin besinlerle aldığı bitki büyüme regülatörlerinin böcek kontrolünde kullanılabileceği konusundaki- çalışmalara öncülük etti.
Önemli eserler tek kaynak -
1996
1996 yılında TÜBA Şeref Üyeliği ile onurlandırıldı.
Önemli eserler tek kaynak -
2002
27 Şubat 2002), Türk zoolog.
Önemli eserler tek kaynak
Kaynaklar
-
K·01Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesiVikipedi - Semahat Geldiaytr.wikipedia.org · erişim 26.09.2026
NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.
Kaynağa git ↗ -
K·02Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Nörohormon Çalışmalarında Evrensel Bir Ad: Semahat Geldiay" (PDF). biltek.tubitak.gov.tr. 28 Haziran 2012 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Şubat 2016.arşiv · www.biltek.tubitak.gov.tr · erişim 26.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·03Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Böceklerin Sinir Sisteminden Hayvan Davranışlarına:"Semahat Geldiay"". Blog.ulubat.org. 25 Eylül 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Şubat 2021.arşiv · blog.ulubat.org · erişim 26.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·04Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Prof. Dr. Semahat Geldiay". Biyologlar.com sitesi. 20 Aralık 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Şubat 2021.arşiv · www.biyologlar.com · erişim 26.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗
Bilerek dışarıda bırakılanlar
Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.
Vikipedi’den uyarlanmıştır
Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “Semahat Geldiay” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.
Ne değişti?
-
Kaynak yeniden tarandı
Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.
-
Profil oluşturuldu
4 kaynak ve 13 olayla ilk kayıt.
Düzeltme masası
Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.
- Ne yanlış?
- Doğrusu
- Kaynak
Önerin masada.
Editör ilk yanıtı en geç 5 iş günü içinde verecek. Kabul edilirse “Ne değişti?” günlüğünde görünecek.