biyograftam
Giriş
  1. Keşfet
  2. Kültür & Sanat
  3. Rüştü Erdelhun
Kültür & Sanat · 1894–1983

Rüştü Erdelhun 27 Mayıs Dönemi

Mustafa Rüştü Erdelhun (1894, Edirne, Osmanlı İmparatorluğu - 9 Kasım 1983, İstanbul, Türkiye) Türk askerdir. Türk Silahlı Kuvvetlerinin 10. Genelkurmay Başkanıdır.

Hayat çizgisi 4 kaynak Düzeltme öner
Hayat şeridi Bir döneme dokun, çizelge süzülsün
189419401983
Önemli eserler Eğitim Önemli eserler Miras Önemli eserler Miras
01

Kısaca kimdir?

Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.

Mustafa Rüştü Erdelhun (1894, Edirne, Osmanlı İmparatorluğu - 9 Kasım 1983, İstanbul, Türkiye) Türk askerdir. Türk Silahlı Kuvvetlerinin 10. Genelkurmay Başkanıdır.

02

27 Mayıs Dönemi

—27 Mayıs Dönemi

Genelkurmay Başkanlığını yürüttüğü sırada askerlerin siyasete karışmasına ve askerî cuntalara karşı çıkması ile tanındı. Komuta kademesindeki çoğu komutan tarafından da paylaşılan bu tutumun, özellikle bazı genç subaylar arasında yayılmakta olan huzursuzluğu hızlandırıcı bir etkisi oldu.Silahlı kuvvetler içinde gelişen darbeci eğilimler, DP iktidarı kadar silahlı kuvvetlerin komuta kademelerine de yönelikti.

Mayıs 1960 yılında darbe hazırlığı istihbaratını alan Erdelhun, Ankara dışından takviye kuvvet getirilmesini emreder. Fakat cuntacı ekip, Genelkurmay Başkanı'nın bu hamlesini Millî Savunma Bakanı Ethem Menderes vasıtasıyla boşa çıkarır. Paşa'ya göre, 'takviye kuvvet rahatsızlık oluşturur' fikrine Millî Savunma Bakanı aracılığıyla Başbakan Adnan Menderes kandırılır. Bunun üzerine Erdelhun Paşa, darbeyi önlemek amacıyla 27 Mayıs'tan bir gün önce cuntacıların da aralarında olduğu subayları Genelkurmay Karargahı'nda toplar. Erdelhun burada şu konuşmayı yapar:

"1912'de Balkan Harbi'nde Silahlı Kuvvetler İttihatçı ve İtilafçı diye ikiye bölündü. Emir komuta ve idarenin muhal olması neticesinde Osmanlı İmparatorluğu parçalandı. Bütün bu misaller, askerlerin mesleklerinden gayri bilmedikleri ve rejimin kendilerine vermediği hakları zorla alarak ya aşırı milliyetperverlik ya da birden, sıfırdan yüze çıkabilmek için yaptıkları hareketlerdir. Anayasa iç hizmet kanunu ile silahlı kuvvetler, millet iradesi yetkisine verilmiştir. Parlamento ve onun icra ettiği hükûmetin elindeki bir kuvvettir. Demokratik rejimlerde parlamento ve hükûmet, milletin seçimi ile meydana gelir. Partiler içerisinde en çok rey alan iktidara geçer. Bugün Demokrat Parti iktidardır. Silahlı Kuvvetler parti diye değil, seçimle gelmiş bir iktidar hükûmetinin emrindedir. Yarın seçimleri Halk Partisi kazanırsa ordu onun başkanına da itaat etmeye ve emirlerini yapmaya mecburdur. Seçimle gelen hangi iktidar veya partinin herhangi bir kusuru olursa, onu millet takdir eder. Ve seçmez, düşürür. Kulağıma gelen bazı haberlere göre Ankara'da 60 kadar subay Sayın Cumhurbaşkanlığı Köşkü'nü ve Millet Meclisi'ni basarak istifalarını isteyecekmiş. Bugün Türkiye'nin en değerli malı Silahlı Kuvvetler'dir. Bunun diğer maddi ve fiziki kıymetlerinden başka hassaten itaatkârlığı, hükûmet ve milletime; kanunlarına riayeti sayesinde malıdır. (Silahlı Kuvvetler'de) Kıta ile veya kıtasız, cüzi ve külli yapılacak böyle bir hareket, yukarıda Türkiye için değerli mal olarak ifade ettiğim biricik kıymetli silahlı kuvvetlerin bu değerini gaip etmesiyle (kaybetmesiyle) neticelenir. Sonra, demokrasiye ve seçime bir darbe olacak böyle bir hareketin milletin büyük ekseriyetince tutulmayacağından, neticesi hüsran olur. 1941'de İkinci Dünya Harbi'nde Japonlar, Amerikalılarla anlaşmaya çalışırken silahlı kuvvetlerin tazyiki ile Pearl Harbor Baskını yapılarak Amerika ile harbe tutuşmuş ve neticesinde mağlup olup kayıtsız şartsız teslim olmuşlardır. Yunan Silahlı Kuvvetleri'nin Geminis hükûmetine müdahalesi neticesinde İs

Rüştü Erdelhun · diğer bölümler

← Rüştü Erdelhun profilinin tamamı

03

Hayat çizgisi

Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.

  1. 1894

    Mustafa Rüştü Erdelhun (1894, Edirne, Osmanlı İmparatorluğu - 9 Kasım 1983, İstanbul, Türkiye) Türk askerdir.

    Önemli eserler tek kaynak
  2. 1912

    "1912'de Balkan Harbi'nde Silahlı Kuvvetler İttihatçı ve İtilafçı diye ikiye bölündü.

    Önemli eserler tek kaynak
  3. 1914

    İlk olarak Edirne Lisesinden mezun olduktan sonra 1914 yılında Topçu Asteğmen rütbesi ile Harp Okulunu bitirdi.

    Eğitim tek kaynak
  4. 1921

    İzmir Silah Komisyonunda görevli iken 2 Nisan 1921 tarihinde Anadolu'ya geçerek Türk Kurtuluş Savaşı'na katıldı.

    Önemli eserler tek kaynak
  5. 1923

    1923 yılında girdiği Harp Akademisini 1926 yılında bitirerek kurmay subay oldu.

    Önemli eserler tek kaynak
  6. 1935

    1935'te Japonya Silahlı Kuvvetleri bütçesinin zayıf tutularak gerekli askerî silah ve malzeme teçhizatının temin edilmemesi nedeniyle maliye bakanını öldürmeleri neticesi, Japonya'nın mali buhranlara uğramasına neden olmuştur."

    Miras tek kaynak
  7. 1941

    1941'de İkinci Dünya Harbi'nde Japonlar, Amerikalılarla anlaşmaya çalışırken silahlı kuvvetlerin tazyiki ile Pearl Harbor Baskını yapılarak Amerika ile harbe tutuşmuş ve neticesinde mağlup olup kayıtsız şartsız teslim olmuşlardır.

    Önemli eserler tek kaynak
  8. 1945

    1945 yılına kadar çeşitli karargâh ve birlikler ile Tokyo, Roma ve Londra Askeri Ataşeliklerinde görev yaptı.

    Önemli eserler tek kaynak
  9. 1947

    1947 yılında tümgeneral olmuştur.

    Önemli eserler tek kaynak
  10. 1952

    1952 yılında korgeneralliğe terfi etmiştir.

    Önemli eserler tek kaynak
  11. 1956

    Korgeneral rütbesi ile Tokyo İrtibat Heyeti Başkanlığı, 18’inci Kolordu Komutanlığı ve Genelkurmay II’nci Başkanlığı görevlerinde bulunduktan sonra, 1956 yılında orgeneral rütbesine terfi etti.

    Önemli eserler tek kaynak
  12. 1958

    Ordu Komutanı iken, 1 Ağustos 1958 tarihinde Kara Kuvvetleri Komutanlığına atandı.

    Önemli eserler tek kaynak
  13. 1960

    Mayıs 1960 yılında darbe hazırlığı istihbaratını alan Erdelhun, Ankara dışından takviye kuvvet getirilmesini emreder.

    Önemli eserler tek kaynak
  14. 1964

    Bu cezası da, 1964 yılında Cumhurbaşkanı Cemal Gürsel tarafından affedildi.

    Önemli eserler tek kaynak
  15. 1983

    9 Kasım 1983 günü 89 yaşındayken İstanbul, Kabataş'ta vefat etti.

    Miras tek kaynak
04

Bağlantı atlası

Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.

Rüştü Erdelhun Cemal Gürsel Burhanettin Uluç Cavit Erdel
düz çizgi: bu biyografide anılıyorkesik çizgi: bu kişiyi anıyor
  • Rüştü Erdelhun kendi hikâyesinde anılıyor Cemal Gürsel

    “Cumhurbaşkanı Celâl Bayar ve Genelkurmay Başkanı Orgeneral Rüştü Erdelhun'a verilen hapis cezalarını affetti.”

  • Rüştü Erdelhun kendi hikâyesinde anılıyor Burhanettin Uluç

    “Askerî Veteriner Okulu Komutanı iken 27 Mayıs Darbesinde Genelkurmay Başkanı Orgeneral Rüştü Erdelhun ve Cumhurbaşkanı Celâl Bayar'ın tutuklanma operasyonunda görev aldı.”

  • Rüştü Erdelhun kendi hikâyesinde anılıyor Cavit Erdel

    “Kendisi gibi asker olan kardeşi Rüştü Erdelhun, 1958-1960 yılları arasında Orgeneral rütbesinde Türk Silahlı Kuvvetleri Genelkurmay Başkanlığı görevini yürüttü.”

05

Kaynaklar

4kaynak kaydı
4farklı yayıncı
1ansiklopedi maddesi
15zaman çizelgesi olayı
  1. K·01
    Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesi
    Vikipedi - Rüştü Erdelhun
    tr.wikipedia.org · erişim 28.09.2026

    NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.

    Kaynağa git ↗
  2. K·02
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Rüştü Erdelhun". www.biyografya.com. 17 Haziran 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Haziran 2026.
    biyografya.com · erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  3. K·03
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "RÜŞTÜ ERDELHUN". BRT | Haber Ajansı. 17 Haziran 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Haziran 2026.
    brt.com.tr · erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  4. K·04
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Genelkurmay Başkanı: Mustafa Rüştü Erdelhun". Asker TV | Askeri, Güvenlik ve Savunma Sanayii Sitesi. 14 Ağustos 2015. Erişim tarihi: 16 Haziran 2026. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler...
    askertv.com · erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
yayımlanmadı

Bilerek dışarıda bırakılanlar

Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.

Metin lisansı

Vikipedi’den uyarlanmıştır

Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “Rüştü Erdelhun” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.

06

Ne değişti?

  1. Kaynak yeniden tarandı

    Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.

  2. Profil oluşturuldu

    4 kaynak ve 15 olayla ilk kayıt.

07

Düzeltme masası

Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.

  1. Ne yanlış?
  2. Doğrusu
  3. Kaynak

Hangi bölümde bir hata var?

Önerin editör incelemesinden geçer, otomatik yayımlanmaz. E-posta adresin yalnızca bu başvuru için kullanılır.
08

Buradan nereye?

aynı alan · kültür & sanat

Muzaffer Elmas

Kültür & Sanat · d. 1956

aynı alan · kültür & sanat

Virani

Halk Şairi ve Tasavvuf Mutasavvıfı

aynı alan · kültür & sanat

Fuat Necati Öncel

Hukukçu ve siyasetçi · d. 1940

Kültür & Sanat alanındaki tüm profiller →