biyograftam
Giriş
  1. Keşfet
  2. Kültür & Sanat
  3. Reşit Galip
Siyasetçi ve doktor · 1893–1934

Reşit Galip Millî Eğitim Bakanlığı

Mustafa Reşit[a] (1893, Rodos - 5 Mart 1934, Ankara), Türk siyasetçi ve doktor.

Hayat çizgisi 2 kaynak Düzeltme öner
Hayat şeridi Bir döneme dokun, çizelge süzülsün
189319101934
Önemli eserler Eğitim Önemli eserler Eğitim Önemli eserler Miras
01

Kısaca kimdir?

Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.

Mustafa Reşit[a] (1893, Rodos - 5 Mart 1934, Ankara), Türk siyasetçi ve doktor.

II. (ara seçim), III. ve IV. dönem Aydın milletvekilidir. 19 Eylül 1932 - 13 Ağustos 1933 arasında Millî Eğitim Bakanlığı yapmış, onun bakanlığı döneminde Üniversite Reformu gerçekleşmiştir. Türk Tarih Kurumu’nun temelini oluşturan Türk Tarihi Tedkik Heyeti’nde genel sekreterlik, Türk Dil Kurumu’nda başkanlık görevleri üstlenmiştir. Diplomat Hüseyin Ragıp Baydur'un kardeşidir.

02

Millî Eğitim Bakanlığı

—Millî Eğitim Bakanlığı

Dolmabahçe'de cumhurbaşkanının sofrasında bulunduğu bir gece, Millî Eğitim Bakanı Esat Bey'i eleştirmesi, Reşit Galip'in Atatürk'le çatışmasına neden olmuş, kısa bir süre için ilişkilerini gölgelemişti. Ancak çok geçmeden Esat Bey istifa edince 19 Eylül 1932'de bakan olarak Reşit Galip Bey atandı.

26 Eylül 1932'de açılışı yapılan Türk Dil Kurumunun başkanı Samih Rıfat Bey hayatını yitirdiğinde, Millî Eğitim Bakanlığı'nın yanı sıra bu kurumun başkanlık görevini üstlendi.

Bakanlığı sırasında ilkokuldan başlayarak öğrencilere Atatürk ilkelerine bağlılık ruhu aşılamaya yönelen Reşit Galip Cumhuriyet 10. yılını doldururken 23 Nisan 1933 sabahı çocuklarına kendi yazdığı bir andı okutmuş ve o gün Çocuk Haftası'nı açış konuşmasında da bu metni tekrar etmişti. Öğrenci Andı olarak bilinen metin, bu konuşmanın ardından Bakanlıkça yayımlanan bir genelge ile Cumhuriyet'in 10. yılından başlayarak okullarda sürekli hep bir ağızdan okutulmuştur.

Dünyanın sayılı müzeleri arasına giren Anadolu Medeniyetleri Müzesi onun bakanlığı döneminde tasarlandı. Millî bir müze kurulmasının yanı sıra Millî Kütüphane ile İlimler ve Sanatlar Akademisi'nin kurulması onun bakanlık dönemine kararlaştırılmıştı.

Bakanlığı dönemindeki en büyük dönüşüm 1933 yılındaki Üniversite Reformu'dur. İstanbul Darülfünunu'nun çağdaş bir üniversiteye dönüştürülmesi kararı 1931'de verilmişti. Kararın uygulaması Reşit Galip'in bakanlığı sırasında gerçekleştirildi. Yeni öğretim kadrosunun saptanması Millî Eğitim Bakanlığı'nın göreviydi. Kadro oluşturulurken 150'ye yakın müderris ve müderris yardımcısının görevlerine son verildi. Yerleri, Nazi Almanyasından kaçan Alman bilimadamları ile doldurulmaya çalışıldı. Darülfünun'un lağvedilip yerine İstanbul Üniversitesi'nin kurulmasına dair kanun 31 Mayıs 1933'te TBMM'de kabul edildi. Yasanın yürürlüğe girmesinden önce kadronun saptanmasına ilişkin yoğunlaşan eleştiriler yüzünden Reşit Galip 13 Temmuz 1933'te bakanlıktan ayrıldı. Anadolu Ajansı'na verilen demeçte, istifasının nedeni olarak iki haftadır süren rahatsızlığı gösterildi. Millî Eğitim Bakanlığı görevini bir süre için Sağlık Bakanı Refik Saydam vekaleten yürüttü, ardından Yusuf Hikmet Bayur bakanlığa atandı.

Reşit Galip · diğer bölümler

← Reşit Galip profilinin tamamı

03

Hayat çizgisi

Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.

  1. 1893

    Mustafa Reşit[a] (1893, Rodos - 5 Mart 1934, Ankara), Türk siyasetçi ve doktor.

    Önemli eserler tek kaynak
  2. 1911

    1911'de Darülfünun Tıp Fakültesi'ne girdi.

    Eğitim tek kaynak
  3. 1917

    Tıbbiye’yi 1917'de bitirebildi.

    Önemli eserler tek kaynak
  4. 1921

    Ankara'da sağlığı bozulduğundan havası yumuşak bir yere tayinini isteyen Reşit Galip, 5 Aralık 1921'de Mersin hükûmet doktoru olarak atandı.

    Önemli eserler tek kaynak
  5. 1923

    Mart 1923 yılında hekimlik yaptığı Mersin'e gelen Atatürk'e hitaben yaptığı konuşma ile önderi etkileyen Reşit Galip, iki yıl sonra onun önerisiyle milletvekilliğine aday gösterilmiştir.

    Önemli eserler tek kaynak
  6. 1924

    Gaziantep Sıhhiye Müdürlüğü'ne tayin edilince bu görevi kabul etmedi ve 1924 yılından itibaren Mersin'de serbest hekimlik yaptı.

    Önemli eserler tek kaynak
  7. 1925

    1925 ara seçimlerinde General İzzettin Çalışlar'ın istifa etmesi ile boşalan Aydın milletvekilliğine seçilerek meclise girdi.

    Önemli eserler tek kaynak
  8. 1927

    Mahkemenin görevi Mart 1927'de sona erdi.

    Önemli eserler tek kaynak
  9. 1930

    Türk Ocakları'nın 23 Nisan 1930 günkü kurultayında 16 üyeli Türk Tarihi Tedkik Heyeti üyeliğine seçildi ve heyetin genel sekreteri oldu.

    Önemli eserler tek kaynak
  10. 1931

    İstanbul Darülfünunu'nun çağdaş bir üniversiteye dönüştürülmesi kararı 1931'de verilmişti.

    Eğitim tek kaynak
  11. 1932

    19 Eylül 1932 - 13 Ağustos 1933 arasında Millî Eğitim Bakanlığı yapmış, onun bakanlığı döneminde Üniversite Reformu gerçekleşmiştir.

    Eğitim tek kaynak
  12. 1933

    yılını doldururken 23 Nisan 1933 sabahı çocuklarına kendi yazdığı bir andı okutmuş ve o gün Çocuk Haftası'nı açış konuşmasında da bu metni tekrar etmişti.

    Önemli eserler tek kaynak
  13. 1934

    Bakanlıktan ayrıldıktan sonra rahatsızlığı zatürreye dönüşen Reşit Galip, 5 Mart 1934 günü hayatını kaybetti.

    Miras tek kaynak
  14. 2007

    Reşit Galip (Güner Y., 2007).

    Önemli eserler tek kaynak
04

Bağlantı atlası

Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.

Reşit Galip Baskın Oran Esat Bey Refik Saydam Münir Hayri Egeli Fazıl Doğan Philipp Schwartz
düz çizgi: bu biyografide anılıyorkesik çizgi: bu kişiyi anıyor
  • Reşit Galip hayat hikâyesinde anıyor Baskın Oran

    “Torunlarından Feyhan Hanım; akademisyen, siyasetçi, yazar Baskın Oran'ın eşidir.”

  • Reşit Galip hayat hikâyesinde anıyor Esat Bey

    “Dolmabahçe'de cumhurbaşkanının sofrasında bulunduğu bir gece, Millî Eğitim Bakanı Esat Bey'i eleştirmesi, Reşit Galip'in Atatürk'le çatışmasına neden olmuş, kısa bir süre için iliş...”

  • Reşit Galip hayat hikâyesinde anıyor Refik Saydam

    “Millî Eğitim Bakanlığı görevini bir süre için Sağlık Bakanı Refik Saydam vekaleten yürüttü, ardından Yusuf Hikmet Bayur bakanlığa atandı.”

  • Reşit Galip kendi hikâyesinde anılıyor Münir Hayri Egeli

    “Plastik sanatlarla da ilgilenen Münir Hayri, 1933'te Millî Eğitim Bakanı Reşit Galip Bey'in isteği üzerine Atatürk heykeli yarışmasına katıldı ve Millî Eğitim Bakanlığı'nın takdirn...”

  • Reşit Galip kendi hikâyesinde anılıyor Fazıl Doğan

    “Arkadaşları Reşit Galip, Hasan Ferit ve Mustafa Alp ile birlikte Köycüler Cemiyeti 'ni kurdu.”

  • Reşit Galip kendi hikâyesinde anılıyor Philipp Schwartz

    “Schwartz, 6 Temmuz 1933 günü Mehmet Rüştü Uzel, Albert Malche ve Salih Zeki ile görüşmüş; Reşit Galip'in başkanlığında yapılan toplantıya da katılmıştır.”

05

Kaynaklar

2kaynak kaydı
1farklı yayıncı
1ansiklopedi maddesi
14zaman çizelgesi olayı
  1. K·01
    Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesi
    Vikipedi - Reşit Galip
    tr.wikipedia.org · erişim 26.09.2026

    NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.

    Kaynağa git ↗
  2. K·02
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    MERNİS’ten çıkarılan vukuatlı nüfus kayıt örneğinde kendisinin soyadı almadığı, oğlunun “Baymur”, bir kızının ”Baynur”, diğer kızının ise “Baydur” soyadını taşıdığı görülmüştür. 31 numaralı dipnot.
    erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

yayımlanmadı

Bilerek dışarıda bırakılanlar

Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.

Metin lisansı

Vikipedi’den uyarlanmıştır

Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “Reşit Galip” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.

06

Ne değişti?

  1. Kaynak yeniden tarandı

    Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.

  2. Profil oluşturuldu

    2 kaynak ve 14 olayla ilk kayıt.

07

Düzeltme masası

Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.

  1. Ne yanlış?
  2. Doğrusu
  3. Kaynak

Hangi bölümde bir hata var?

Önerin editör incelemesinden geçer, otomatik yayımlanmaz. E-posta adresin yalnızca bu başvuru için kullanılır.
08

Buradan nereye?

aynı alan · kültür & sanat

Oğuzhan Akgün

Forvet ve kanat pozisyonlarında oynayan Türk profesyonel futbolcu · d. 2001

aynı alan · kültür & sanat

Burhan Apaydın

Hukukçu, avukat · 1924–2013

aynı alan · kültür & sanat

Arslan Kabukcuoğlu

Tıp doktoru ve siyasetçi · d. 1957

Kültür & Sanat alanındaki tüm profiller →