biyograftam
Giriş
  1. Keşfet
  2. Sinema & TV
  3. Özcan Alper
Yönetmen, senarist · d. 1975

Özcan Alper Yaşamı

Özcan Alper, toplumsal bellek, siyasi travmalar ve insan hikayelerini şiirsel bir dille beyaz perdeye aktaran ödüllü Türk yönetmen ve senaristtir. Özellikle 'Sonbahar', 'Gelecek Uzun Sürer' ve 'Karanlık Gece' gibi filmleriyle Türk sinemasında derin izler bırak...

Hayat çizgisi 11 kaynak Düzeltme öner
Hayat şeridi Bir döneme dokun, çizelge süzülsün
Kayıt yok2023–2026
19752000bugün
Eğitim Önemli eserler Eğitim Önemli eserler İlk üretimler Önemli eserler
01

Kısaca kimdir?

Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.

Özcan Alper (d. 1975, Hopa, Artvin), Türk yönetmen ve senarist.

Filmlerinde, Türkiye'deki Kürt sorunu ve fali meçhul cinayetler, 1990'lardaki Hayata dönüş operasyonları gibi Türk siyasi tarihinde iz bırakan olayların hayatlarını etkilediği insanları anlatmış; pek çok ulusal ve uluslararası ödüle değer görülmüştür.

02

Yaşamı

—Yaşamı

1975 yılında Artvin'in Hopa ilçesinde doğdu. Çocukluğu Hopa'da geçti. Sadece birkaç köyde konuşulan Hemşince, öğrendiği ilk dil oldu. Okula başladıktan sonra Türkçe öğrendi. Lise öğrenimini Trabzon Lisesi'nde yaptı. Lise yıllarından itibaren iyi bir sinema izleyicisi ve edebiyat okuru oldu.

1992 yılında İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi'nin fizik bölümüne; 1996'da ise İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi'nin bilim tarihi bölümüne girdi; 2003'te mezun oldu.

Öğrencilik yıllarında Mezopotamya Kültür Merkezi, Nâzım Hikmet Kültür Merkezi gibi kurumlarda sinema atölyesi çalışmalarına katıldı. Aralarında Handan İpekçi, Atıf Yılmaz, Yeşim Ustaoğlu'nun filmlerinin de olduğu kimi sinema filmlerinde asistanlık yaptı.

Yönetmenlik yaptığı ilk film, Hemşince'yi ve yavaş yavaş yok olan Hemşin kültürünü tanıtmak üzere Artvin ile Ardahan sınırındaki Susuzyurt yaylasında çektiği Momi (Büyükanne; 2001) başlıklı kısa filmidir. Momi, Hemşince çekilen ilk film oldu.

Alper, Momi'nin ardından iki belgesel film çekti: Bir Bilim Adamıyla Zaman Enlemi'nde Yolculuk (2004) ve Japonya'da çektiği Tokai City'de Melankoli ve Rapsodi (2005).

İlk uzun metrajlı filmi olan Sonbahar’ı 2007’de tamamladı. Alper, senaryosunu yazdığı bu filmi, 19 Aralık 2000 tarihinde gerçekleştirilen ‘’Hayata Dönüş Operasyonu’'na ithaf etti. On yılını cezaevinde geçiren, 19 Aralık operasyonu ve ölüm oruçları sonucunda düştüğü hastalık nedeniyle serbest bırakılıp Hemşin'deki köyüne annesinin yanına döndükten sonra hayat kadını Eka'ya aşık olan Yusuf'un öyküsünü anlatan film, ilk kez Adana Altın Koza Film Festivali'nde gösterildi; bu festivalde En İyi Film ve Jüri Özel Ödülü dahil ödüllere değer görülerek gündeme geldi; ayrıca çeşitli başka ulusal ve uluslararası festivallerde ödüller aldı.

Sonbahar'ı takip eden ikinci filminde Özcan Alper, ağıt derlemeleri yapmak için Diyarbakır’a giden genç bir kadının hikâyesini anlattı. Türkiye'nin doğu ve güneydoğusunda 1990'lı yıllarda işlenen faili meçhul cinayetler sorunu ele alan Gelecek Uzun Sürer (2011) adlı film, ulusal ve uluslararası festivallerde birçok ödüle değer görüldü. Alper, 18. Altın Koza Film Festivali'ndeki ödül töreninde ödülünü JITEM kurbanı on binlerce faili meçhul ya da kayıplara adaması, onların kemiklerini toplu mezarlardan kurtarılarak ailelerine vermeyi hala reddeden bir ülkenin gerçek bir hukuk devleti olamayacağını ifade etmesi ile ülke gündeminde yer aldı.

Alper, üçüncü filmi Rüzgârın Hatıraları (2015)'nın senaryosunu Ahmet Büke ile birlikte yazdı. 1915 Ermeni Kırımını ve 1941 Varlık Vergisi yıllarını anlatan film, birçok ödüle değer bulundu.

Senaryosunu Murat Uyurkulak ile birlikte yazdığı Karanlık Gece adlı Türkiye-Fransa-Almanya ortak yapımı filmi 2020 yılında tamamladı. Toroslarda bir köyde yaşanan korkunç bir linç olayını konu alan filmi, arkadaşlarıyla kartopu oynarken attığı karın bir dükkânın camına gelmesi sonucunda esnaflarla yaşadığı arbedede bıçaklanarak öldürülen linç kurbanı gazeteci Nuh Köklü’ye adadı.

10. Boğaziçi Film Festivali Ulusal Uzun Metraj Film Yarışması'nda (2022) Karanlık Gece filmiyle en iyi yönetmen ödülünü alan Alper;. ödül konuşmasında, ödülü TTB başkanı Şebnem Korur Fincancı'ya ithaf etmiştir. Bu ithafından ötürü eleştireler alar ve sosyal medyada kendisine yönelik bir linç kampanyası yürütüldüğünü, festival yönetiminin de buna katıldığını ifade eden Alper, ödülleri iade etti.

2022'de Kemal Varol'un Âşıklar Bayramı adlı romanını, aynı adla filme uyarladı.

← Özcan Alper profilinin tamamı

03

Hayat çizgisi

Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.

  1. 1975

    Doğum ve Erken Yıllar

    1975 yılında dünyaya geldi.

    Eğitim tek kaynak
  2. 1990

    Filmlerinde, Türkiye'deki Kürt sorunu ve fali meçhul cinayetler, 1990'lardaki Hayata dönüş operasyonları gibi Türk siyasi tarihinde iz bırakan olayların hayatlarını etkilediği insanları anlatmış; pek çok ulusal ve uluslararası ödüle değer görülmüştür.

    Önemli eserler tek kaynak
  3. 1992

    1992 yılında İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi'nin fizik bölümüne; 1996'da ise İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi'nin bilim tarihi bölümüne girdi; 2003'te mezun oldu.

    Eğitim tek kaynak
  4. 2000

    Alper, senaryosunu yazdığı bu filmi, 19 Aralık 2000 tarihinde gerçekleştirilen ‘’Hayata Dönüş Operasyonu’'na ithaf etti.

    Önemli eserler tek kaynak
  5. 2001

    Yönetmenlik yaptığı ilk film, Hemşince'yi ve yavaş yavaş yok olan Hemşin kültürünü tanıtmak üzere Artvin ile Ardahan sınırındaki Susuzyurt yaylasında çektiği Momi (Büyükanne; 2001) başlıklı kısa filmidir.

    İlk üretimler tek kaynak
  6. 2004

    Alper, Momi'nin ardından iki belgesel film çekti: Bir Bilim Adamıyla Zaman Enlemi'nde Yolculuk (2004) ve Japonya'da çektiği Tokai City'de Melankoli ve Rapsodi (2005).

    Önemli eserler tek kaynak
  7. 2007

    İlk uzun metrajlı filmi olan Sonbahar’ı 2007’de tamamladı.

    Önemli eserler tek kaynak
  8. 2015

    Alper, üçüncü filmi Rüzgârın Hatıraları (2015)'nın senaryosunu Ahmet Büke ile birlikte yazdı.

    Önemli eserler tek kaynak
  9. 2020

    Senaryosunu Murat Uyurkulak ile birlikte yazdığı Karanlık Gece adlı Türkiye-Fransa-Almanya ortak yapımı filmi 2020 yılında tamamladı.

    Önemli eserler tek kaynak
  10. 2022

    Boğaziçi Film Festivali Ulusal Uzun Metraj Film Yarışması'nda (2022) Karanlık Gece filmiyle en iyi yönetmen ödülünü alan Alper;.

    Önemli eserler tek kaynak
04

Bağlantı atlası

Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.

Özcan Alper Handan İpekçi Murat Uyurkulak Yeşim Ustaoğlu Serkan Keskin
düz çizgi: bu biyografide anılıyorkesik çizgi: bu kişiyi anıyor
  • Özcan Alper hayat hikâyesinde anıyor Handan İpekçi

    “Aralarında Handan İpekçi, Atıf Yılmaz, Yeşim Ustaoğlu'nun filmlerinin de olduğu kimi sinema filmlerinde asistanlık yaptı.”

  • Özcan Alper hayat hikâyesinde anıyor Murat Uyurkulak

    “Senaryosunu Murat Uyurkulak ile birlikte yazdığı Karanlık Gece adlı Türkiye-Fransa-Almanya ortak yapımı filmi 2020 yılında tamamladı.”

  • Özcan Alper hayat hikâyesinde anıyor Yeşim Ustaoğlu

    “Aralarında Handan İpekçi, Atıf Yılmaz, Yeşim Ustaoğlu'nun filmlerinin de olduğu kimi sinema filmlerinde asistanlık yaptı.”

  • Özcan Alper kendi hikâyesinde anılıyor Serkan Keskin

    “• 1998: Hakimiye Milliye Aşevi : Güngör Dilmen • 1999: Bir Yaz Gecesi Dönümü Rüyası : William Shakespeare - İzmit Şehir Tiyatrosu • 2000: Cimri : Moliere - İzmit Şehir Tiyatrosu •...”

05

Kaynaklar

11kaynak kaydı
10farklı yayıncı
1ansiklopedi maddesi
10zaman çizelgesi olayı
  1. K·01
    Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesi
    Vikipedi - Özcan Alper
    tr.wikipedia.org · erişim 26.09.2026

    NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.

    Kaynağa git ↗
  2. K·02
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Özcan Alper kimdir?" (PDF). Boğaziçi Üniversitesi, Mithat Alam Film Merkezi. 4 Mart 2016 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Temmuz 2015.
    arşiv · www.mafm.boun.edu.tr · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  3. K·03
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Momi". sinematurk.com. 3 Eylül 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Eylül 2023.
    sinematurk.com · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  4. K·04
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Portre: Özcan Alper". Al Jazeera Turk. 3 Mayıs 2017. 3 Eylül 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Eylül 2023.
    aljazeera.com.tr · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  5. K·05
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Sucuyan, Talin (28 Mayıs 2001). "Momi ve Hamşetsi Olmak..." Bianet. 3 Eylül 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi.
    arşiv · m.bianet.org · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  6. K·06
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Özcan Alper'e Japonya'dan ödül". CNN Türk. 24 Haziran 2016. 3 Eylül 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Eylül 2023.
    cnnturk.com · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  7. K·07
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Çelebi, Semra (14 Haziran 2008). "Altın Koza Ödüllü Özcan Alper'den Bir "Sonbahar" Ağıtı". Bianet. 3 Eylül 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi.
    arşiv · m.bianet.org · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  8. K·08
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Gelecek Uzun Sürer, Kayıpları İşliyor". Haksöz Haber. 16 Kasım 2011. 3 Eylül 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Eylül 2023.
    haksozhaber.net · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  9. K·09
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Gelecek Uzun Sürer'e FIPRESCI ödülü". NTV. 19 Aralık 2011. 3 Eylül 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Eylül 2023.
    ntv.com.tr · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  10. K·10
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Bir yüzleşmenin filmi: Gelecek Uzun Sürer". Ekmek ve Gül. 1 Ekim 2022. 3 Eylül 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Eylül 2023.
    ekmekvegul.net · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  11. K·11
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    ""JİTEM 17 bin 500 insanı katletti"". Habertürk. 26 Eylül 2011. 3 Eylül 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Eylül 2023.
    haberturk.com · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
yayımlanmadı

Bilerek dışarıda bırakılanlar

Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.

Metin lisansı

Vikipedi’den uyarlanmıştır

Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “Özcan Alper” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.

06

Ne değişti?

  1. Kaynak yeniden tarandı

    Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.

  2. Profil oluşturuldu

    11 kaynak ve 10 olayla ilk kayıt.

07

Düzeltme masası

Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.

  1. Ne yanlış?
  2. Doğrusu
  3. Kaynak

Hangi bölümde bir hata var?

Önerin editör incelemesinden geçer, otomatik yayımlanmaz. E-posta adresin yalnızca bu başvuru için kullanılır.
08

Buradan nereye?

aynı alan · sinema & tv

Mazlum Çimen

Besteci, müzisyen ve Oyuncu · d. 1958

aynı alan · sinema & tv

İbrahim Tatlıses

Şarkıcı besteci, söz yazarı, oyuncu, film yönetmeni, albüm yapımcısı,... · d. 1952

aynı alan · sinema & tv

Tarık Tufan

Yazar, senarist ve Yapımcı · d. 1973

Sinema & TV alanındaki tüm profiller →