biyograftam
Giriş
  1. Keşfet
  2. Kültür & Sanat
  3. Osman Kavala
İş adamı, yayımcı, insan hakları savunucusu ve filantropist · d. 1957

Osman Kavala AİHM’nin ikinci Kavala kararı

Mehmet Osman Kavala (d. 2 Ekim 1957, Paris), Türk iş adamı, yayımcı, insan hakları savunucusu ve filantropisttir. 1990'lardan beri birçok sivil toplum kuruluşuna destek oldu.

Hayat çizgisi 11 kaynak Düzeltme öner
Hayat şeridi Bir döneme dokun, çizelge süzülsün
Kayıt yok2025–2026
19571990bugün
Eğitim Önemli eserler İlk üretimler Önemli eserler Miras Önemli eserler
01

Kısaca kimdir?

Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.

Mehmet Osman Kavala (d. 2 Ekim 1957, Paris), Türk iş adamı, yayımcı, insan hakları savunucusu ve filantropisttir. 1990'lardan beri birçok sivil toplum kuruluşuna destek oldu. 2002'den beri kâr amacı gütmeyen bir kuruluş olan Anadolu Kültür'ün kurucusu ve yönetim kurulu başkanıdır.

Paris'te doğan Kavala, İstanbul'da Robert Lisesi'nde okudu. Daha sonra Orta Doğu Teknik Üniversitesi'nde işletme ve Manchester Üniversitesi'nde ekonomi üzerine lisans derecesini aldı. 1983 yılında İletişim Yayınları, 1985 yılında Ana Yayıncılık'ın kurucu ekibinde yer aldı. 1990'larda TEMA Vakfı ve Yurttaşlık Derneği'nin kurucuları arasında yer aldı. Ayrıca Türkiye Sinema ve Audiovisuel Kültür Vakfı, Türkiye Ekonomik ve Sosyal Etüdler Vakfı, Kültürel Mirası Koruma Derneği, Hafıza Merkezi ve Tarih Vakfı'nın yönetim kurullarında yer aldı. 2002 yılında Türkiye'deki kültür ve sanat faaliyetlerini desteklemek amacıyla Anadolu Kültür AŞ'yi kurdu. Türkiye'de risk altında olan kültürel mirasın korunmasına yönelik çabaları nedeniyle 2019 yılında Avrupa Arkeoloji Mirası Ödülü'nü kazandı. 2019 yılında İnsan Hakları Derneği'nin ifade özgürlüğü kısıtlananlara verdiği Ayşe Nur Zarakolu Düşünce ve İfade Özgürlüğü Ödülü'ne ve Ekim 2023'te Václav Havel İnsan Hakları Ödülü'ne layık görüldü.

1 Kasım 2017'den beri tutuklu olan Kavala, 18 Şubat 2020'de Gezi Parkı davasından beraat etti, ancak daha sonra birleştirilen Gezi/çArşı davasında ''hükûmeti ortadan kaldırmaya teşebbüs'' suçlamasıyla ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkûm edildi. 15 Temmuz Darbe Girişimi sırasında siyasal veya askeri casusluk davaları kapsamında da yargılandı, ancak suçlu bulunmadı. 2019 ve 2021 yıllarında Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, Kavala'nın tahliyesini istedi ve Türkiye'nin Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'ne aykırı davrandığını belirtti.

02

AİHM’nin ikinci Kavala kararı

—AİHM’nin ikinci Kavala kararı
  • Osman Kavala'nın 2019 tarihli AİHM kararından sonra da tutukluluğunun devam etmesi ve  25 Nisan 2022 tarihli tarihli karar ile "hükûmeti ortadan kaldırmaya teşebbüs" suçundan ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkûm edilmesi üzerine yaptığı yeni başvuruyu inceleyen Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Büyük Dairesi, 25 Ağustos 2026 tarihinde Kavala/Türkiye (No. 2) kararı ile Türkiye aleyhine ikinci kez ihlal kararı verdi. Başvuru, Kavala'nın 10 Aralık 2019 tarihli ilk AİHM kararından sonraki tutukluluğu ile 25 Nisan 2022 tarihli mahkûmiyet kararının Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'ne uygun olup olmadığına ilişkin şikâyetleri kapsıyordu. Kavala, 18 Ocak 2024'te yaptığı başvuruda, aynı maddi temele dayanan soruşturmalar ve farklı hukuki nitelendirmeler yoluyla özgürlüğünden yoksun bırakılmasının sürdürüldüğünü ileri sürdü. Mahkeme, 10 Aralık 2019 ile 25 Nisan 2022 arasındaki tutukluluk süresinin, makul suç şüphesine dayanmaması ve yetkililerin tutukluluğu sürdürmek amacıyla farklı hukuki gerekçelere başvurması nedeniyle keyfî olduğunu belirledi. AİHM, bu dönemde AİHS'nin 5. maddesinin 1. fıkrasının ihlal edildiğine karar verdi ve Kavala'nın mümkün olan kısa sürede serbest bırakılmasının sağlamasına hükmetti.
  • AİHM, 25 Nisan 2022 tarihinden sonraki tutukluluğun, adil yargılanma güvencelerini ağır biçimde ihlal eden bir yargılama sonucunda verilen mahkûmiyete dayandığını ve bu durumun "adaletin açıkça inkârı" niteliğinde olduğunu vurguladı. Kararda, Kavala'nın mahkûmiyetine esas alınan TCK'nın 312. maddesinin Gezi Parkı olayları bağlamında uygulanış biçiminin öngörülebilir olmadığı belirtildi. Kavala'nın sivil toplum ve insan hakları savunuculuğu kapsamındaki faaliyetleri nedeniyle cezalandırılması, Sözleşme'nin ifade özgürlüğünü düzenleyen 10. maddesi ile toplantı ve dernek kurma özgürlüğünü güvence altına alan 11. maddesi kapsamında hak ihlali olarak değerlendirildi.
  • Büyük Daire ayrıca Kavala'nın mahkûmiyetine ilişkin yargılamayı bağımsız ve tarafsız bir mahkeme önünde adil yargılanma hakkı bakımından da inceledi. Mahkeme, ceza yargılamasında ciddi usul eksiklikleri bulunduğuna hükmetti ve bu eksikliklerin, yargılamanın hakkaniyetini ve davaya bakan mahkemelerin bağımsızlığı ile tarafsızlığına ilişkin güvenceleri etkilediğini belirledi. AİHM, bu nedenle Sözleşme'nin 6. maddesinin 1. fıkrasının ihlal edildiğine karar verdi.
  • AİHM ayrıca, Kavala hakkındaki ceza soruşturması, tutukluluk ve mahkûmiyet süreçlerinin, insan hakları savunucusu olarak yürüttüğü faaliyetleri ve kamuya açık tutumları nedeniyle kendisini susturma ve cezalandırma amacı taşıdığı sonucuna vardı. Mahkeme, bu nedenle Sözleşme'nin 5. maddenin 1. fıkrası, 6. maddenin 1. fıkrası, 10. madde ve 11. maddeleriyle bağlantılı olarak 18. maddesinin de ihlal edildiğine hükmetti.
  • Kararda ayrıca Kavala hakkında verilen ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasının, koşullu salıverilme veya cezanın infazının kişisel durumdaki değişiklikler doğrultusunda gözden geçirilmesine imkân tanımaması nedeniyle Sözleşme'nin "işkence yasağı"nı düzenleyen 3. maddesiyle bağdaşmadığı sonucuna varıldı ve bu nedenle 3. maddenin ihlal edildiğine hükmetti. Mahkeme, uğradığı manevi zarar nedeniyle Kavala'ya 70.000 Euro, yargılama giderleri ve masrafları için ise 43.342,57 Euro ödenmesine karar verdi.
  • Dava
  • 2017 - Gezi Parkı Davası
  • 2017 - 15 Temmuz Darbe Girişimi Davası
  • 2020 - Birleştirilmiş Gezi/çArşı Davası
  • Siyasal veya askeri casusluk

Osman Kavala · diğer bölümler

← Osman Kavala profilinin tamamı

03

Hayat çizgisi

Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.

  1. 1957

    Doğum ve Erken Yıllar

    1957 yılında dünyaya geldi.

    Eğitim tek kaynak
  2. 1975

    Osman Kavala, lise eğitimini 1975'te İstanbul'da Robert Lisesinde tamamladı.

    Eğitim tek kaynak
  3. 1982

    The New School for Social Research [en]'te doktora eğitimine başlamasına rağmen 1982'de babası Mehmet Kavala'nın ani ölümü sonrasında İstanbul'a dönerek ailesinin işlerini devraldı.

    Eğitim tek kaynak
  4. 1983

    1983 yılında İletişim Yayınları, 1985 yılında Ana Yayıncılık'ın kurucu ekibinde yer aldı.

    Önemli eserler tek kaynak
  5. 1984

    1984 yılında Cihangir'de açılan ve dönemin ekoloji, toplumsal cinsiyet, kültür ve sanat tartışmalarına öncülük eden Bilim Sanat Kültür Hizmetleri Kurumunun (BİLSAK) kurucu üyeleri arasındadır.

    Önemli eserler tek kaynak
  6. 1990

    1990'lardan beri birçok sivil toplum kuruluşuna destek oldu.

    Önemli eserler tek kaynak
  7. 2002

    2002'den beri kâr amacı gütmeyen bir kuruluş olan Anadolu Kültür'ün kurucusu ve yönetim kurulu başkanıdır.

    Önemli eserler tek kaynak
  8. 2005

    Anadolu Kültür'ün ikinci girişimi, Kavala'nın girişimiyle 2005-2009 yılları arasında faaliyet gösteren Kars Sanat Merkezidir.

    Önemli eserler tek kaynak
  9. 2009

    İlk sergisini 2009'da düzenleyen Depo, ilk olarak 2005'te İstanbul Bienali'nde sergi mekânı olarak kullanılan ve 2008'de tadilat ve renovasyon çalışmasından geçen Tütün Deposu isimli tarihî bir binada etkinliklerini düzenlemektedir.

    İlk üretimler tek kaynak
  10. 2017

    1 Kasım 2017'den beri tutuklu olan Kavala, 18 Şubat 2020'de Gezi Parkı davasından beraat etti, ancak daha sonra birleştirilen Gezi/çArşı davasında ''hükûmeti ortadan kaldırmaya teşebbüs'' suçlamasıyla ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkûm edildi.

    Önemli eserler tek kaynak
  11. 2018

    2018 yılında Türkiye'deki faaliyetlerini sonlandırma kararı alan Açık Toplum Vakfının kurucu üyelerindendir.

    Önemli eserler tek kaynak
  12. 2019

    Türkiye'de risk altında olan kültürel mirasın korunmasına yönelik çabaları nedeniyle 2019 yılında Avrupa Arkeoloji Mirası Ödülü'nü kazandı.

    Miras tek kaynak
  13. 2022

    AİHM, 25 Nisan 2022 tarihinden sonraki tutukluluğun, adil yargılanma güvencelerini ağır biçimde ihlal eden bir yargılama sonucunda verilen mahkûmiyete dayandığını ve bu durumun "adaletin açıkça inkârı" niteliğinde olduğunu vurguladı.

    Önemli eserler tek kaynak
  14. 2024

    Kavala, 18 Ocak 2024'te yaptığı başvuruda, aynı maddi temele dayanan soruşturmalar ve farklı hukuki nitelendirmeler yoluyla özgürlüğünden yoksun bırakılmasının sürdürüldüğünü ileri sürdü.

    Önemli eserler tek kaynak
04

Bağlantı atlası

Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.

Osman Kavala Abdullah Gül Ahmet Taşgetiren Çiğdem Mater Emre Kongar İbrahim Özden Kaboğlu Mücella Yapıcı Orhan Pamuk Selahattin Beyazıt
düz çizgi: bu biyografide anılıyorkesik çizgi: bu kişiyi anıyor
  • Osman Kavala hayat hikâyesinde anıyor Abdullah Gül

    “Cumhurbaşkanı Abdullah Gül, eski TBMM Başkanı ve eski Adalet Bakanı Cemil Çiçek, eski Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Murat Karayalçın, eski Adalet Bakanı Aysel Çelikel, es...”

  • Osman Kavala hayat hikâyesinde anıyor Ahmet Taşgetiren

    “Cumhurbaşkanı Abdullah Gül, eski TBMM Başkanı ve eski Adalet Bakanı Cemil Çiçek, eski Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Murat Karayalçın, eski Adalet Bakanı Aysel Çelikel, es...”

  • Osman Kavala hayat hikâyesinde anıyor Çiğdem Mater

    “Aynı davada Mücella Yapıcı, Çiğdem Mater, Hakan Altınay, Mine Özerden, Can Atalay, Tayfun Kahraman ve Yiğit Ali Ekmekçi'ye 18'er yıl hapis cezası verildi.”

  • Osman Kavala hayat hikâyesinde anıyor Emre Kongar

    “Cumhurbaşkanı Abdullah Gül, eski TBMM Başkanı ve eski Adalet Bakanı Cemil Çiçek, eski Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Murat Karayalçın, eski Adalet Bakanı Aysel Çelikel, es...”

  • Osman Kavala hayat hikâyesinde anıyor İbrahim Özden Kaboğlu

    “Cumhurbaşkanı Abdullah Gül, eski TBMM Başkanı ve eski Adalet Bakanı Cemil Çiçek, eski Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Murat Karayalçın, eski Adalet Bakanı Aysel Çelikel, es...”

  • Osman Kavala hayat hikâyesinde anıyor Mücella Yapıcı

    “Davada, savcılık Osman Kavala, Yiğit Aksakoğlu ile Mücella Yapıcı'nın ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasıyla cezalandırılmasını, diğer sanıklara 15-20 yıl arasında hapis cezası ve...”

  • Osman Kavala hayat hikâyesinde anıyor Orhan Pamuk

    “Cumhurbaşkanı Abdullah Gül, eski TBMM Başkanı ve eski Adalet Bakanı Cemil Çiçek, eski Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Murat Karayalçın, eski Adalet Bakanı Aysel Çelikel, es...”

  • Osman Kavala hayat hikâyesinde anıyor Selahattin Beyazıt

    “1983 yılında İletişim Yayınları'nın, 1985 yılında da Nazar Büyüm ve Selahattin Beyazıt'la birlikte Ana Yayıncılık'ın kurucu ekibi içinde yer aldı.”

05

Kaynaklar

11kaynak kaydı
10farklı yayıncı
1ansiklopedi maddesi
14zaman çizelgesi olayı
  1. K·01
    Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesi
    Vikipedi - Osman Kavala
    tr.wikipedia.org · erişim 28.09.2026

    NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.

    Kaynağa git ↗
  2. K·02
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Gall, Carlotta (9 Nisan 2020). "From Prominent Turkish Philanthropist to Political Prisoner". The New York Times (İngilizce). ISSN 0362-4331. 9 Nisan 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Nisan 2020.
    nytimes.com · erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  3. K·03
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Ayşe Arman (17 Ocak 2018). "İki aydır tutuklu olan Osman Kavala'nın eşi Profesör Ayşe Buğra: Çok şükür Osman'ın sağlığı yerinde Morali de sağlam". Hürriyet. hurriyet.com.tr. 14 Temmuz 2019 tarihinde kaynağından arşivlend...
    hurriyet.com.tr · erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  4. K·04
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Danzikyan, Yetvart (5 Ekim 2019). "Doğum günün kutlu olsun Kavala..." Agos. agos.com.tr. 6 Eylül 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Eylül 2019.
    agos.com.tr · erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  5. K·05
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Ayşenur Zarakolu Düşünce ve İfade Özgürlüğü Ödülleri 17. Kez Verildi". Bianet. bianet.org. 10 Mayıs 2019. 10 Aralık 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Temmuz 2019.
    bianet.org · erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  6. K·06
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "2023 Václav Havel Prize awarded to imprisoned Turkish human rights defender Osman Kavala". Parliamentary Assembly of the Council of Europe. 20 Kasım 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi.
    arşiv · pace.coe.int · erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  7. K·07
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Gezi Davası'nda Kavala'ya müebbet hapis: 7 kişi tutuklandı". 26 Nisan 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Nisan 2022.
    gazeteduvar.com.tr · erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  8. K·08
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    “Sınıf arkadaşlarından destek... Osman için özgürlük istiyoruz. 18 Mart 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.” Cumhuriyet. 25 Kasım 2017. Erişim tarihi: 18 Mart 2020.
    cumhuriyet.com.tr · erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  9. K·09
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Arşivlenmiş kopya". 9 Nisan 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Nisan 2020.
    nytimes.com · erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  10. K·10
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    International Peace and Reconciliation Initiative (IPRI): „Osman Kavala, Founder/Partner“ 25 Ekim 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
    ipr-initiative.com · erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  11. K·11
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "İletişim Yayınları'ndan Osman Kavala açıklaması 28 Mart 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.". CNN Türk. 3 Kasım 2017. Erişim tarihi: 18 Mart 2020.
    cnnturk.com · erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
yayımlanmadı

Bilerek dışarıda bırakılanlar

Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.

Metin lisansı

Vikipedi’den uyarlanmıştır

Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “Osman Kavala” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.

06

Ne değişti?

  1. Kaynak yeniden tarandı

    Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.

  2. Profil oluşturuldu

    11 kaynak ve 14 olayla ilk kayıt.

07

Düzeltme masası

Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.

  1. Ne yanlış?
  2. Doğrusu
  3. Kaynak

Hangi bölümde bir hata var?

Önerin editör incelemesinden geçer, otomatik yayımlanmaz. E-posta adresin yalnızca bu başvuru için kullanılır.
08

Buradan nereye?

aynı alan · kültür & sanat

Tekin Dereli

Kültür & Sanat · d. 1949

aynı alan · kültür & sanat

Necip Akar

Eczacı · 1904–1957

aynı alan · kültür & sanat

Hekimoğlu Ali Paşa

I · 1689–1758

Kültür & Sanat alanındaki tüm profiller →