biyograftam
Giriş
  1. Keşfet
  2. Edebiyat & Tiyatro
  3. Orhan Pamuk
Romancı / Yazar · d. 1952

Orhan Pamuk Eleştiriler

Orhan Pamuk, postmodern tarzda kaleme aldığı çok katmanlı eserleriyle tanınan ve 2006 yılında Nobel Edebiyat Ödülü'ne layık görülerek bu ödülü alan ilk Türk yazar unvanını taşıyan dünyaca ünlü romancıdır. Kitapları altmıştan fazla dile çevrilen yazar, Doğu ve...

Hayat çizgisi 11 kaynak Düzeltme öner
Hayat şeridi Bir döneme dokun, çizelge süzülsün
Kayıt yok2007–2026
19521990bugün
Eğitim Önemli eserler İlk üretimler Önemli eserler Miras Önemli eserler
01

Kısaca kimdir?

Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.

Orhan Ferit Pamuk (d. 7 Haziran 1952, İstanbul), Türk romancı. Birçok başka edebiyat ödülünün yanı sıra, 2006 yılında Nobel Edebiyat Ödülü'ne layık görüldü ve 54 yaşında, bu ödülü kazanan en genç edebiyatçılardan biri oldu. Kitapları altmış üç dile tercüme edildi, yüzden fazla ülkede yayımlandı ve 13 milyon baskı yaptı. 2006 yılında Time dergisi tarafından dünyanın en etkili 100 kişisi arasına seçilen Pamuk, Nobel ödülüne layık görülen ilk Türk'tür. Ayrıca Los Angeles Times dergisi "Masumiyet Müzesi" adlı eserine değinen bir sayı yayınlamıştır.

Sessiz Ev, Beyaz Kale, Kara Kitap, Yeni Hayat, Benim Adım Kırmızı, Kar, Masumiyet Müzesi, Kafamda Bir Tuhaflık ve Kırmızı Saçlı Kadın, Veba Geceleri gibi romanların yazarı olan Pamuk, Columbia Üniversitesi'nin beşeri bilimler bölümünde edebi yazarlık ve karşılaştırmalı edebiyat dersleri veriyor. Orhan Pamuk, 2018 yılında Amerikan Felsefe Topluluğu'na asil üye seçildi.

Baba tarafından Çerkes kökenli olan Pamuk, çok sayıda önemli edebiyat ödülüne de layık görüldü. Benim Adım Kırmızı, 2002 yılında Fransız Prix du Meilleur Livre Étranger ile İtalyan Premio Grinzane Cavour ödülleri ile birlikte, 2003 yılında Uluslararası Dublin Edebiyat Ödülü'nü kazandı.

2010 yılında Orhan Pamuk ve José Saramago'nun girişimleriyle İstanbul'da Avrupa Yazarlar Parlamentosu ya da İngilizce adıyla The European Writers' Parliament dünyanın dört bir yanından yazarları bir araya getirdi. Pamuk'un halk arasında tartışmalı tarihî ve siyasi olaylar hakkında fikir beyân etmesi ve yazması, kendisini kendi ülkesinde dahi kınanma cezasıyla karşı karşıya bıraktı.

02

Eleştiriler

—Eleştiriler

Orhan Pamuk'un Nobel Edebiyat Ödülü'nü kazanması değişik tepkilerle karşılaştı. Ödülün Pamuk'a Türkiye tarihi ile ilgili demeçleri dolayısıyla verildiği iddialarında bulunuldu. Orhan Pamuk Nobel ödülünü almadan on ay önce, 19 Aralık 2005 tarihli Cumhuriyet gazetesinde yayımlanan Erol Manisalı'nın "Orhan Pamuk Nobel'i Garantiledi" başlıklı yazısı, Pamuk'un ödülü almasının ardından popülerleşti ve Orhan Pamuk'un Nobel'i hakkındaki olumsuz eleştiriler bu yönde gelişti. TRT'de Banu Avar'ın hazırlayıp sunduğu "Sınırlar Arasında" adlı belgeselin Pamuk'un Nobel ödülünü almasından bir gün sonra yayımlanan bölümünde Pamuk, Nobel ödülleri ve İsveç ile ilgili olumsuz eleştiriler yer aldı. Demirtaş Ceyhun hazırladığı imza metninde Orhan Pamuk'un kitaplarını "Amerikan patentli postmodern romanlar olarak" adlandırmış ve "Nobel ödülünün Pamuk'a verilmiş bir ücret" olduğunu söylemiştir. Basında Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer'in Orhan Pamuk'u kutlamadığına dikkat çekildi. Ödüle yabancı basından olumsuz eleştiriler de gelmiş, ödülün siyasi sebeplerden dolayı verildiği belirtilmiştir.

Orhan Pamuk'un eserlerinde Atatürk hakkında kullandığı üslup ve yazıları da kimi eleştirilere uğradı.

Bir kısım edebiyatçı Orhan Pamuk'un eserlerindeki bazı bölümlerin diğer yazarlara ait başka eserlerden fazlasıyla esinlendiğini savunmakta, özellikle bazı romanlarındaki belli kısımların diğer kitaplardan neredeyse tamamen alıntı olduğunu öne sürmektedir. Hürriyet yazarı Murat Bardakçı 26 Mayıs 2002 tarihinde belgeleri ile yazarı sahtecilik ve intihal ile suçladı. Murat Bardakçı'ya göre Orhan Pamuk'un Benim Adım Kırmızı romanı, hikâyesi ve anlatım şekli ile Amerikalı yazar Norman Mailer'in Ancient Evenings adlı romanının bir kopyasıdır. Ayrıca suçlamalara göre Orhan Pamuk'un Beyaz Kale adlı romanı, Mehmed Fuad Carim'in Kanuni Devrinde İstanbul başlıklı eserinden birebir pasajlar içermektedir. Orhan Pamuk günümüze dek bu konuyla ilgili herhangi bir açıklamada bulunmamıştır.

Orhan Pamuk'un Sri Lanka'da düzenlenecek olan bir edebiyat festivaline katılması, Sınır Tanımayan Gazeteciler Örgütü tarafından eleştirildi. Örgüt, Orhan Pamuk ile festivale katılmak isteyen diğer edebiyatçıları Sri Lanka'daki baskıları meşrû hâle getirmekle suçladı.

Orhan Pamuk · diğer bölümler

← Orhan Pamuk profilinin tamamı

03

Hayat çizgisi

Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.

  1. 1952

    Doğum ve Erken Yıllar

    1952 yılında dünyaya geldi.

    Eğitim tek kaynak
  2. 1974

    1974 yılında "romancı" olmaya karar vererek, bundan sonra tüm mesâisini okumaya ve yazmaya verdi.

    Önemli eserler tek kaynak
  3. 1979

    1979 yılında ilk romanı olan Karanlık ve Işık ile katıldığı Milliyet Roman Yarışması'nda birincilik ödülünü Mehmet Eroğlu ile paylaştı.

    İlk üretimler tek kaynak
  4. 1982

    Bu romanı 1982 yılında Cevdet Bey ve Oğulları başlığıyla yayımlandı.

    Önemli eserler tek kaynak
  5. 1983

    1983 yılında bu kitapla Orhan Kemal Roman Armağanı'na layık görüldü.

    Önemli eserler tek kaynak
  6. 1984

    İkinci romanı Sessiz Ev 1984 yılında Madaralı Roman Ödülü'nü kazandı.

    Önemli eserler tek kaynak
  7. 1985

    1985 yılında yayımlanan tarihî romanı Beyaz Kale ile 1990 yılında ABD'de Independent Award for Foreign Fiction ödülünü kazandı ve yurt dışında tanınmaya başlandı.

    Önemli eserler tek kaynak
  8. 1990

    Bu senaryo, 1990 yılında yayımladığı Kara Kitap romanındaki bir bölümden yola çıkılarak yazılmıştır.

    Miras tek kaynak
  9. 1991

    Bu romanın Fransızca tercümesi de 1991 yılında Prix de la Découverte Européenne ödülüne hak kazandı.

    Önemli eserler tek kaynak
  10. 1998

    1998 yılında yayımlanan Benim Adım Kırmızı, 24 dile tercüme edildi ve 2003 yılında İrlanda'nın ünlü International IMPAC Dublin Literary Award ödülüne layık görüldü.

    Önemli eserler tek kaynak
  11. 1999

    Romanlarının dışında, yazılarından ve söyleşilerinden seçmelerin ve bir hikâyesinin yer aldığı Öteki Renkler (1999) ve Ömer Kavur'un yönettiği Gizli Yüz adlı filmin senaryosu (1992) vardır.

    Önemli eserler tek kaynak
  12. 2002

    Benim Adım Kırmızı, 2002 yılında Fransız Prix du Meilleur Livre Étranger ile İtalyan Premio Grinzane Cavour ödülleri ile birlikte, 2003 yılında Uluslararası Dublin Edebiyat Ödülü'nü kazandı.

    Önemli eserler tek kaynak
  13. 2004

    Kar romanı Amerika Birleşik Devletleri'nde 2004 yılında yılın en iyi 10 kitabı arasında değerlendirildi.

    Önemli eserler tek kaynak
  14. 2005

    Orhan Pamuk Nobel ödülünü almadan on ay önce, 19 Aralık 2005 tarihli Cumhuriyet gazetesinde yayımlanan Erol Manisalı'nın "Orhan Pamuk Nobel'i Garantiledi" başlıklı yazısı, Pamuk'un ödülü almasının ardından popülerleşti ve Orhan Pamuk'un Nobel'i hakkındaki olumsuz eleştiriler bu yönde gelişti.

    Önemli eserler tek kaynak
  15. 2006

    Birçok başka edebiyat ödülünün yanı sıra, 2006 yılında Nobel Edebiyat Ödülü'ne layık görüldü ve 54 yaşında, bu ödülü kazanan en genç edebiyatçılardan biri oldu.

    Önemli eserler tek kaynak
04

Üretimleri

Hakkında yazılanlar

1982Cevdet Bey ve Oğulları, Karacan Yayınları, ISBN 975-470-455-4
1983Sessiz Ev, Can Yayınları, ISBN 975-510-215-9
1985Beyaz Kale, Can Yayınları, ISBN 975-470-454-6
1990Kara Kitap, Can Yayınları, ISBN 975-470-453-8
1992Gizli Yüz, Can Yayınları, ISBN 975-470-503-8
1994Yeni Hayat, İletişim Yayınları, ISBN 975-470-445-7
1998Benim Adım Kırmızı, İletişim Yayınları, ISBN 975-470-711-1
1999Öteki Renkler, ISBN 975-470-765-0
2002Kar, İletişim Yayınları, ISBN 975-470-962-9
2003İstanbul: Hatıralar ve Şehir, Yapı Kredi Yayınları, ISBN 975-08-0716-2
2007Babamın Bavulu, İstanbul, İletişim Yayınları, ISBN 978-975-05-0482-2
2008Masumiyet Müzesi, İletişim Yayınları, ISBN 978-975-05-0609-3
2010Manzaradan Parçalar, ISBN 978-975-05-0798-4
2011Saf ve Düşünceli Romancı, İletişim Yayınları, ISBN 978-975-05-0940-7
2012Şeylerin Masumiyeti, İletişim Yayınları, ISBN 978-9750510366
2013Ben Bir Ağacım, Yapı Kredi Yayınları, ISBN 978-975-08-2610-8
2014Kafamda Bir Tuhaflık, Yapı Kredi Yayınları, ISBN 978-975-08-3088-4
2016Kırmızı Saçlı Kadın, Yapı Kredi Yayınları, ISBN 978-975-08-3560-5
2016Hatıraların Masumiyeti, Yapı Kredi Yayınları, ISBN 978-9750836299
2018Balkon, Yapı Kredi Yayınları, ISBN 978-3958295384
2020Turuncu, Yapı Kredi Yayınları, ISBN 978-9750847165
2021Veba Geceleri, Yapı Kredi Yayınları, ISBN 978-9750849282
2022Uzak Dağlar ve Hatıralar, Yapı Kredi Yayınları, ISBN 978-975-0854446
2026Kelimeler ve Resimler: Seçme Hatıralar, Yazılar ve Bir Hikâye", Yapı Kredi Yayınları, ISBN 978-975-08-6815-3
05

Bağlantı atlası

Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.

Orhan Pamuk Ahmet Necdet Sezer Banu Avar Oğuz Atay Orhan Kemal Yıldız Ecevit Zuhal Olcay Taner Akyol Cevdet Ferit Basman
düz çizgi: bu biyografide anılıyorkesik çizgi: bu kişiyi anıyor
  • Orhan Pamuk hayat hikâyesinde anıyor Ahmet Necdet Sezer

    “Basında Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer'in Orhan Pamuk'u kutlamadığına dikkat çekildi.”

  • Orhan Pamuk hayat hikâyesinde anıyor Banu Avar

    “TRT'de Banu Avar'ın hazırlayıp sunduğu "Sınırlar Arasında" adlı belgeselin Pamuk'un Nobel ödülünü almasından bir gün sonra yayımlanan bölümünde Pamuk, Nobel ödülleri ve İsveç ile i...”

  • Orhan Pamuk hayat hikâyesinde anıyor Oğuz Atay

    “Doğu-Batı sorunsalıyla estetik düzeyde hesaplaşmaya yönelen Ahmet Hamdi Tanpınar ve Oğuz Atay gibi önemli yazarlardan biridir.”

  • Orhan Pamuk hayat hikâyesinde anıyor Orhan Kemal

    “1983 yılında bu kitapla Orhan Kemal Roman Armağanı'na layık görüldü.”

  • Orhan Pamuk hayat hikâyesinde anıyor Yıldız Ecevit

    “Eleştirmen Yıldız Ecevit, Orhan Pamuk'u Okumak başlıklı kitabında, onun "avangart" romancılığını değerlendirmektedir.”

  • Orhan Pamuk kendi hikâyesinde anılıyor Zuhal Olcay

    “1990'da senaryosunu Orhan Pamuk'un (Kara Kitap adlı kendi romanından) yazdığı, Ömer Kavur'un yönettiği, Antalya Altın Portakal Festivali'nde En İyi Film Ödülü'nü ve Uluslararası İs...”

  • Orhan Pamuk kendi hikâyesinde anılıyor Taner Akyol

    “• 2006, Orhan Pamuk'un Benim Adım Kırmızı / Rot Ist Mein Name adlı eserin Almanca çevirisinin sesli kitap projesinde bağlamasıyla yer aldı.”

  • Orhan Pamuk kendi hikâyesinde anılıyor Cevdet Ferit Basman

    “İlk Türk kadın Roma Hukuku profesörü Türkan Rado'nun babası, Ünlü yazar Şevket Rado'nun kayınpederi, İstanbul Ticaret Borsası Onursal Başkanı Nejat Ekrem Basmacı'nın amcası, Orhan...”

06

Kaynaklar

11kaynak kaydı
11farklı yayıncı
1ansiklopedi maddesi
15zaman çizelgesi olayı
  1. K·01
    Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesi
    Vikipedi - Orhan Pamuk
    tr.wikipedia.org · erişim 26.09.2026

    NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.

    Kaynağa git ↗
  2. K·02
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Orhan Pamuk". İletişim Yayınları. 15 Aralık 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Kasım 2007.
    arşiv · www.iletisim.com.tr · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  3. K·03
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "biography". orhanpamuk.net. 27 Eylül 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi.
    arşiv · www.orhanpamuk.net · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  4. K·04
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "'The Museum of Innocence' by Orhan Pamuk". Los Angeles Times (İngilizce). 21 Ekim 2009. 18 Kasım 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Ocak 2026.
    latimes.com · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  5. K·05
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Election of New Members at the 2018 Spring Meeting". American Philosophical Society (İngilizce). 2 Mayıs 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Ocak 2022.
    arşiv · www.amphilsoc.org · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  6. K·06
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "The Istanbul Declaration of The European Writers' Parliament 2010". Three Monkeys Online Magazine (İngilizce). 19 Ocak 2011. 1 Şubat 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Şubat 2022.
    threemonkeysonline.com · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  7. K·07
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Orhan Pamuk Kimdir? Hayatı, Edebi Kişiliği, Eserleri". BKM Kitap - Kitaba ulaşmanın en kolay yolu! - Az Öde, Çok Oku!. 18 Ocak 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Mart 2026.
    bkmkitap.com · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  8. K·08
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Pamuk, Orhan (2003). İstanbul : hatiralar ve şehir. 1. baskı. İstanbul: YKY. ISBN 975-08-0716-2. OCLC 55110385.
    worldcat.org · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  9. K·09
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Eine Schule des Verstehens" (PDF). Dankesrede Friedenspreis des Deutschen Buchhandels. Börsenverein des Deutschen Buchhandels. 10 Mart 2014 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Şubat 2022.
    arşiv · www.boersenblatt.net · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  10. K·10
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "The Nobel Prize in Literature 2006". NobelPrize.org (İngilizce). 22 Mart 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Aralık 2021.
    arşiv · www.nobelprize.org · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  11. K·11
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Orhan Pamuk and the Turkish Paradox". Der Spiegel. 21 Ekim 2005. 6 Şubat 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Şubat 2022.
    arşiv · www.spiegel.de · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
yayımlanmadı

Bilerek dışarıda bırakılanlar

Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.

Metin lisansı

Vikipedi’den uyarlanmıştır

Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “Orhan Pamuk” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.

07

Ne değişti?

  1. Kaynak yeniden tarandı

    Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.

  2. Profil oluşturuldu

    11 kaynak ve 15 olayla ilk kayıt.

08

Düzeltme masası

Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.

  1. Ne yanlış?
  2. Doğrusu
  3. Kaynak

Hangi bölümde bir hata var?

Önerin editör incelemesinden geçer, otomatik yayımlanmaz. E-posta adresin yalnızca bu başvuru için kullanılır.
09

Buradan nereye?

aynı alan · edebiyat & tiyatro

Sevgi Sakarya

Oyun Yazarı, tiyatro, sinema ve Dizi Oyuncusu · 1964–2011

aynı alan · edebiyat & tiyatro

Ülkü Ayvaz

Yazar, oyun Yazarı ve Dramaturg · 1955–2016

aynı alan · edebiyat & tiyatro

Neşâtî

Divan Şairi ve Mevlevi Şeyhi · 1623–1674

Edebiyat & Tiyatro alanındaki tüm profiller →