biyograftam
Giriş
  1. Keşfet
  2. Edebiyat & Tiyatro
  3. Oktay Arayıcı
Oyun Yazarı, senarist ve Radyo Programcısı · 1936–1985

Oktay Arayıcı

Oktay Arayıcı, Türk tiyatrosunun toplumcu gerçekçi ekolünün en önemli oyun yazarlarından ve senaristlerindendir. Kaleme aldığı 'Rumuz Goncagül' ve 'Nafile Dünya' gibi eserlerle toplumsal çarpıklıkları, bürokrasiyi ve kadın sorunlarını mizahi ve eleştirel bir d...

Hayat çizgisi 9 kaynak Düzeltme öner
Hayat şeridi Bir döneme dokun, çizelge süzülsün
Kayıt yok1982–1985
193619601985
Eğitim İlk üretimler Eğitim Önemli eserler Miras Önemli eserler
01

Kısaca kimdir?

Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.

Oktay Arayıcı (12 Şubat 1936, Rize - 21 Ocak 1985, İstanbul) Türk oyun yazarı, senarist, radyo programcısı.

Türk tiyatrosunun toplumcu gerçekçi çizgideki önemli oyun yazarlarındandır. Oyunları defalarca sahnelenmiş ve ödül almıştır.

İlk ve orta öğretimini Rize ve Malatya'da tamamlayan Oktay Arayıcı lise yıllarında iki arkadaşı ile birlikte Rize'nin ilk ve tek mizah gazetesi “Bomba”yı çıkardı. Haftalık çıkan bu dergi çok uzun ömürlü olmadı; üç ay sonra mahkeme kararıyla kapatıldı.

Arayıcı, aynı dönemde Rizespor takımının ilk kalecisi oldu.

1956 yılında İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi'ne girdi. Bu dönemde İstanbul Üniversitesi Talebe Birliği Gençlik Tiyatrosu'nda yönetici ve yönetmen görevlerini üstlendi, bu toplulukla yurtiçi ve yurtdışında turnelere katıldı.

1959'da yazdığı ilk senaryosu Gel Nişanlanalım sansüre takıldı. 1960'ta ilk oyunu tek perdelik Dışarıda Yağmur Var'ı yazdı ve Talebe Birliği Gençlik Tiyatrosunda sahneye koydu.

1961'de fakülteden mezun olan Arayıcı iki yıl askerlikten sonra 1964 yılında program yazarı olarak TRT'de çalışmaya başladı. İzmir, İstanbul ve Ankara radyolarında çeşitli görevlerde bulunduktan sonra 1981 yılında İstanbul Radyosu müdürüyken 101 arkadaşı ile TRT'den uzaklaştırıldı ve kurumdan istifa etti.

1970 yılında Semiha Buhara ile evlenen ve iki çocuk babası olan Oktay Arayıcı 49 yaşında akciğer kanseri nedeni ile İstanbul'da yaşamını yitirdi.

02

Hayat çizgisi

Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.

  1. 1936

    Doğum ve Erken Yıllar

    1936 yılında dünyaya geldi.

    Eğitim tek kaynak
  2. 1956

    1956 yılında İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi'ne girdi.

    Eğitim tek kaynak
  3. 1959

    1959'da yazdığı ilk senaryosu Gel Nişanlanalım sansüre takıldı.

    İlk üretimler tek kaynak
  4. 1960

    1960'ta ilk oyunu tek perdelik Dışarıda Yağmur Var'ı yazdı ve Talebe Birliği Gençlik Tiyatrosunda sahneye koydu.

    İlk üretimler tek kaynak
  5. 1961

    1961'de fakülteden mezun olan Arayıcı iki yıl askerlikten sonra 1964 yılında program yazarı olarak TRT'de çalışmaya başladı.

    Eğitim tek kaynak
  6. 1964

    1964 yılında yazdığı, Good Year lastik fabrikasındaki grevi içeren Kondulu Hayriye oyunu İzmit Şehir Tiyatrosunda sahnelenme aşamasındayken valilikçe yasaklandı.

    Önemli eserler tek kaynak
  7. 1969

    1969 yılında yazdığı, görevine bağlı Başkomiser Ramazan'ın bozuk devlet düzenine karşı nafile mücadelesini konu edinen Seferi Ramazan Beyin Nafile Dünyası (Nafile Dünya) oyunu 1971'de Ankara Sanat Tiyatrosu'nda Ergin Orbey rejisiyle sahnelendi ve sıkıyönetimce yasaklandı.

    Önemli eserler tek kaynak
  8. 1970

    1970 yılında Semiha Buhara ile evlenen ve iki çocuk babası olan Oktay Arayıcı 49 yaşında akciğer kanseri nedeni ile İstanbul'da yaşamını yitirdi.

    Önemli eserler tek kaynak
  9. 1974

    1974-1976 yılları arasında yazdığı Bir Ölümün Toplumsal Anatomisi adlı seyirlik tragedyası 1978'de Can Gürzap rejisiyle İstanbul Devlet Tiyatrosunda sahnelendi; oyun 1979 yılında Türk Dil Kurumu ve Avni Dilligil ödüllerini kazandı.

    Miras tek kaynak
  10. 1977

    1977'de yazdığı, AST'ta Rutkay Aziz rejisiyle sahnelenen Rumuz Goncagül 1981-1982 tiyatro sezonunda Sanat Kurumu En İyi Yerli Oyun Yazarı ödülünü aldı.

    Önemli eserler tek kaynak
  11. 1978

    1978'de TRT için At Gözlüğü adlı senaryoyu yazdı.

    Önemli eserler tek kaynak
  12. 1981

    İzmir, İstanbul ve Ankara radyolarında çeşitli görevlerde bulunduktan sonra 1981 yılında İstanbul Radyosu müdürüyken 101 arkadaşı ile TRT'den uzaklaştırıldı ve kurumdan istifa etti.

    Önemli eserler tek kaynak
  13. 1987

    Bir ortaoyunu denemesi olan bu oyun 1987'de Macit Koper'in senaryosu ile İrfan Tözüm'ün yönetmenliğinde sinemaya da aktarıldı.

    Önemli eserler tek kaynak
03

Hayat hikâyesi

01Sanat Yaşamı

Arayıcı ilk senaryo ve oyununun ardından skeçler, radyofonik oyunlar, senaryolar ve tiyatro oyunları kaleme aldı. Tiyatro yaşamı hareketli, bol ödüllü ve siyasi açıdan da bol yasaklı geçti.

1964 yılında yazdığı, Good Year lastik fabrikasındaki grevi içeren Kondulu Hayriye oyunu İzmit Şehir Tiyatrosunda sahnelenme aşamasındayken valilikçe yasaklandı.

1969 yılında yazdığı, görevine bağlı Başkomiser Ramazan'ın bozuk devlet düzenine karşı nafile mücadelesini konu edinen Seferi Ramazan Beyin Nafile Dünyası (Nafile Dünya) oyunu 1971'de Ankara Sanat Tiyatrosu'nda Ergin Orbey rejisiyle sahnelendi ve sıkıyönetimce yasaklandı.

1970'te Cumhuriyet gazetesinin açtığı Yunus Nadi Ödülleri yarışmasında Ulusal Kurtuluş Konulu film senaryosu dalında İkinci Hedef adlı senaryosu ile birincilik ödülü aldı.

1974-1976 yılları arasında yazdığı Bir Ölümün Toplumsal Anatomisi adlı seyirlik tragedyası 1978'de Can Gürzap rejisiyle İstanbul Devlet Tiyatrosunda sahnelendi; oyun 1979 yılında Türk Dil Kurumu ve Avni Dilligil ödüllerini kazandı.

1977'de yazdığı, AST'ta Rutkay Aziz rejisiyle sahnelenen Rumuz Goncagül 1981-1982 tiyatro sezonunda Sanat Kurumu En İyi Yerli Oyun Yazarı ödülünü aldı. Bir ortaoyunu denemesi olan bu oyun 1987'de Macit Koper'in senaryosu ile İrfan Tözüm'ün yönetmenliğinde sinemaya da aktarıldı.

1978'de TRT için At Gözlüğü adlı senaryoyu yazdı. Film TRT Muhabirleri Derneği tarafından yılın en başarılı yerli yapımı seçildi.

1978-1979 yıllarında Server Tanilli'nin yaşamı ekseninde bir dönemin irdelemesi yaptığı Geçit (Tanilli Dosyası) adlı oyununu yazdı.

02Oyun
  • Dışarıda Yağmur Var (1960)
  • Kondulu Hayriye (1964)
  • Seferi Ramazan Beyin Nafile Dünyası (1969)
  • Bir Ölümün Toplumsal Anatomisi (1974-1976)
  • Rumuz Goncagül (1977)
  • Geçit - Tanilli Dosyası (1978-1979)
  • Babalar (1982)
03Senaryo
  • Gel Nişanlanalım (1959)
  • İkinci Hedef (1970)
  • At Gözlüğü (1978)
04Ödülleri
  • 1970 - İkinci Hedef (senaryo) - Yunus Nadi Ödülü
  • 1970 - Seferi Ramazan Beyin Nafile Dünyası (oyun) - TRT Övgüye Değer Ödülü
  • 1971 - Seferi Ramazan Beyin Nafile Dünyası (oyun) - Ankara Sanatseverler Derneği En İyi Oyun Ödülü
  • 1971 - Seferi Ramazan Beyin Nafile Dünyası (oyun) - Avni Dilligil Ödülü
  • 1979 - At Gözlüğü (senaryo) - TRT Muhabirleri Derneği En Başarılı Yerli Yapım Ödülü
  • 1979 - Bir Ölümün Toplumsal Anatomisi (oyun) - Türk Dil Kurumu Ödülü
  • 1979 - Bir Ölümün Toplumsal Anatomisi (oyun) - Avni Dilligil Ödülü
  • 1981 - Rumuz Goncagül (oyun) - Ankara Sanatseverler Derneği En İyi Oyun Ödülü
04

Üretimleri

1960 · TIYATRO Dışarıda Yağmur Var

Dışarıda Yağmur Var

tiyatro
1964 · TIYATRO Kondulu Hayriye

Kondulu Hayriye

tiyatro
1969 · TIYATRO Seferi Ramazan Beyin Nafile Dünyası

Seferi Ramazan Beyin Nafile Dünyası

tiyatro
1974 · TIYATRO Bir Ölümün Toplumsal Anatomisi

Bir Ölümün Toplumsal Anatomisi

tiyatro
1977 · TIYATRO Rumuz Goncagül

Rumuz Goncagül

tiyatro
1978 · TIYATRO Geçit - Tanilli Dosyası

Geçit - Tanilli Dosyası

tiyatro
1982 · TIYATRO Babalar

Babalar

tiyatro
05

Bağlantı atlası

Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.

Oktay Arayıcı Avni Dilligil Ergin Orbey Macit Koper Ali Ulvi Hünkar Reşit Altan Erkekli Erkan Yücel Metin Coşkun Tuncer Necmioğlu
düz çizgi: bu biyografide anılıyorkesik çizgi: bu kişiyi anıyor
  • Oktay Arayıcı hayat hikâyesinde anıyor Avni Dilligil

    “1974-1976 yılları arasında yazdığı Bir Ölümün Toplumsal Anatomisi adlı seyirlik tragedyası 1978'de Can Gürzap rejisiyle İstanbul Devlet Tiyatrosunda sahnelendi; oyun 1979 yılında T...”

  • Oktay Arayıcı hayat hikâyesinde anıyor Ergin Orbey

    “1969 yılında yazdığı, görevine bağlı Başkomiser Ramazan'ın bozuk devlet düzenine karşı nafile mücadelesini konu edinen Seferi Ramazan Beyin Nafile Dünyası (Nafile Dünya) oyunu 1971...”

  • Oktay Arayıcı hayat hikâyesinde anıyor Macit Koper

    “Bir ortaoyunu denemesi olan bu oyun 1987'de Macit Koper'in senaryosu ile İrfan Tözüm'ün yönetmenliğinde sinemaya da aktarıldı.”

  • Oktay Arayıcı kendi hikâyesinde anılıyor Ali Ulvi Hünkar

    “• 1991: Yunus Nadi Ödülü - En İyi Uzun Metrajlı Film Senaryosu / Karşılıksız Aşkların Mitolojisi • "Bahar Noktası" Shakespeare-Can Yücel • Öteki Yaz Oktay Rifat (Şiirler) • Doğrula...”

  • Oktay Arayıcı kendi hikâyesinde anılıyor Reşit Altan Erkekli

    “• 1976: 804 İşçi (oyun) : Ömer Polat - Ankara Sanat Tiyatrosu • 1976: Komün Günleri : Bertolt Brecht - Ankara Sanat Tiyatrosu • 1977: Sakıncalı Piyade : Uğur Mumcu - Ankara Sanat T...”

  • Oktay Arayıcı kendi hikâyesinde anılıyor Erkan Yücel

    “Koğuş, Orhan Kemal - Ankara Sanat Tiyatrosu, 1966 • Alice Harikalar Diyarında, Lewis Carrol - Ankara Sanat Tiyatrosu, 1966 • Durdurun Dünyayı İnecek Var, Anthony Newley ve Leslie B...”

  • Oktay Arayıcı kendi hikâyesinde anılıyor Metin Coşkun

    “• 1982: Sanat Kurumu – "En İyi Oyuncu" • Ölüm Tuzağı: Ira Levin - Gate Production - 2023 • Testosteron: Andrzej Saramonowicz - Oyun Atölyesi - 2008 • Dalga (oyun): Reinhold Tritt -...”

  • Oktay Arayıcı kendi hikâyesinde anılıyor Tuncer Necmioğlu

    “• Polisler • Gizli Ordu : Brendan Behan - Ankara Sanat Tiyatrosu (1963) • Mezarsız Ölüler : Jean Paul Sartre - Ankara Sanat Tiyatrosu (1963) • Ölü Canlar : Nikolay Gogol / Arthur A...”

06

Kaynaklar

9kaynak kaydı
9farklı yayıncı
1ansiklopedi maddesi
13zaman çizelgesi olayı
  1. K·01
    Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesi
    Vikipedi - Oktay Arayıcı
    tr.wikipedia.org · erişim 26.09.2026

    NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.

    Kaynağa git ↗
  2. K·02
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Oktay Arayıcı kimdir - Biyografi.net.tr". 28 Ocak 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Aralık 2023.
    biyografi.net.tr · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  3. K·03
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Rizeli Nafile Dünya'nın Oktay Arayıcı'sı". Çay Haber - Rize haberleri, Rize haber, Rize'nin güncel haber sitesi. 20 Ekim 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Ekim 2023.
    arşiv · www.cayhaber.net · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  4. K·04
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Aksiyon, Project Manager and Developer Web. "BİR FUTBOL EFSANESİ ŞENOL BİROL'UN ARDINDAN". rizeninsesi.net. 20 Ekim 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Ekim 2023.
    arşiv · www.rizeninsesi.net · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  5. K·05
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "1953'te Kurulan Gençlik Tiyatrosu 67 Yaşında Belgesel Oluyor! | İTV Haber". İTV Haber | Ataşehir'de doğru ve tarafsız haberin adresi. 27 Mart 2020. 29 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Aralık...
    itvhaber.com · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  6. K·06
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Oktay Arayıcı: Hâlâ Yasaklı". birgun.net. 7 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Aralık 2023.
    arşiv · www.birgun.net · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  7. K·07
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Özgür Başkaya yazdı: "1960 Sonrası Toplumcu Türk Tiyatrosu ve Dört Yazarı: OKTAY ARAYICI"". Tiyatro Dergisi. 21 Nisan 2020. 7 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Aralık 2023.
    arşiv · tiyatrodergisi.com.tr · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  8. K·08
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Oktay Arayıcı'ya mektup / Sennur Sezer". 27 Eylül 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Aralık 2023.
    evrensel.net · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  9. K·09
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Rumuz Goncagül". 24 Mayıs 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Aralık 2023.
    sinemalar.com · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
yayımlanmadı

Bilerek dışarıda bırakılanlar

Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.

Metin lisansı

Vikipedi’den uyarlanmıştır

Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “Oktay Arayıcı” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.

07

Ne değişti?

  1. Kaynak yeniden tarandı

    Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.

  2. Profil oluşturuldu

    9 kaynak ve 13 olayla ilk kayıt.

08

Düzeltme masası

Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.

  1. Ne yanlış?
  2. Doğrusu
  3. Kaynak

Hangi bölümde bir hata var?

Önerin editör incelemesinden geçer, otomatik yayımlanmaz. E-posta adresin yalnızca bu başvuru için kullanılır.
09

Buradan nereye?

aynı alan · edebiyat & tiyatro

Cahit Atay

Oyun Yazarı · 1925–2012

aynı alan · edebiyat & tiyatro

Yeşim Özsoy

Tiyatro Yönetmeni, oyun Yazarı ve Oyuncu · d. 1972

aynı alan · edebiyat & tiyatro

Aziz Kemal Hızıroğlu

Şair, yazar ve Çevirmen · 1949–2025

Edebiyat & Tiyatro alanındaki tüm profiller →