Kısaca kimdir?
Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.
Nurettin Şazi Kösemihal (1909, İstanbul - 1972, Cenevre) Türk sosyolog, akademisyen, çevirmen ve yazardır.
Hayatı ve kariyeri
—Hayatı ve kariyeri
Prof. Halit Şazi Kösemihal ile Ayşe Vecihe Hanım'ın oğlu Nurettin Şazi Kösemihal 5 Mayıs 1909'da İstanbul'da doğdu. Babası askeri hekim ve İstanbul Dişçi Mektebi'nin (1909) kurucusuydu. Saint Joseph mektebinde başladığı eğitimini Bahriye Mektebi'nde tamamladı. 1926'da makine mühendisi olarak orduya katıldı. Ertesi yıl ordudan ayrılıp İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi'nde eğitime başladı. 1930'da felsefe ve sosyoloji bölümlerinden mezun oldu. İstanbul Erkek Lisesi, Erzurum Lisesi, Ankara Gazi Eğitim Enstitüsü'nde ders verdikten sonra 1942 yılında İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi'nin sınavını kazandı. 1944'te doçent ünvanını aldı. 1960'ta Sosyoloji Kürsüsü'nün başkanlığına getirildi. 1950'de Fransa'ya gitti. 1952'de Uluslararası Sosyoloji Enstitüsü'nün düzenlediği 15. Uluslararası Sosyoloji Kongresi'nin genel sekreterliğini üstlendi. 1958'de Fullbright Bursu'yla gittiği ABD'de Kuzey Carolina ve Harvard üniversitelerinde misafir öğretim üyesi olarak ders verdi. Psikodrama ve sosyodrama yöntemlerinin uygulamasını inceledi. 1962'de sosyometriye katkıları nedeniyle Onur Derecesi ile ödüllendirildi.
Metodoloji alanındaki öncülüğüyle tanınan Kösemihal, sosyolog Prof. Dr. Cavit Orhan Tütengil'in değerlendirmesine göre, edebiyat sosyolojisini Türk sosyal bilimlerine kazandıran kişidir. Üretken bir yazar olan Kösemihal'in kitaplarının yanı sıra 20 farklı dergi ve gazetede 159 makalesi yayınlanmıştır. Yazılarında monografilerin önemine dikkat çekmiş, ülkemizdeki her köy, kasaba ve kentin yerinde incelenmesi ve arşivler oluşturulması gerektiğini savunmuştur.
Türkiye'nin siyasi iklimini değiştiren 12 Mart 1971 Muhtırası'nın ardından Kösemihal, İsviçre'nin Cenevre kentine yerleşen Kösemihal ders vermeyi sürdürdü. 16 Mayıs 1972'de geçirdiği kalp krizi sonucu Cenevre'de öldü.
Nurettin Şazi Kösemihal · diğer bölümler
Hayat çizgisi
Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.
-
1909
Doğum ve Erken Yıllar
1909 yılında dünyaya geldi.
Eğitim tek kaynak -
1926
1926'da makine mühendisi olarak orduya katıldı.
Önemli eserler tek kaynak -
1930
1930'da felsefe ve sosyoloji bölümlerinden mezun oldu.
Eğitim tek kaynak -
1933
1933 yılında ilk kez kemanıyla İstanbul Türk Devrim Ocağı'nda sahneye çıktı.
İlk üretimler tek kaynak -
1934
1934'te Ankara'da Mahmut Ragıp Gazimihal ile Müzik ve Sanat Hareketleri dergisini yayımladı.
Önemli eserler tek kaynak -
1942
İstanbul Erkek Lisesi, Erzurum Lisesi, Ankara Gazi Eğitim Enstitüsü'nde ders verdikten sonra 1942 yılında İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi'nin sınavını kazandı.
Eğitim tek kaynak -
1944
1944'te doçent ünvanını aldı.
Önemli eserler tek kaynak -
1950
1950'de Fransa'ya gitti.
Önemli eserler tek kaynak -
1952
1952'de Uluslararası Sosyoloji Enstitüsü'nün düzenlediği 15.
Önemli eserler tek kaynak -
1958
1958'de Fullbright Bursu'yla gittiği ABD'de Kuzey Carolina ve Harvard üniversitelerinde misafir öğretim üyesi olarak ders verdi.
Eğitim tek kaynak -
1960
1960'ta Sosyoloji Kürsüsü'nün başkanlığına getirildi.
Önemli eserler tek kaynak -
1962
1962'de sosyometriye katkıları nedeniyle Onur Derecesi ile ödüllendirildi.
Önemli eserler tek kaynak -
1971
Türkiye'nin siyasi iklimini değiştiren 12 Mart 1971 Muhtırası'nın ardından Kösemihal, İsviçre'nin Cenevre kentine yerleşen Kösemihal ders vermeyi sürdürdü.
Önemli eserler tek kaynak -
1972
16 Mayıs 1972'de geçirdiği kalp krizi sonucu Cenevre'de öldü.
Miras tek kaynak
Üretimleri
Allah Nedir
Mantık
Sosyal Doktrinler Tarihi -48, 3 cilt)
Sosyoloji Tarihi
Sanat ve Düşünce
Batı Uygarlığı ve Biz
Durkheim Sosyolojisi
Bağlantı atlası
Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.
-
Nurettin Şazi Kösemihal hayat hikâyesinde anıyor Cavit Orhan Tütengil
“Cavit Orhan Tütengil'in değerlendirmesine göre, edebiyat sosyolojisini Türk sosyal bilimlerine kazandıran kişidir.”
Kaynaklar
-
K·01Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesiVikipedi - Nurettin Şazi Kösemihaltr.wikipedia.org · erişim 26.09.2026
NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.
Kaynağa git ↗ -
K·02Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıNurettin Şazi Kösemihal. AnaBritannica C.13. Ana Yayıncılık. 1986. s. 605.erişim 26.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
-
K·03Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"TÜRK SOSYOLOJİ TARİHİNDE NURETTİN ŞAZİ KÖSEMİHAL'İN YERİ VE ÖNEMİ" (PDF). Hale Nur Uyanık (Doktora tezi). Necmettin Erbakan Üniversitesi. 2022. Erişim tarihi: 16 Haziran 2026. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kayna...proquest.com · erişim 26.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·04Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıZavalsız, Yusuf Sinan (2016). "Nurettin Şazi Kösemihal'in Sosyoloji Anlayışı / The sociological viewpoint of Nurettin Shazi Kosemihal". Journal of History Culture and Art Research. 5 (4): 164-180. doi:10.7596/taksad.v5i4...kutaksam.karabuk.edu.tr · erişim 26.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗
Bilerek dışarıda bırakılanlar
Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.
Vikipedi’den uyarlanmıştır
Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “Nurettin Şazi Kösemihal” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.
Ne değişti?
-
Kaynak yeniden tarandı
Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.
-
Profil oluşturuldu
4 kaynak ve 14 olayla ilk kayıt.
Düzeltme masası
Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.
- Ne yanlış?
- Doğrusu
- Kaynak
Önerin masada.
Editör ilk yanıtı en geç 5 iş günü içinde verecek. Kabul edilirse “Ne değişti?” günlüğünde görünecek.