Kısaca kimdir?
Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.
Naci Kalmukoğlu (Nikolaĭ Kalmykoff) (1896, Harkiv-1956, İstanbul), Türk ressam, dekoratör.
1920'de Bolşevik Devrimi nedeniyle memleketi Harkiv'den İstanbul'a gelip yerleşerek çağdaş Türk resim sanatında iz bırakmış bağımsız bir ressamdır. Portreleri, nüleri, tarihsel tabloları, panoları, Ankara, İzmir ve İstanbul'da binaların iç mekânlarına yaptığı duvar resimleri ile tanınır.
Yaşamı
—Yaşamı
1896 yılında Çarlık Rusyası'nın Harkiv kentinde doğdu. Adı, Nicolai Kalmikoff idi. Kalmuk Türkleri’ndendir. Ortodoks mezhebine mensup varlıklı bir aileye mensuptur. Kereste tüccarı olan babasının adı İvan, annesinin adı Kladati idi. Ailenin üç çocuğundan birisidir.
Tüccar olmasını isteyen babasının isteği ile Harkiv'de ticaret eğitimi aldı; ancak resme ilgisi nedeniyle ticaret okulunu tek edip; Sanat Enstitüsü'nde girdi. Bu okulda ülkenin önemli isimlerinden dekoratörlük eğitimi aldı. Bolşevik Devrimi nedeniyle tedirgin olan ailesi ile birlikte 1919'da ülkeyi terk edip eğitimini yarıda bıraktı; Kırım üzerinden İstanbul'a geldi.
O yıllarda Rusya'dan gelen sığınmacılara yardım eden Cemiyet-i Akvam, kendisine dekoratörlük işleri verdi ve sanatına gerekli olan malzeme için para yardımında bulundu. Böylece Türkiye'de dekoratörlük ile ressamlığı bir arada yürüttüğü yeni bir hayat kurdu. 1922'de İstanbul Rus Ressamlar Birliğinin sergilerine katıldı. Tiyatro dekorları, İstanbul'un büyük sinemalarında, otellerinde ve lokantalarında panolar yaptı. Uzun süre, ressam kimliğinden çok dekoratör kimliğiyle tanındı.
Kurtuluş Savaşı'ndan sonra Ankara Halkevi tiyatrosunda dekoratör olarak çalıştı. 1928’de Milli Eğitim Bakanlığı tarafından Berlin’e gönderildi.
1930'da Galatasaray Lisesi’ndeki karma sergiye altı yapıtıyla (ikisi etüt, biri Ankara’dan manzara, üçüyse portre) katıldı. Henüz adını Türkçeleştirmemiş olduğundan sergi kataloğunda adı "Kalmikof Efendi" olarak yer almıştır. Eserleri kısa süre içinde satıldı ve bu tarihten sonra tablolarını büyük mağazaların girişine yerleştirerek alıcı buldu. Resim alanında tutulunca adını “Naci Kalmukoğlu" olarak Türkçeleştirdi. Galatasaray Sergileri'ne on yıl boyuca katıldı ve bu sergilerde 64 eseri sergilendi.
1936-1949 yılları arası İzmir Fuarı pavyonlarında duvar resimler yaptı. II. Dünya Savaşı'nda Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı gayrimüslimlere uygulanan zorunlu askerlik uygulaması kapsamında Yirmi Kur’a Nafia Askeri olarak amele taburunda yer aldı. Askerliğini Balıkesir'in Sındırgı ilçesine bağlı Tepecik köyünde yaptı. Bu dönemde 500'ün üzerinde desen üretti.
Ankara'da dört, İstanbul'da 6 kişisel sergi açtı. İlk bireysel sergisi, Ankara'da 1941 yılında Kutlu Pastanesi' de gerçekleşti; açılışını mebus Ferit Celal Güven yaptı. Sonraki yıllarda eserlerini Kutlu Pastanesi'nde sergilemeyi sürdürdü. İstanbul'da ise eserleri Eminönü Halk Evi, İstiklal Caddesi'ndeki Kitap Sarayı, İsmail Oygar Galerisi, Ada Mağazası, Beler Oteli gibi mekânlarda sergilendi.
Manzara, natürmort ve nü tabloların yanı sıra "Fatih Sultan Mehmet", "Fatih’in Türbesi", "Fatih’in Kadırgaları Teftişi", "Barbaros’un Filosu" gibi tarihsel konulu tablolar yaptı. Resimlerin arka planlarında, İstanbul’un eski semtlerini, Boğaziçi’ni ve Adalar'ı kullandı. Doğal manzaraları ve tarihî cami, kütüphane, çeşme manzaralarını resmetti. Aynı zamanda bir portre ressamı idi. Türkiye’yi ziyaret eden yabancı politikacıların da portrelerini yaptı.
Sanatçı, Beyoğlu'nda Bekâr Sokak’taki Vitalis Apartmanı'nda ikamet ettiği ve atölye olarak kulandığı dairesinin penceresinden ya da çatısından düşerek 3 Şubat 1951'de öldü. Ölümü ile ilgili olarak intihar, cinayet, kaza olduğuna dair farklı iddialar vardır.
Naci Kalmukoğlu · diğer bölümler
Hayat çizgisi
Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.
-
1896
Naci Kalmukoğlu (Nikolaĭ Kalmykoff) (1896, Harkiv-1956, İstanbul), Türk ressam, dekoratör.
Önemli eserler tek kaynak -
1919
Bolşevik Devrimi nedeniyle tedirgin olan ailesi ile birlikte 1919'da ülkeyi terk edip eğitimini yarıda bıraktı; Kırım üzerinden İstanbul'a geldi.
Eğitim tek kaynak -
1920
1920'de Bolşevik Devrimi nedeniyle memleketi Harkiv'den İstanbul'a gelip yerleşerek çağdaş Türk resim sanatında iz bırakmış bağımsız bir ressamdır.
Önemli eserler tek kaynak -
1922
1922'de İstanbul Rus Ressamlar Birliğinin sergilerine katıldı.
Önemli eserler tek kaynak -
1928
1928’de Milli Eğitim Bakanlığı tarafından Berlin’e gönderildi.
Eğitim tek kaynak -
1930
1930'da Galatasaray Lisesi’ndeki karma sergiye altı yapıtıyla (ikisi etüt, biri Ankara’dan manzara, üçüyse portre) katıldı.
Önemli eserler tek kaynak -
1936
1936-1949 yılları arası İzmir Fuarı pavyonlarında duvar resimler yaptı.
Önemli eserler tek kaynak -
1941
İlk bireysel sergisi, Ankara'da 1941 yılında Kutlu Pastanesi' de gerçekleşti; açılışını mebus Ferit Celal Güven yaptı.
Önemli eserler tek kaynak -
1951
Sanatçı, Beyoğlu'nda Bekâr Sokak’taki Vitalis Apartmanı'nda ikamet ettiği ve atölye olarak kulandığı dairesinin penceresinden ya da çatısından düşerek 3 Şubat 1951'de öldü.
Miras tek kaynak -
2007
Halilhan Dostal'ın 2007 tarihli "O Bir Yıldızdı" başlıklı kitabı, Naci Kalmukoğlu'nun hayatı ve eserlerini konu alır.
Önemli eserler tek kaynak -
2013
Bu kitabın ardından, 2013 yılında Kalmukoğlu’nun 100’ü aşkın yapıtı ‘O, Bir Yıldızdı’ adlı retrospektif sergisinde bir araya getirilmiştir.
Önemli eserler tek kaynak -
2014
2014'te İstanbul'da Fehamettin Akıngüç'ün kendi koleksyonundaki otuza yakın Kalmukoğlu eserlerinden oluşan 30 eserlik bir seçki sergilendi.
Önemli eserler tek kaynak
Kaynaklar
-
K·01Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesiVikipedi - Naci Kalmukoğlutr.wikipedia.org · erişim 28.09.2026
NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.
Kaynağa git ↗ -
K·02Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıGüvemli, Zahir (1984). Sabancı Resim Koleksiyonu (1984 bas.). İstanbul: Akbank Yayınları. s. 28.erişim 28.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
-
K·03Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Lebriz Sanal Dergi -". lebriz.com. 5 Aralık 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Nisan 2024.arşiv · lebriz.com · erişim 28.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·04Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıToros, Taha. "Türkiye'ye Sığınan Üç Yabancı Ressam". Antikalar.com. 9 Nisan 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Nisan 2024.antikalar.com · erişim 28.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·05Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Naci Kalmukoğlu: Bilinmeyen Ressamın İzinde • theMagger". theMagger. 27 Haziran 2021. 9 Nisan 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Nisan 2024.themagger.com · erişim 28.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·06Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"NACİ KALMUKOĞLU (1896-1954)-"Harman Yeri"". www.arthill.com.tr. 9 Nisan 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Nisan 2024.arthill.com.tr · erişim 28.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·07Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Naci Kalmukoğlu hayatı eserleri". İstanbul Sanatevi. 19 Şubat 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Temmuz 2020.istanbulsanatevi.com · erişim 28.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·08Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Beyaz Ruslar ve Naci Kalmukoğlu 2013 Konferansı 2.ci bölüm - Dailymotion Video". Dailymotion. 2 Haziran 2013. 9 Nisan 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Nisan 2024.dailymotion.com · erişim 28.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·09Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıYerli, Serdal (2020). "Naci Kalmukoğlu roman kadın portrelerinde sosyopsikolojik yapı". ISSN 1308-5298. 9 Nisan 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi9 Nisan 2024.gcris.pau.edu.tr · erişim 28.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·10Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"KONFERANS: BEYAZ RUSLAR VE NACİ KALMUKOĞLU - Arkas Sanat Merkezi". 6 Nisan 2022. 9 Nisan 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Nisan 2024.arkassanatmerkezi.com · erişim 28.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·11Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıErdoğan, Seren (28 Kasım 2023). "Türk Resim Sanatında Haute Couture'e İlham Olan "Kadın" Teması". ACADEMIC SOCIAL RESOURCES JOURNAL. 8 (Cilt 8 Sayı 54): 3928-3941. doi:10.29228/ASRJOURNAL.72261. ISSN 2636-7637. 9 Nisan 2...asrjournal.org · erişim 28.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗
Bilerek dışarıda bırakılanlar
Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.
Vikipedi’den uyarlanmıştır
Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “Naci Kalmukoğlu” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.
Ne değişti?
-
Kaynak yeniden tarandı
Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.
-
Profil oluşturuldu
11 kaynak ve 12 olayla ilk kayıt.
Düzeltme masası
Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.
- Ne yanlış?
- Doğrusu
- Kaynak
Önerin masada.
Editör ilk yanıtı en geç 5 iş günü içinde verecek. Kabul edilirse “Ne değişti?” günlüğünde görünecek.