biyograftam
Giriş
  1. Keşfet
  2. Sinema & TV
  3. Muhsin Ertuğrul
Yönetmen, tiyatro Sanatçısı ve Yapımcı · 1892–1979

Muhsin Ertuğrul İstanbul Şehir Tiyatrosu Baş yönetmenliği

Bilinen diğer adları: Perdeci

Muhsin Ertuğrul, Türk tiyatrosunun batılı anlamda kurucusu kabul edilen, modern Türk tiyatrosu ve sinemasının temellerini atan efsanevi yönetmen, oyuncu ve yapımcıdır. 1922-1939 yılları arasında Türkiye'de film yapan tek kişi unvanını taşıyan sanatçı, ilk sesl...

Hayat çizgisi 11 kaynak Düzeltme öner
Hayat şeridi Bir döneme dokun, çizelge süzülsün
Kayıt yok1928–1979
189219401979
Eğitim İlk üretimler Eğitim İlk üretimler Önemli eserler Eğitim Önemli eserler İlk üretimler Önemli eserler
01

Kısaca kimdir?

Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.

Ertuğrul Muhsin, Ertuğrul Muhsin May ya da Muhsin Ertuğrul (28 Şubat 1892, İstanbul - 29 Nisan 1979, İzmir), Türk tiyatro sanatçısı, yönetmen, oyuncu ve yapımcıdır.

Türk tiyatrosunun batılı anlamda kurucusu olarak kabul edilen Muhsin Ertuğrul, sinema alanında da Türkiye'de ilk önemli katkıları gerçekleştirmiş; 1922-1939 yılları arasında Türkiye'de film yapan tek kişi olmuştur.

02

İstanbul Şehir Tiyatrosu Baş yönetmenliği

—İstanbul Şehir Tiyatrosu Baş yönetmenliği

Muhsin Ertuğrul, 1958-1966 yıllarında İstanbul Şehir Tiyatrosu'ndaki baş yönetmenlik görevini sürdürdü. Bu dönemde çoğu yurt dışında eğitim görmüş yeni kuşak tiyatrocularla yeni bir dönem başlattı; Üsküdar Tiyatrosu'nu ve Kadıköy Tiyatrosu'nu açtı (1960-61); Rumelihisar temsillerini başlattı; Zeytinburnu Tiyatrosu'nu açtı (1965). 1964'te Türkiye'de ilk kez Brecht’in bir oyununu ve Shakespeare’in 400. doğum yıl dönümü nedeniyle beş sahnede beş Shakespeare oyununu sahneletti. Bu çalışmaları nedeniyle bazı eleştirilere hedef oldu. 1966’da İstanbul Belediye Meclisinin kararıyla başrejisörlük kadrosu kaldırıldı. Kamuoyunda, mecliste ve medyada büyük tepkilere yol açan "Muhsin Ertuğrul olayı", Türk tiyatrosuna indirilen bir darbe olarak yorumlandı.

Şehir Tiyatrosu'nda baş yönetmenlik kadrosunun kaldırılmasıyla açıkta kalan Muhsin Ertuğrul, Federal Almanya ve İspanya'daki tiyatro eğitim yöntemlerini incelemeye gitti. 1967'de LCC Tiyatro Okulu'nda sahne dersleri, İstanbul Üniversitesi Gazetecilik Enstitüsü'nde tiyatro eleştirisi dersleri verdi.

23 Aralık - 12 Ocak 1970 arasında 60. sanat yılını büyük programlarla kutlayan Muhsin Ertuğrul'a, 23 Ekim 1971'de Kültür Bakanı Talât Halman'ın çabasıyla Cumhuriyet tarihinde ilk kez bir sanatçıya verilen Devlet Kültür Armağanı takdim edildi. 1974 yılında 82 yaşındaki Muhsin Ertuğrul, Şehir Tiyatroları Genel Sanat Yönetmenliğine atandı. Semt tiyatrosu, öğle tiyatrosu, gezici tiyatro gibi çeşitli uygulamalarla yeni bir tiyatro seferberliği başlattı; Gültepe Tiyatrosu'nu ve Bayrampaşa Tiyatrosu'nu açtı (1974-75), Deneme Sahnesi'ni kurdurdu. Ne var ki iç çekişmeler üzerine 1976'da görevi bıraktı. Çeşitli gazete ve dergilerde yazılarını sürdürdü.

Muhsin Ertuğrul · diğer bölümler

← Muhsin Ertuğrul profilinin tamamı

03

Hayat çizgisi

Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.

  1. 1892

    Doğum ve Erken Yıllar

    1892 yılında dünyaya geldi.

    Eğitim tek kaynak
  2. 1909

    1909'da Erenköy'deki Burhanettin Tiyatrosu'nda Arthur Conan Doyle'un Sherlock Holmes oyununda 'Bob' rolüyle ilk kez sahneye çıktı.

    İlk üretimler tek kaynak
  3. 1911

    Ailesi, sahneye çıkmasına karşı çıktığı için baba evinden ayrıldı ve tiyatro eğitimi için 1911'de Paris'e gitti.

    Eğitim tek kaynak
  4. 1912

    1912'de İstanbul'a dönünce yönetmen ve oyuncu olarak çalışmaya başladı.

    İlk üretimler tek kaynak
  5. 1913

    1913'te Bursa'da Millet Tiyatrosu adıyla İsmail Galip Arcan, Behzad Butak ve Kemal Emin Bara ile kurduğu Yeni Turan Temsil Heyeti’nde çok sayıda yabancı oyunu sahneledi ve bu oyunlarda oynadı.

    Önemli eserler tek kaynak
  6. 1914

    İstanbul'a döndüğünde “Ertuğrul Muhsin ve Arkadaşları” topluluğunu kuran sanatçı, 1914'te Darülbedayi Osmani adıyla kurulan (daha sonra İstanbul Şehir Tiyatroları adını alacak olan kurum) müzik ve tiyatro okulunun kuruluş çalışmalarında Reşat Rıdvan Bey ile André Antoine'a yardımcı oldu.

    Eğitim tek kaynak
  7. 1915

    Aynı yıl açılan sınavla Darülbedayi'ye öğrenci olarak giren sanatçı kısa süre sonra yardımcı öğretmen olarak atandı, 1915 yılında devamlı temsil kadrosuna atandı, çeşitli oyunlarda rol aldı.

    Eğitim tek kaynak
  8. 1917

    Kistemaeckers'ten uyarladığı "Uçurum"u ve Halit Fahri Ozansoy’un “Baykuş” piyesini sahneledi (1917).

    Önemli eserler tek kaynak
  9. 1918

    1918’de İstanbul’a döndü.

    Önemli eserler tek kaynak
  10. 1921

    Muhsin Ertuğrul, 1921'de Darülbedayi'ye yönetmen olarak yeniden girdi.

    Önemli eserler tek kaynak
  11. 1922

    Türk tiyatrosunun batılı anlamda kurucusu olarak kabul edilen Muhsin Ertuğrul, sinema alanında da Türkiye'de ilk önemli katkıları gerçekleştirmiş; 1922-1939 yılları arasında Türkiye'de film yapan tek kişi olmuştur.

    İlk üretimler tek kaynak
  12. 1923

    Ayrıca Halide Edip Adıvar’ın aynı adı taşıyan romanından uyarladığı "Ateşten Gömlek (film, 1923) ", Türk Kurtuluş Savaşı’nı konu alan ilk film olarak sinema tarihine geçti.

    İlk üretimler tek kaynak
  13. 1924

    Sanatçı, 1924-1925 tiyatro sezonunda tekrar "Ertuğrul Muhsin ve Arkadaşları" adlı bir topluluk kurdu.

    Önemli eserler tek kaynak
  14. 1925

    Muhsin Ertuğrul 1925 yılında tiyatrosu kapandıktan sonra Sovyetler Birliği’ne gitti, İstanbul'dan Sovyetler Birliği'ne dönerek Moskova'da tiyatro çalışmalarına başlamış olan Nâzım Hikmet'e katıldı.

    Önemli eserler tek kaynak
  15. 1927

    1927 Şubat'ında İstanbul’a dönen Muhsin Ertuğrul, Belediye Başkanı Muhittin Üstündağ’ın önerisiyle Darülbedayi’de sanat yönetmeni oldu.

    Önemli eserler tek kaynak
04

Üretimleri

1932 · TIYATRO Tiyatro alanında verdiği hizmetler neden...

Tiyatro alanında verdiği hizmetler nedeniyle 'de Goethe Madalyası ile ödüllendirildi.

tiyatro
05

Bağlantı atlası

Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.

Muhsin Ertuğrul Halit Fahri Ozansoy İsmail Galip Arcan Avni Dilligil Baha Gelenbevi Duygu Sağıroğlu Faruk Nihat Kenç Ferdi Merter Genco Erkal
düz çizgi: bu biyografide anılıyorkesik çizgi: bu kişiyi anıyor
  • Muhsin Ertuğrul hayat hikâyesinde anıyor Halit Fahri Ozansoy

    “Kistemaeckers'ten uyarladığı "Uçurum"u ve Halit Fahri Ozansoy’un “Baykuş” piyesini sahneledi (1917).”

  • Muhsin Ertuğrul hayat hikâyesinde anıyor İsmail Galip Arcan

    “1913'te Bursa'da Millet Tiyatrosu adıyla İsmail Galip Arcan, Behzad Butak ve Kemal Emin Bara ile kurduğu Yeni Turan Temsil Heyeti’nde çok sayıda yabancı oyunu sahneledi ve bu oyunl...”

  • Muhsin Ertuğrul kendi hikâyesinde anılıyor Avni Dilligil

    “Uzun süre Şehir Tiyatrosu'nda oyunculuk yapan Avni Dilligil, Muhsin Ertuğrul ile aralarında geçen bir münakaşa üzerine Şehir Tiyatroları'ndan ayrıldı.”

  • Muhsin Ertuğrul kendi hikâyesinde anılıyor Baha Gelenbevi

    “Muhsin Ertuğrul'un Türk sinemasındaki etkin yıllarının son kısmıyla birlikte Geçiş Dönemi ile Sinemacılar Dönemi arasında filmler üretmiş oldu.”

  • Muhsin Ertuğrul kendi hikâyesinde anılıyor Duygu Sağıroğlu

    “Afife Tiyatro Ödülleri, Yılın En İyi Sahne Tasarımcısı, Simyacı - Dostlar Tiyatrosu • 2000: Dokuz Eylül Üniversitesi, Muhsin Ertuğrul Emek Ödülü, Tüm Çalışmaları • 2007: 21.”

  • Muhsin Ertuğrul kendi hikâyesinde anılıyor Faruk Nihat Kenç

    ““Taş Parçası”, Muhsin Ertuğrul’un tekelinde şeklinde nitelendirilen bir dönemi bitirip yeni bir dönem başlatan film olarak; Vala Nureddin’in bir eserinden uyarlanan “Yılmaz Ali,” T...”

  • Muhsin Ertuğrul kendi hikâyesinde anılıyor Ferdi Merter

    “İlk kez 1939 yılında Muhsin Ertuğrul'un yönettiği Tosun Paşa filminde kamera karşısında yer aldı.”

  • Muhsin Ertuğrul kendi hikâyesinde anılıyor Genco Erkal

    “Profesyonel tiyatroya başlaması, Muhsin Ertuğrul'dan gelen teklifle oldu.”

06

Kaynaklar

11kaynak kaydı
10farklı yayıncı
1ansiklopedi maddesi
15zaman çizelgesi olayı
  1. K·01
    Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesi
    Vikipedi - Muhsin Ertuğrul
    tr.wikipedia.org · erişim 26.09.2026

    NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.

    Kaynağa git ↗
  2. K·02
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Muhsin Ertuğrul". Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü. 1 Eylül 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Eylül 2026.
    teis.yesevi.edu.tr · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  3. K·03
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Muhsin Ertuğrul Hayatı ve Tiyatroculuğu". Edebiyat ve Sanat Akademisi. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
    edebiyatvesanatakademisi.com · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  4. K·04
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "TSA' da Muhsin Ertuğrul". 12 Mayıs 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Haziran 2023.
    arşiv · www.tsa.org.tr · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  5. K·05
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Boyun eğmez bir sanat adamı 7 Eylül 2026 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi..
    birgun.net · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  6. K·06
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Boğaziçi Üniversitesi Atatürk Enstitüsü Kim Kimdir: Muhsin Ertuğrul Sayfası". 20 Haziran 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Mart 2011.
    arşiv · www.ata.boun.edu.tr · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  7. K·07
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Tiyatoraya Adanan Bir Ömür, Hurriyet Gazetesi, Eğitim eki
    hurriyet.com.tr · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  8. K·08
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Atatürk'ün uşağı olan Cemal Granda'nın anıları. Bakınız Turhan Gürkan, Atatürk'ün Uşağının Gizli Defteri, Fer Yayınları, İstanbul, 1971 s.115
    erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  9. K·09
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Şehir Tiyatroları Web Sitesi, Muhsin Ertuğrul Sayfası". 27 Eylül 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Haziran 2007.
    arşiv · www.sehirtiyatrolari.com · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  10. K·10
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Nijat Özön, Görsel Hafıza Projesi". BÜ Mithat Alam Film Merkezi. 2008. 22 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi.
    vimeo.com · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  11. K·11
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Tiyatromuzesi.org sitesi Muhsin Ertuğrul sayfası". 15 Nisan 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Mart 2011.
    arşiv · tiyatromuzesi.org · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
yayımlanmadı

Bilerek dışarıda bırakılanlar

Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.

Metin lisansı

Vikipedi’den uyarlanmıştır

Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “Muhsin Ertuğrul” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.

07

Ne değişti?

  1. Kaynak yeniden tarandı

    Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.

  2. Profil oluşturuldu

    11 kaynak ve 15 olayla ilk kayıt.

08

Düzeltme masası

Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.

  1. Ne yanlış?
  2. Doğrusu
  3. Kaynak

Hangi bölümde bir hata var?

Önerin editör incelemesinden geçer, otomatik yayımlanmaz. E-posta adresin yalnızca bu başvuru için kullanılır.
09

Buradan nereye?

aynı alan · sinema & tv

Serdar Pehlivanoğlu

Yönetmen, senarist ve Yazar · d. 1969

aynı alan · sinema & tv

Fazilet Renan Fosforoğlu

Oyuncu, yönetmen ve Tiyatro Sanatçısı · 1914–1991

aynı alan · sinema & tv

Togan Gökbakar

Yönetmen, senarist · d. 1984

Sinema & TV alanındaki tüm profiller →