biyograftam
Giriş
  1. Keşfet
  2. Edebiyat
  3. Muhammed Lütfi
İmam, sufi, şair · 1868–1956

Muhammed Lütfi

Bilinen diğer adları: Hace Muhammed Lütfi Efendi

Mehmet Lütfi Budak, Hace Muhammed Lütfi Efendi veya halk arasında yaygın söylendiği şekliyle Alvarlı Efe (1868-1956) Türk imam, sufi ve şairidir. Nakşibendi ve Kadiri tarikatlerinde şeyhtir.

Hayat çizgisi 11 kaynak Düzeltme öner
Hayat şeridi Bir döneme dokun, çizelge süzülsün
186819101956
Önemli eserler İlk üretimler Önemli eserler Miras
01

Kısaca kimdir?

Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.

Mehmet Lütfi Budak, Hace Muhammed Lütfi Efendi veya halk arasında yaygın söylendiği şekliyle Alvarlı Efe (1868-1956) Türk imam, sufi ve şairidir. Nakşibendi ve Kadiri tarikatlerinde şeyhtir.

02

Hayat çizgisi

Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.

  1. 1868

    Mehmet Lütfi Budak, Hace Muhammed Lütfi Efendi veya halk arasında yaygın söylendiği şekliyle Alvarlı Efe (1868-1956) Türk imam, sufi ve şairidir.

    Önemli eserler tek kaynak
  2. 1889

    1889-1890) yılında Hasankale'nin Sivaslı Camiinde imamlığa başladı.

    İlk üretimler tek kaynak
  3. 1916

    Dünya Savaşı esnasında 1916 yılında Erzurum'da Rus işgali başladığı sırada Dinarkom köyünde imamlık yapmakta idi.

    İlk üretimler tek kaynak
  4. 1939

    Burada 1939 yılına kadar ikamet etti.

    Önemli eserler tek kaynak
  5. 1947

    1947, 1949 ve 1950 yıllarında üç defa hac yapmıştır.

    Önemli eserler tek kaynak
  6. 1956

    12 Mart 1956) günü Erzurum'da öldü.

    Miras tek kaynak
03

Hayat hikâyesi

01Hayatı

Erzurum'un Pasinler (Hasankale) ilçesine bağlı Kındığı (Altınbaşak) köyünde doğdu. Resmî nüfus kayıtlarına göre doğum tarihi h. 1271 m. 1853-1854 iken oğlu Hacı Seyfeddin Efendinin tespitine göre h. 1285 m. 1868'dir. Babası Hace Hüseyin Efendi, annesi ise Hatice Hanım'dır. Anne cihetinden Seyyid olup soyu Muhammed'e dayanır. H. 1307 (m. 1889-1890) yılında Hasankale'nin Sivaslı Camiinde imamlığa başladı. Aynı yıl babası ile birlikte Bitlis'te ikamet eden Nakşibendi Şeyhi Muhammed Küfrevi'yi ilk defa ziyaret etti. 5 yıl sonra, 27 yaşında iken Muhammed Küfrevi'den Nakşibendilik hilafeti aldı. Tasavvuf zinciri Muhammed Küfrevi - Seyyid Taha Hakkari - Mevlana Halid-i Bağdadi şeklinde devam eder. Ayrıca bilahare Tillo'da bulunup Şeyh Nur Hamza'dan Kadiri icazeti de almıştır.

I. Dünya Savaşı esnasında 1916 yılında Erzurum'da Rus işgali başladığı sırada Dinarkom köyünde imamlık yapmakta idi. Bizzat savaşmak için müracaat ettiği ordu tarafından kendisine müsaade verilmedi. Fakat Tercan'ın Yavi köyünde cami imamlığı esnasında Ermeni mezaliminin artması üzerine ilerleyen yaşına rağmen köylülerden teşkil ettiği milis kuvvetleriyle savaşa iştirak etti. Savaş sona erip Rus işgali ortadan kalkınca Hasankale'nin Alvar köyünde imamlığa başladı. Burada 1939 yılına kadar ikamet etti. Alvar Köyünden ayrılınca yerine gelen imam Ramiz Efendi, Fethullah Gülen'in babasıdır. Gülen, dergahına devam ettiği sırada Alvarlı Efe'nin öldüğünü ve o sırada kendisinin 16 yaşında olduğunu belirtir. Yine II. Dünya Savaşı sona erdikten sonra ilk fırsatta hacca gitmiştir. 1947, 1949 ve 1950 yıllarında üç defa hac yapmıştır. Hayatı boyunca 5 defa evlilik yapmıştır. Evlatlarından sadece Hacı Seyfeddin Efendi kendisinden sonraya kadar yaşamıştır. H. 28 Receb 1376 (m. 12 Mart 1956) günü Erzurum'da öldü. Kabri Alvar Köyündedir.

Muhammed Lüfti Efendi anadili Türkçenin yanında, şiir yazacak derecede Arapça, Farsça ve Kürtçe bilirdi. Tasavvuf edebiyatı sahasında eserler vermiştir. Vefatından sonra şiirleri oğlu tarafından Hulasat'ul Hakayık adı altında kitaplaştırılmıştır.

04

Bağlantı atlası

Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.

Muhammed Lütfi Raci Alkır
düz çizgi: bu biyografide anılıyorkesik çizgi: bu kişiyi anıyor
  • Muhammed Lütfi kendi hikâyesinde anılıyor Raci Alkır

    “Muhammed Lütfi Efendi’nin eserlerini seslendirdiği ‘Klasikler’ albümü 2002 yılında Vatikan'da Aziz Ron Colli anısına düzenlenen bir törende çalınmasının ardından Türkiye'de tekrar...”

05

Kaynaklar

11kaynak kaydı
1farklı yayıncı
1ansiklopedi maddesi
6zaman çizelgesi olayı
  1. K·01
    Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesi
    Vikipedi - Muhammed Lütfi
    tr.wikipedia.org · erişim 28.09.2026

    NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.

    Kaynağa git ↗
  2. K·02
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Kutlu, Hüseyin; Efe Hazretleri Alvar İmamı Muhammed Lutfi Efendi, Sufi Kitap, İstanbul 2013, 2. Baskı ISBN 978-605-5215-26-2 sayfa 51
    erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  3. K·03
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Kutlu, Hüseyin; a.g.e. sayfa 52
    erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  4. K·04
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Küfrevi, Vahyeddin; Pir Muhammed Küfrevi, Kaynak Yayınları, İzmir 2013, ISBN 978-605-4770-56-4 sayfa 166
    erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  5. K·05
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Kutlu, Hüseyin; a.g.e. sayfa 67
    erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  6. K·06
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Kutlu, Hüseyin; a.g.e. sayfa 68
    erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  7. K·07
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Kutlu, Hüseyin; a.g.e. sayfa 81
    erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  8. K·08
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Ünal, Ali; M. Fethullah Gülen Bir Portre Denemesi, Nil Yayınları, İstanbul 2002, ISBN 975-315-149-7 sayfa 491
    erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  9. K·09
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Küfrevi, Vahyeddin; a.g.e. sayfa 174
    erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  10. K·10
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Kutlu, Hüseyin; a.g.e. sayfa 88
    erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  11. K·11
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Kutlu, Hüseyin; a.g.e. sayfa 77
    erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

yayımlanmadı

Bilerek dışarıda bırakılanlar

Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.

Metin lisansı

Vikipedi’den uyarlanmıştır

Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “Muhammed Lütfi” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.

06

Ne değişti?

  1. Kaynak yeniden tarandı

    Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.

  2. Profil oluşturuldu

    11 kaynak ve 6 olayla ilk kayıt.

07

Düzeltme masası

Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.

  1. Ne yanlış?
  2. Doğrusu
  3. Kaynak

Hangi bölümde bir hata var?

Önerin editör incelemesinden geçer, otomatik yayımlanmaz. E-posta adresin yalnızca bu başvuru için kullanılır.
08

Buradan nereye?

aynı alan · edebiyat

Bedri Rahmi Eyüboğlu

Ressam, şair, yazar · 1911–1975

aynı alan · edebiyat

Aydoğan Vatandaş

Yazar, gazeteci · d. 1974

aynı alan · edebiyat

Fahri Celal Göktulga

Yazar ve hekim · 1895–1975

Edebiyat alanındaki tüm profiller →