biyograftam
Giriş
  1. Keşfet
  2. Edebiyat & Tiyatro
  3. Mehmet Mahfi Bey
Şair, asker ve Devlet Adamı · 1869–1923

Mehmet Mahfi Bey

Mehmet Mahfi Bey, Tanzimat ile Servet-i Fünûn arasındaki geçiş dönemini temsil eden Ara Nesil şairlerinden, Osmanlı mirlivası ve devlet adamıdır. Askerî kariyerinin yanı sıra edebiyat öğretmenliği yapmış ve Türk tiyatrosunun duayenlerinden Necdet Mahfî Ayral'ı...

Hayat şeridi Bir döneme dokun, çizelge süzülsün
Erken yıllar1869–1890
186919001923
Önemli eserler Miras
01

Kısaca kimdir?

Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.

Mehmet Mahfî Bey (Osmanlıca: محمد مخفی بك) (1860'lı yılların sonu ile 1870'lı yılların başı (?), Sevlievo - 10 Kasım 1923, İstanbul); Türk şair, devlet adamı ve asker.

02

Hayat çizgisi

Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.

  1. 1891

    Şair, dönemin çeşitli gazetelerinde tekil şiirler yayınlamışsa da Kasım 1891'de “Servet-i Kalb” adlı tek şiir kitabını Matba‘a-i Amîre'de bastırmış ve yayınlamıştır.

    Önemli eserler tek kaynak
  2. 1895

    Burada tanıdığı ve yakınlık kurduğu Ali Bey'in kız kardeşi Fatma Mesadet Hanım ile 1895 yılında evlenmiştir.

    Önemli eserler tek kaynak
  3. 1923

    Cumhuriyetin ilan edildiği 29 Ekim 1923 tarihinde, önce öksürük krizi ve onu takip eden beyin kanaması sebebiyle girdiği koma neticesinde 10 Kasım 1923 günü de vefat etmiştir.

    Miras tek kaynak
03

Hayat hikâyesi

01Yaşamı

Eskiden Osmanlı'nın Rumeli Bölgesi'nde, bugün Bulgaristan'ın kuzey bölgelerinde yer alan; eski adı "Servi" olan, bugün "Sevlievo" diye anılan bir kasabada dünyaya gelmiştir. Babası kasaba eşrafından Hafız Mehmet Efendi'dir. Osmanlı-Rus savaşları sonucunda küçük yaşta ailesi ile beraber İstanbul'a göçmüştür. Zekası ile ön plana çıkan Mehmet Mahfi, Kuleli Askeri Lisesine girmiştir. Burada tanıdığı ve yakınlık kurduğu Ali Bey'in kız kardeşi Fatma Mesadet Hanım ile 1895 yılında evlenmiştir. Fatma Mesadet Hanım'ın soyu, baba tarafından III. Ahmet'e kadar uzandığından saraya yakınlık elde eder. Fatma Mesadet Hanım'ın ailesine Paşabahçe mevkiinde Abdülmecit tarafından armağan edilen arazide bir konak inşa ederek burada yaşamaya başlarlar. Çiftin evliliğinden beş çocuk dünyaya gelir ancak geriye Nimet Hanım ve Necdet Mahfî Bey yaşar. Bu iki çocuk da annelerinin etkisiyle tiyatrocu olmuş hatta Necdet Mahfî (Ayral) Bey, Türk tiyatrosunun önemli kişilerinden biri haline gelmiştir. Onun kızı Jeyan Mahfî Ayral Tözüm de Türk sinemasının ve Yeşilçam sinemasının önemli sanatçılarından biri olmuştur.

Askeri okulu bitirdikten sonra Pirzerin fırka kumandanlığı görevini yürütür. Dönemin subaylarının aksine saraya olan yakınlığından dolayı İttihat ve Terakki Fırkası ile sürtüşme yaşar. Mirlivalığa kadar yükseldiği halde, İttihat ve Terakki'nin yönetime geçmesi sebebiyle yaşanan iktidar değişimi sonunda rütbe tenziline uğramış ve tekrar miralay yapılmıştır. Bundan sonra da önemli görevlere getirilmez ve görece küçük görevler alır. I. Dünya Savaşı sırasında da yine küçük bir görev olarak görülebilecek Antep Divan-ı Harb azalığı görevini yürütür. Bu görevi sırasında büyük oranda Ermeni Tehciri ile ilgili görevleri yürütmüştür. Kendisi Anadolu Harekâtı'nın ilk günlerini görmüş, sağlık durumu nedeniyle fiilen destek olamamışsa da fikren destek olmuştur. Cumhuriyetin ilan edildiği 29 Ekim 1923 tarihinde, önce öksürük krizi ve onu takip eden beyin kanaması sebebiyle girdiği koma neticesinde 10 Kasım 1923 günü de vefat etmiştir.

02Edebi kişiliği

Kendisi, Nazbizade Nazım gibi dönemindeki oldukça kalabalık olan asker-şair tayfası içerisinde yer almaktadır. Hatta Kuleli Askeri Lisesinde edebiyat öğretmenliği de yapmıştır. Dönemin önemli isimleri olan Namık Kemal ve Muallim Naci'den etkilenmiş ve bu şairlere nazireler yazmıştır. Şair, dönemin çeşitli gazetelerinde tekil şiirler yayınlamışsa da Kasım 1891'de “Servet-i Kalb” adlı tek şiir kitabını Matba‘a-i Amîre'de bastırmış ve yayınlamıştır. Şairin şiirleri, içerik ve biçim bakımından Tanzimat Dönemi Edebiyatı ile Servet-i Fünûn Edebiyatı arasındaki geçişi ifade eden Ara Nesil Dönemi'nin özelliklerini taşımaktadır. Şairin müzisyen bir yönü de bulunmaktadır. Bazı şiirlerini bestelenmek için yazarken bazı şiirleri de sonra bestelenmiştir.

04

Bağlantı atlası

Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.

Mehmet Mahfi Bey Muallim Naci
düz çizgi: bu biyografide anılıyorkesik çizgi: bu kişiyi anıyor
  • Mehmet Mahfi Bey hayat hikâyesinde anıyor Muallim Naci

    “Dönemin önemli isimleri olan Namık Kemal ve Muallim Naci'den etkilenmiş ve bu şairlere nazireler yazmıştır.”

05

Kaynaklar

4kaynak kaydı
1farklı yayıncı
1ansiklopedi maddesi
3zaman çizelgesi olayı
  1. K·01
    Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesi
    Vikipedi - Mehmet Mahfi Bey
    tr.wikipedia.org · erişim 26.09.2026

    NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.

    Kaynağa git ↗
  2. K·02
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Çoban, 2023: 11-14
    erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  3. K·03
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Mehmet Mahfi Bey, 1891
    erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  4. K·04
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Çoban, 2023: 14-18
    erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

yayımlanmadı

Bilerek dışarıda bırakılanlar

Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.

Metin lisansı

Vikipedi’den uyarlanmıştır

Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “Mehmet Mahfi Bey” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.

06

Ne değişti?

  1. Kaynak yeniden tarandı

    Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.

  2. Profil oluşturuldu

    4 kaynak ve 3 olayla ilk kayıt.

07

Düzeltme masası

Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.

  1. Ne yanlış?
  2. Doğrusu
  3. Kaynak

Hangi bölümde bir hata var?

Önerin editör incelemesinden geçer, otomatik yayımlanmaz. E-posta adresin yalnızca bu başvuru için kullanılır.
08

Buradan nereye?

Edebiyat & Tiyatro alanındaki tüm profiller →