Kısaca kimdir?
Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.
Mehmet İsmail (1870 - 29 Haziran 1915) Türk askeri hekimi. Tabip binbaşı rütbesiyle görev yaptığı Çanakkale Savaşı'nda, çatışma sırasında cephede şehit düşen ve mezarı tespit edilebilen ilk hekim.
Hayat çizgisi
Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.
-
1870
Doğum ve Erken Yıllar
1870 yılında dünyaya geldi.
Eğitim tek kaynak -
1897
Ailesiyle İstanbul'a yerleşip 28 Aralık 1897'de Mekteb-i Tıbbiye'den mezun oldu.
Eğitim tek kaynak -
1898
Şehit Tabip Binbaşı Mehmet İsmail Bey'in üç çocuğundan Sadık Balkır (1898-1951) subay olarak Kurtuluş Savaşı'nda görev yapmış ve İstiklal Madalyası ile ödüllendirilmiştir.
Önemli eserler tek kaynak -
1899
Milli Savunma Bakanlığı Arşivi kayıtlarına göre, 1899'da 4.
Önemli eserler tek kaynak -
1904
Ordu'ya, 1904'te Kastamonu'ya atandı.
Önemli eserler tek kaynak -
1909
1909'da yüzbaşı rütbesiyle 4.
Önemli eserler tek kaynak -
1912
19 Ekim 1912'de binbaşı rütbesiyle, günümüzde Arnavutluk sınırları içinde kalan İşkodra'ya gönderildi.
Önemli eserler tek kaynak -
1913
Tabur'a 1913 yılında atandı.
Önemli eserler tek kaynak -
1915
28 Haziran 1915'te düşman gemilerinden yoğun bombardımanla başlayan, İskoç Kraliyet Alayı'nın birbiri ardına yaptığı yedi başarısız saldırıyla devam eden Zığındere Muharebesi sırasında şarapnelle ağır yaralandı.
Önemli eserler tek kaynak -
2018
Kayıp mezar 2018 yılında Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Atatürk ve Çanakkale Savaşları'nı Araştırma Merkezi'nce tespit edildi.
Eğitim tek kaynak -
2023
Mezar 2023 yılında Çanakkale Savaşları Tarihi Alan Başkanlığı'nca düzenlendi.
Önemli eserler tek kaynak
Hayat hikâyesi
01Yaşamı
İsmail oğlu Mehmet Bey, 1870 yılında günümüzde Bulgaristan'ın sınırları içinde kalan Akça Kazanlık'ta doğdu. Kesin doğum tarihi bilinmemekte. Ailesiyle İstanbul'a yerleşip 28 Aralık 1897'de Mekteb-i Tıbbiye'den mezun oldu. Fatma Hayriye Hanım'la evlendi. Sırasıyla 7. Ordu, Erzincan, Erzurum merkez hastanelerinde görev yaptı. Milli Savunma Bakanlığı Arşivi kayıtlarına göre, 1899'da 4. Ordu'ya, 1904'te Kastamonu'ya atandı. 1909'da yüzbaşı rütbesiyle 4. Kolordu'ya katıldı. 19 Ekim 1912'de binbaşı rütbesiyle, günümüzde Arnavutluk sınırları içinde kalan İşkodra'ya gönderildi. 72. Alay 1. Tabur'da görev aldı. Birliğiyle Balkan Savaşı'na katıldı.
02Ölümü
Tabip Binbaşı Mehmet İsmail, Çanakkale Savaşı'na katılacağı 126. Alay 1. Tabur'a 1913 yılında atandı. 1914'te 4. Kolordu 31. Alay'da görevlendirilse de savaş sırasında bir önceki birliğine döndü. Gelibolu Yarımadası'ndaki sahra hastanesinde 15 yıllık hekim tecrübesiyle görev yaptı. 28 Haziran 1915'te düşman gemilerinden yoğun bombardımanla başlayan, İskoç Kraliyet Alayı'nın birbiri ardına yaptığı yedi başarısız saldırıyla devam eden Zığındere Muharebesi sırasında şarapnelle ağır yaralandı. Cephe gerisine taşınıp tedavisine devam edilmesine karşın 29 Haziran günü şehit oldu. Kanlı üniforması ailesine gönderildi. Şahindere Şehitliği'nin yaklaşık 800 metre güney batısında, Alçıtepe Köyü yolu yakınındaki çam ormanı içinde toprağa verildiği noktaya daha sonra üzerinde Mekteb-i Tıbbiye arması bulunan mezar taşı yerleştirildi.
Tabip Binbaşı Mehmet İsmail, Çanakkale Savaşları sırasında hayatını kaybeden ve askeri arşivlerde kimliği tespit edilebilen dokuz doktordan biridir. Bu hekimlerden Anagastos Efendi (Balıkesir Harb Hastanesi), Yüzbaşı Avram Kohen Efendi (Gelibolu Menzil Hastanesi), Yarbay Hasan Fuat Bey (Fırka 5), Yüzbaşı Hüseyin Hüsnü Efendi (Gelibolu Menzil Hastanesi), Yüzbaşı Mihran Yazıcıyan Efendi (Keşan Hastanesi), Yüzbaşı Muammer Hilmi Efendi (38. Alay) savaş sırasında yaygın olan tifo gibi salgın hastalıklar nedeniyle görev başında ölmüştür. Askeri kayıtlarda sadece Binbaşı Hasan Fuad Bey (64. Alay), Yüzbaşı Hayri Efendi (127. Alay, 1. Tabur) ve Tabip Binbaşı Mehmet İsmail'in şehit olduğu belirtilmiştir.
03Mezarının bulunması
Çanakkale Savaşı'ndan bir süre sonra mezar taşının üst kısmının kırılması, üzerindeki ismin kaybolması, sadece Mekteb-i Tıbbiye armasıyla şehadet tarihinin kalması nedeniyle Şehit Tabip Binbaşı Mehmet İsmail'in mezarı unutuldu. Gelibolu Yarımadası'ndaki tarihi alan düzenlemeleri sırasında mezarın varlığı fark edilmedi. Hazırlanan Çanakkale Şehitleri listesine 27856'ncı sırada kaydedilmekle birlikte Osmanlıca belgelerin hatalı okunması nedeniyle ölüm tarihi hatalı yazıldı.
Kayıp mezar 2018 yılında Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Atatürk ve Çanakkale Savaşları'nı Araştırma Merkezi'nce tespit edildi. Kırık taşın kayıp parçası bulunamadı. Mezar 2023 yılında Çanakkale Savaşları Tarihi Alan Başkanlığı'nca düzenlendi. Orijinal kırık taş korundu. Mezar başına ve yol üstüne bilgi tabelası yerleştirildi.
Şehit Tabip Binbaşı Mehmet İsmail Bey'in üç çocuğundan Sadık Balkır (1898-1951) subay olarak Kurtuluş Savaşı'nda görev yapmış ve İstiklal Madalyası ile ödüllendirilmiştir. Balkır jandarma yarbay rütbesiyle emekli olmuştur.
Kaynaklar
-
K·01Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesiVikipedi - Mehmet İsmailtr.wikipedia.org · erişim 26.09.2026
NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.
Kaynağa git ↗ -
K·02Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Kırık bir mezar taşının izinden giderek Çanakkale'deki ilk şehit doktoru tespit etti". Haber. Sözcü Gazetesi. 14 Mart 2022. 28 Nisan 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Nisan 2026.sozcu.com.tr · erişim 26.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·03Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Çanakkale Muharebe Sahasında Yeni Tespitler". Araştırma makalesi, Cilt: 22, Sayı: 34. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi. 29 Nisan 2023. 30 Nisan 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi26 Nisan 2026.dergipark.org.tr · erişim 26.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·04Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıMeral Sayın, "Çanakkale Cephesindeki Doktorlar: Sakız ve Morfin", Tam Pozitif, Ankara, s. 127-129, ISBN: 978-605-65097-8-0erişim 26.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
-
K·05Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Mehmet İsmail". Şehit Bilgi Kaynağı. Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanlığı. 2024. Erişim tarihi: 26 Nisan 2026. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)sbk.canakkaletarihialan.gov.tr · erişim 26.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·06Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıİsmail Sarı (2020). "Kırık Bir Mezar Taşının İzinde: Şehit Tabip Binbaşı Mehmet İsmail Bey". Makale, 7. Türk Şehitlikleri İmar Vakfı. ss. 49-52. 27 Nisan 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi26 Nisan 2026.academia.edu · erişim 26.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·07Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"1915 Çanakkale Savaşı'nda Şehit Düşen Tıbbiye Sınıfı Miti". Araştırma makalesi. İstanbul Üniversitesi. 2023. s. 62026 Nisan 2026.iupress.istanbul.edu.tr · erişim 26.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗
Bilerek dışarıda bırakılanlar
Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.
Vikipedi’den uyarlanmıştır
Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “Mehmet İsmail” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.
Ne değişti?
-
Kaynak yeniden tarandı
Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.
-
Profil oluşturuldu
7 kaynak ve 11 olayla ilk kayıt.
Düzeltme masası
Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.
- Ne yanlış?
- Doğrusu
- Kaynak
Önerin masada.
Editör ilk yanıtı en geç 5 iş günü içinde verecek. Kabul edilirse “Ne değişti?” günlüğünde görünecek.