Kısaca kimdir?
Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.
Mehmet Acet (Aşık Sefai olarak bilinir.) (1954, Haliliye, Şanlıurfa), Türk âşık.
Türkmen Alevi-Bektaşi tasavvuf geleneği kapsamında cem törenlerinde zakir sıfatıyla semah, nefes ve deyişler okur. Derlediği 30 civarında semah, deyiş ve nefes ezgisi halk müziği repertuarına aktarılmıştır. 2015'te zakirlik alanında Türkiye'nin Yaşayan İnsan Hazineleri Ulusal Envanteri'ne girmiştir. Köşe-i Bend" ve "Tarz-ı Sefaî" denilen kendine özgü bir tarzda şiirler yazar.
Hayatı
—Hayatı
1954 yılında Şanlıurfa'nın Haliliye ilçesine bağlı Kısas köyünde doğdu. Alevi Bektaşi inancına mensup bir Türkmen köyü olan Kısas'ta büyüdü. "Selbi Ahmetler" olarak bilinen bir ailenin mensududur. 1967 senesinde Kısas köyünde ilkokulu bitirdi. Gençlik yıllarında kaval çaldı ve çobanlık yaptı. Köyünde hemen her evde bağlama çalınmaktaydı. Kendisinin annde tarafından dedesi de müzikle ilgili idi; bunun etkisi ile küçük yaşlardan itibaren saza ve söze ilgi duydu. İlk bağlamasını 1970'lerde aldı. Bağlama çalmayı ve âşıklık geleneğini kendi köyünden olan ustası Halit Aşan'dan öğrendi.
Almanya ve İstanbul'da çeşitli işlerde çalıştıktan sonra köyüne döndü. Türkiye'nin birçok bölgesini gezip çeşitli âşık toplantılarına ve kültürel etkinliklere katıldı. İlk şiirlerinde İlk şiirlerinde Kul Mehmet mahlasını kullandı. 1973 yılında Hacı Bektaş Veli soyundan gelme Feyzullah Ulusoy kendisine Farsçada temiz, berrak, gönlü şen anlamına gelen "Sefai "mahlasını verdi. Bu tarihten sonra Sefai mahlası ile deyişler nefesler yazmaya, türkü denemeleri yapmaya başladı. Şiirlerinin tamamında hece veznini kullandı. Cemevlerinde yetiştiği için zakirlik geleneğini de öğrendi. Kısas'taki cem ayinlerinin zakirbaşısı durumuna geldi.
1987'de Arif Sağ köyüne gelerek kendisinin deyişlerinden derleme yaptı. Ertesi yıl TRT'de görev yapan Mehmet Özbek'e, deyişler, semahlar okudu. Derlediği 30 civarında semah, deyiş ve nefes ezgisi halk müziği repertuarına aktarıldı. Böylece, temsilcisi olduğu kültürel mirasın gelecek kuşaklara aktarılmasında önemli bir rol oynadı. Türküleri, deyişleri, Sabahat Akkiraz, Mustafa Özarslan, Cem Çelebi gibi sanatçılar tarafından seslendirildi.
UNESCO tarafından "Hoşgörü" yılı ilan edilen 1995'teki Hacı Bektaş Veli Anma Törenleri sırasında "hoşgörü, sevgi Hacı Bektaş" şeklinde ayak verilen (âşık atışmasında belirlenen uyak) yarışmada yazdığı şiir ile Türkiye birincisi oldu. 1998'de Irak'taki Babil Festivali'ne Türkiye'yi temsilen katıldı. TRT tarafından 1999 yılında çekilen belgeselde Esemoğlu adlı hikâyeyi, sazıyla seslendirerek anlattı. "Anadolu’nun SıcakYüzleri” adlı TRT belgeselinde hayatı ve müzik icrası konu edildi.
Acet, 2000 yılından itibaren Şanlıurfa Devlet Türk Halk Müziği Korosu'nda ses sanatçısı olarak görev yaptı; 2019'da emekli oldu. Sanatçı, ozanlık dalında Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından sertifika ve kimlik kartı alan çıraklar yetiştirdi. Dört albüm, üç kitap yayımladı. Âşık edebiyatı ve halk müziği üzerine birçok ödüle değer görüldü. Çeşitli araştırmacı ve derleyiciler, onun hayatı ve âşıklık-zakirlik alanındaki çalışmalarını kitap ve makalelere konu eti; radyo ve televizyon programlarında işledi.
2015'te UNESCO Somut Olmayan Kültürel Mirasın Korunması Sözleşmesi kapsamında verilen Yaşayan İnsan Hazinesi unvanına layık görüldü. Yaşaya İnsan Hazinesi Ödülü, 3 Kasım 2016'da Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'ndeki Beştepe Millet Kongre ve Kültür Merkezi`nde düzenlenen Yaşayan İnsan Hazineleri Ödül Töreni'nde kendisine takdim edildi.
Mehmet Acet, kıtanın ilk mısrasındaki kelimelerin her birinin sonraki üç mısranın başında geçtiği şiirler kaleme aldı. Kendine has bu şirileri ile yeni bir akımın temsilcisi oldu. Bu tarz, "Köşe-i Bend" ve "Tarz-ı Sefaî" olarak adlandırıldı. 2021'de bu tarzda 70 şiirini "Köşe-i Bend" (Tarzı Sefaî) Şiirler adıyla yayımladı.
Hacı Bektaş Veli Kültür Derneği'nin 11. Uluslararası Hacıbektaş Âşıklar (Ozanlar) Buluşması etkinliği çerçevesinde açtığı "Hekimhanlı Âşık Esirî Baba Şiir Yarışması"'nda "Yüz Yetmiş Yaş Ulu Bir Çınar" adlı şiir birinciliğe değer görüldü.
Mehmet Acet · diğer bölümler
Hayat çizgisi
Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.
-
1954
Mehmet Acet (Aşık Sefai olarak bilinir.) (1954, Haliliye, Şanlıurfa), Türk âşık.
Önemli eserler tek kaynak -
1967
1967 senesinde Kısas köyünde ilkokulu bitirdi.
Eğitim tek kaynak -
1970
İlk bağlamasını 1970'lerde aldı.
Önemli eserler tek kaynak -
1973
1973 yılında Hacı Bektaş Veli soyundan gelme Feyzullah Ulusoy kendisine Farsçada temiz, berrak, gönlü şen anlamına gelen "Sefai "mahlasını verdi.
Önemli eserler tek kaynak -
1987
1987'de Arif Sağ köyüne gelerek kendisinin deyişlerinden derleme yaptı.
Önemli eserler tek kaynak -
1995
UNESCO tarafından "Hoşgörü" yılı ilan edilen 1995'teki Hacı Bektaş Veli Anma Törenleri sırasında "hoşgörü, sevgi Hacı Bektaş" şeklinde ayak verilen (âşık atışmasında belirlenen uyak) yarışmada yazdığı şiir ile Türkiye birincisi oldu.
Önemli eserler tek kaynak -
1998
1998'de Irak'taki Babil Festivali'ne Türkiye'yi temsilen katıldı.
Önemli eserler tek kaynak -
1999
TRT tarafından 1999 yılında çekilen belgeselde Esemoğlu adlı hikâyeyi, sazıyla seslendirerek anlattı.
Önemli eserler tek kaynak -
2000
Acet, 2000 yılından itibaren Şanlıurfa Devlet Türk Halk Müziği Korosu'nda ses sanatçısı olarak görev yaptı; 2019'da emekli oldu.
Önemli eserler tek kaynak -
2015
2015'te zakirlik alanında Türkiye'nin Yaşayan İnsan Hazineleri Ulusal Envanteri'ne girmiştir.
Önemli eserler tek kaynak -
2016
Yaşaya İnsan Hazinesi Ödülü, 3 Kasım 2016'da Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'ndeki Beştepe Millet Kongre ve Kültür Merkezi`nde düzenlenen Yaşayan İnsan Hazineleri Ödül Töreni'nde kendisine takdim edildi.
Önemli eserler tek kaynak -
2021
2021'de bu tarzda 70 şiirini "Köşe-i Bend" (Tarzı Sefaî) Şiirler adıyla yayımladı.
Önemli eserler tek kaynak
Bağlantı atlası
Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.
-
Mehmet Acet hayat hikâyesinde anıyor Arif Sağ
“1987'de Arif Sağ köyüne gelerek kendisinin deyişlerinden derleme yaptı.”
-
Mehmet Acet hayat hikâyesinde anıyor Mustafa Özarslan
“Türküleri, deyişleri, Sabahat Akkiraz, Mustafa Özarslan, Cem Çelebi gibi sanatçılar tarafından seslendirildi.”
-
Mehmet Acet hayat hikâyesinde anıyor Sabahat Akkiraz
“Türküleri, deyişleri, Sabahat Akkiraz, Mustafa Özarslan, Cem Çelebi gibi sanatçılar tarafından seslendirildi.”
Kaynaklar
-
K·01Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesiVikipedi - Mehmet Acettr.wikipedia.org · erişim 29.09.2026
NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.
Kaynağa git ↗ -
K·02Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıCihangir, Mehmet (30 Haziran 2024). "Şanlıurfa Kısaslı Ozan Mehmet Acet'in (Âşık Sefâî) Şiirlerinde Halk Bilim Unsurları". Cihanşümul Akademi Sosyal Bilimler Dergisi. 5 (8): 50-67. doi:10.62356/cihansumul.1475806. ISSN 2...dergipark.org.tr · erişim 29.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·03Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Acet: Âşıklar; halkın tellalı, gözü, kulağı ve sesidir". Şanlıurfa Haber - Son Dakika Anlık Urfa Haberleri. Erişim tarihi: 14 Şubat 2025.gapgundemi.com · erişim 29.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·04Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıUlukaya, Ceyda (2 Kasım 2020). "Urfa'nın yaşayan hazinesi". Milliyet. 26 Eylül 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Şubat 2025.milliyet.com.tr · erişim 29.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·05Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıAta, Emine Nur (12 Ocak 2019). "KUL MEHMET/SEFAÎ, Mehmet Acet". Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü. 26 Temmuz 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Şubat 2025.teis.yesevi.edu.tr · erişim 29.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·06Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Mehmet Acet". Yaşayan Miras ve Kültürel Etkinlikler Genel Müdürlüğü. 9 Temmuz 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi.arşiv · yakegm.ktb.gov.tr · erişim 29.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·07Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıRauf Maltaş (21 Ocak 2020). "Aşık Sefai yeni aşıklar yetiştiriyor". Anadolu Ajansı. Erişim tarihi: 14 Şubat 2025.aa.com.tr · erişim 29.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·08Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Urfa Türk Halk Müziğinin Türkiye'de baş şehridir". Yeni Urfa. 25 Şubat 2017. Erişim tarihi: 14 Şubat 2025.yeniurfagazetesi.com · erişim 29.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·09Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Yaşayan İnsan Hazinelerimiz Ödüllerine Kavuştu". basin.ktb.gov.tr. 11 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Şubat 2025.arşiv · basin.ktb.gov.tr · erişim 29.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·10Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıSarmış, Mehmet. "Kısas ve "Yaşayan İnsan Hazinemiz": Âşık Sefai -14". Şanlıurfa Haber. Erişim tarihi: 14 Şubat 2025.gapgundemi.com · erişim 29.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·11Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Halk Ozanları Hacıbektaş Buluşması Şiir Yarışması Sonuçları". Hacı Bektaş Derneği. 31 Ağustos 2021. 6 Aralık 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Şubat 2025.hacibektasdernegi.com · erişim 29.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗
Bilerek dışarıda bırakılanlar
Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.
Vikipedi’den uyarlanmıştır
Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “Mehmet Acet” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.
Ne değişti?
-
Kaynak yeniden tarandı
Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.
-
Profil oluşturuldu
11 kaynak ve 12 olayla ilk kayıt.
Düzeltme masası
Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.
- Ne yanlış?
- Doğrusu
- Kaynak
Önerin masada.
Editör ilk yanıtı en geç 5 iş günü içinde verecek. Kabul edilirse “Ne değişti?” günlüğünde görünecek.