Kısaca kimdir?
Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.
Kamil Tolon (Kamil Özdemir Tolonçok, 29 Şubat 1912, İstanbul - 23 Temmuz 1978), Türk girişimci, sanayici, iş insanı ve mucittir. 1950'li yıllarda Bursa'da dokuma tezgahı, çamaşır makinesi ve elektrik motoru üretmiş olan Tolon Fabrikasının kurucusudur. 1963-1965 yılları arasında BTSO yönetim kurulu başkanlığı görevinde de bulunmuş olan Tolon, Bursa Organize Sanayi Bölgesinin kuruluşunda görev almıştır.
Gündemde
Başlıklar yayın kuruluşlarının RSS akışlarından ve konu sayfalarından otomatik eşlenir; sayfa açıkken kendiliğinden yenilenir. Haberin tamamı kaynağındadır.
Hayat çizgisi
Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.
-
1912
Doğum ve Erken Yıllar
1912 yılında dünyaya geldi.
Eğitim tek kaynak -
1931
1931 yılında Ankara Erkek Lisesi'nden mezun oldu.
Eğitim tek kaynak -
1935
Fakülteden 4 Temmuz 1935 yılında mezun oldu.
Eğitim tek kaynak -
1937
1937 yılında Anadolu'ya yaptığı ilk teftiş yolculuğu sırasında yaşadıklarından dolayı istifa etti.
İlk üretimler tek kaynak -
1943
1943 yılına kadar birçok alanda iş kurdular ve şirketlerini büyüttüler.
Önemli eserler tek kaynak -
1944
Tolonçok, 1944 yılında askerden döndükten sonra Fahri Batıca ile olan ortaklığından ayrıldı.
Önemli eserler tek kaynak -
1949
1949 yılında da kızı Cana dünyaya geldi.
Önemli eserler tek kaynak -
1950
1950'li yıllarda Bursa'da dokuma tezgahı, çamaşır makinesi ve elektrik motoru üretmiş olan Tolon Fabrikasının kurucusudur.
Önemli eserler tek kaynak -
1958
24 Ağustos 1958 Bursa Yangını'nda Tolon'un atölyesi zarar gördü ve yangın sonrasında Soğukpınarlı Köyü'ndeki arsası üzerine yeni bir fabrika inşa edilmesine karar verildi.
Önemli eserler tek kaynak -
1959
1959'da Bursa'daki fabrikada ev tipi çamaşır yıkama, sıkma ve kurutma makineleri üretti.
Önemli eserler tek kaynak -
1963
1963-1965 yılları arasında BTSO yönetim kurulu başkanlığı görevinde de bulunmuş olan Tolon, Bursa Organize Sanayi Bölgesinin kuruluşunda görev almıştır.
Önemli eserler tek kaynak -
1966
1966 yılında Bursa Çimento'nun yönetim kurulu üyeliğine seçildi.
Önemli eserler tek kaynak -
1978
1978 yılında ölmesi nedeniyle 1983 yılından sonra üretim faaliyetlerine İzmir'de devam edilmiştir.
Önemli eserler tek kaynak
Hayat hikâyesi
01İlk yılları ve eğitimi
İstanbul Beylerbeyli Saatçioğullarından Defterdar Muhittin Bey ile Behiye Hanım'ın altı çocuğundan ikincisi olarak dünyaya geldi.
Babasının defterdar olması nedeniyle ilkokul öğrenimini çeşitli illerde gerçekleştirdi. 1931 yılında Ankara Erkek Lisesi'nden mezun oldu. 1931 yılında liseyi bitirmesinin hemen ardından, arkalı ve önlü çalar biçimde 40 plaklık bir müzik kutusu üretti. His Master's Voice adlı şirket bu kutuyu satın almak istedi ancak yüksek ücreti nedeniyle satın alma işleminden vazgeçti. Zonguldaklı Efes ailesi 3 Lira ödeyerek bu tasarımı 1931 yılında satın aldı.
Tolonçok, lisenin ardından 1931 yılında Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesine girdi. Fakülteden 4 Temmuz 1935 yılında mezun oldu.
02Kariyeri
1935 yılında üniversiteden mezun olunca PTT müfettişi olarak atandı. 1937 yılında Anadolu'ya yaptığı ilk teftiş yolculuğu sırasında yaşadıklarından dolayı istifa etti.
1937 yılında Bursa'daki Muradiye Külliyesi içinde yer alan bir işletme açtı. Fahri Batıca ile dokuma tezgâhları üretimine başladılar. 1943 yılına kadar birçok alanda iş kurdular ve şirketlerini büyüttüler. 1943 yılında ise askere çağrıldı.
Tolonçok, 1944 yılında askerden döndükten sonra Fahri Batıca ile olan ortaklığından ayrıldı. 10 dokuma tezgahı yapımı karşılığı ortaklıkları sona erdi. 1944 yılında Bursa Kapalıçarşı altında yer alan Cumhuriyet Caddesi'ndeki bir atölyede çalışmaya başladı. Bu yıllarda Tolonçok olan soyadını Tolon olarak değiştirdi.
1950 yılında atölyesinde çamaşır makinesinin deneme üretimlerini gerçekleştirdi. Tolon, Türkiye'deki ilk çamaşır makinesi üreticilerinden bir tanesidir. Günümüzde bu makinelerden bir tanesi Rahmi Koç Müzesinde bulunmaktadır. 1959'da Bursa'daki fabrikada ev tipi çamaşır yıkama, sıkma ve kurutma makineleri üretti. Aynı yıl oğlu Dara ise İzmir'de sanayi tipi çamaşır makinesi üretmeye başladı.
Dönemin başbakanı Adnan Menderes, Tolon'dan elektrikli motor üretmesini istedi. Bunun üzerine, çamaşır makinelerinde kullanılan 0,3 kW'lık elektrik motorunu geliştirdi. İlerleyen dönemlerde motorlarda yapılan geliştirmelerle 30-40 kW'lık motorların seri üretimine başladı.
24 Ağustos 1958 Bursa Yangını'nda Tolon'un atölyesi zarar gördü ve yangın sonrasında Soğukpınarlı Köyü'ndeki arsası üzerine yeni bir fabrika inşa edilmesine karar verildi. Bu fabrikanın temeli 1959 yılında atıldı. Fabrikanın mimarlığını Tolon yaptı. Motorların artmasının ardından ülkede bakır tel ihtiyacı ortaya çıktı. Ülkede artan bakır ihtiyacının karşılanması amacıyla atık bakırların eritilmesi ve tele dönüştürülerek kullanılmasını sağlayan makineyi geliştirdi.
1963-1965 yılları arasında BTSO yönetim kurulu başkanlığı yaptı. Buluş Adamları Derneğinin ve Türkiye'nin ilk organize sanayi bölgesinin kuruluşunda rol oynadı. Adalet Partisi Bursa İl Başkanlığı yaptı. 1966 yılında Bursa Çimento'nun yönetim kurulu üyeliğine seçildi. 1978 yılında ölmesi nedeniyle 1983 yılından sonra üretim faaliyetlerine İzmir'de devam edilmiştir.
03Özel hayatı
1937 yılında Müeyyet Hanım ile evlendi, daha sonra 1942 yılında boşandılar. Müeyyet Hanım ile evliliklerinden Abatun ve Barkın isimli iki kızları oldu. 1943 yılında ikinci evliliğini Muzaffer Biliktü ile yaptı. Bir yıl sonra oğlu Dara doğdu. 1949 yılında da kızı Cana dünyaya geldi.
04Ölümü
Tolon, 23 Temmuz 1978'de İsviçre'nin Cenevre şehrinde emboli nedeniyle 66 yaşında öldü. Mezarı, Bursa Emir Sultan Camii'nin yanında bulunan Emir Sultan Mezarlığı'ndadır.
Bağlantı atlası
Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.
-
Kamil Tolon hayat hikâyesinde anıyor Fahri Batıca
“Fahri Batıca ile dokuma tezgâhları üretimine başladılar.”
-
Kamil Tolon hayat hikâyesinde anıyor Rahmi Koç
“Günümüzde bu makinelerden bir tanesi Rahmi Koç Müzesinde bulunmaktadır.”
Kaynaklar
-
K·01Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesiVikipedi - Kamil Tolontr.wikipedia.org · erişim 28.09.2026
NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.
Kaynağa git ↗ -
K·02Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıBazı belgelerde doğum yılı 1913 olarak geçer. Ancak doğum gününü 29 Şubat'ta kutladığı göz önüne alınırsa, doğum yılının şubat ayının 29 çektiği 1912 yılı olduğu kabul edilebilir. Kaynak hatası: <ref> etiketinde geçersiz...erişim 28.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Bilerek dışarıda bırakılanlar
Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.
Vikipedi’den uyarlanmıştır
Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “Kamil Tolon” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.
Ne değişti?
-
Kaynak yeniden tarandı
Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.
-
Profil oluşturuldu
2 kaynak ve 13 olayla ilk kayıt.
Düzeltme masası
Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.
- Ne yanlış?
- Doğrusu
- Kaynak
Önerin masada.
Editör ilk yanıtı en geç 5 iş günü içinde verecek. Kabul edilirse “Ne değişti?” günlüğünde görünecek.