biyograftam
Giriş
  1. Keşfet
  2. Müzik
  3. İlhan Usmanbaş
Müzisyen, besteci, müzik kritiği, öğretmen · 1921–2025

İlhan Usmanbaş Hayatı

İlhan Usmanbaş (23 Ekim 1921, İstanbul - 30 Ocak 2025, İstanbul) Türk besteci ve eğitimci.

Hayat çizgisi 11 kaynak Düzeltme öner
Hayat şeridi Bir döneme dokun, çizelge süzülsün
Kayıt yok1957–2025
192119702025
Eğitim Önemli eserler Eğitim Önemli eserler Eğitim Önemli eserler Eğitim Önemli eserler Eğitim Önemli eserler Öğretmenlik
01

Kısaca kimdir?

Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.

İlhan Usmanbaş (23 Ekim 1921, İstanbul - 30 Ocak 2025, İstanbul) Türk besteci ve eğitimci.

02

Hayatı

—Hayatı
  • İlhan Usmanbaş İstanbul'da doğdu, Ayvalık'ta büyüdü.
  • On iki yaşında kendi kendine viyolonsel çalmaya başlayan Usmanbaş, ortaokulu Ayvalık'ta bitirdikten sonra 1936'da girdiği Galatasaray Lisesi'ndeki öğrenciliği boyunca müzik çalışmalarını Sezai Asal'la yürüttü. 1941'de liseyi bitirince İstanbul Edebiyat Fakültesi ve Belediye Konservatuvarı'nda öğrenciliğe başlamıştır. Cemal Reşit Rey'in armoni ve Sezai Asal'ın viyolonsel derslerini izlemiş ve 1942'de Ankara Devlet Konservatuvarı'nın Kompozisyon Bölümü'ne geçerek Hasan Ferit Alnar'la armoni, kontrpuan ve kompozisyon, Ahmet Adnan Saygun'la kompozisyon, David Zirkin'le viyolonsel, Ulvi Cemal Erkin'le piyano çalışmıştır. 1948'de Ankara Devlet Konservatuvarı'nın ileri döneminden mezun oldu. Aynı yıl soprano Atıfet Usmanbaş (1923-2022) ile evlendi.
  • Henüz öğrenciyken yazdığı ilk orkestra yapıtı, Mozart’tan esinlendiği “Küçük Gece müziği”dir (1946). Yine aynı yıl içinde Usmanbaş’ı yeni arayışlar içinde görüyoruz: Sartre ve Leibowitz’in yazılarını ve kitaplarını Fransızca’dan izlemeye başlamış, Alban Berg’in “Wozzeck” operasını kitaplıkta keşfederek Bülent Arel’le birlikte öteki çağdaş bestecilerin yapıtlarını incelemeye, seslendirmeye girişmiştir. Konservatuvar öğrencisi olmayan genç bestecilerden Ertuğrul Oğuz Fırat’la arkadaşlığın başlaması da bu yıllardadır.
  • 1952'de Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO) kanalıyla Amerika'ya gitmiş, aynı yıl Ankara'da Helikon Derneği'nin kurucuları arasına katılmıştır. 1956'da Ankara Devlet Konservatuvarı'nda müzik tarihi öğretmenliği yapmıştır. 1957-58 yıllarında Rockfeller bursu ile Amerika'ya giderek birçok besteci ile tanışma olanağı bulmuştur.
  • 1960’an sonra besteci, “dizisel yazı”dan uzaklaşmaya başlayarak yeni tekniklere yönelmiştir. Bestecilik serüveni genelde şöyle bir çizgi izlemiştir:
  • 1948’e kadar, Hindemith, Bartok, Stravinski, Rey etkileri.
  • 1950 – 60 arası, dizisel teknikler ve özgün uygulamaları.
  • 1960’tan günümüze, dizisel sonrası özgün araştırmalar; aleotoric (raslamsal), özgür polifoni, kollaj, minimal uygulamaları, monoritmik, optik-grafik özgür değerler, mikromodalite.
  • Usmanbaş, Türkiye’de uzun yıllar sürdürdüğü kompozisyon öğretmenliği koşutunda, kitaplar ve çeviriler yayınlamış, kongre bildirileri ve makaleler yazmıştır. Başlıcaları arasında:
  • Müzikte Türler ve Biçimler (André Hodeir’den çeviri),
  • Kısa Dünya Musıkisi Tarihi (Curt Sachs’tan çeviri) ve
  • Müzikte Türler
  • 1971 yılında Devlet Sanatçısı unvanı aldı.
  • 1993 yılında Sevda - Cenap And Müzik Vakfı Onur Ödülü Altın Madalyası'nı aldı. Yaşam öyküsü Evin İlyasoğlu'nun kalemiyle Yeninin Peşindeki Bağdar │ İlhan USMANBAŞ adı ile kitaplaştırıldı. Kitap aynı vakfın yayınları arasından çıktı.
  • 30 Ocak 2025 günü İstanbul'da hayatını kaybetti. Cenazesi 1 gün sonra Zincirlikuyu Mezarlığı'na defnedildi.
  • İlhan Usmanbaş'ın yapıtlarına ilişkin nota koleksiyonu, Sevda - Cenap And Müzik Vakfı belgeliğindedir.

İlhan Usmanbaş · diğer bölümler

← İlhan Usmanbaş profilinin tamamı

03

Hayat çizgisi

Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.

  1. 1921

    İlhan Usmanbaş (23 Ekim 1921, İstanbul - 30 Ocak 2025, İstanbul) Türk besteci ve eğitimci.

    Eğitim tek kaynak
  2. 1923

    Aynı yıl soprano Atıfet Usmanbaş (1923-2022) ile evlendi.

    Önemli eserler tek kaynak
  3. 1936

    On iki yaşında kendi kendine viyolonsel çalmaya başlayan Usmanbaş, ortaokulu Ayvalık'ta bitirdikten sonra 1936'da girdiği Galatasaray Lisesi'ndeki öğrenciliği boyunca müzik çalışmalarını Sezai Asal'la yürüttü.

    Eğitim tek kaynak
  4. 1941

    1941'de liseyi bitirince İstanbul Edebiyat Fakültesi ve Belediye Konservatuvarı'nda öğrenciliğe başlamıştır.

    Eğitim tek kaynak
  5. 1945

    1) “Altı Prelüd”, piyano için, Ankara 1945; Başlıklar: Toccato, Siciliano, allo conanina, duo lyriche, V, Alla Francese; Basım: Theodore Presser, Bryn Mawr, ABD

    Önemli eserler tek kaynak
  6. 1946

    Henüz öğrenciyken yazdığı ilk orkestra yapıtı, Mozart’tan esinlendiği “Küçük Gece müziği”dir (1946).

    Eğitim tek kaynak
  7. 1947

    4) “Yaylılar Dörtlüsü–47”, Ankara, 1947.

    Önemli eserler tek kaynak
  8. 1948

    1948'de Ankara Devlet Konservatuvarı'nın ileri döneminden mezun oldu.

    Eğitim tek kaynak
  9. 1949

    8) “Sonat”, trompet ve piyano için, (Haendel stilinde), Ankara, 1949.

    Önemli eserler tek kaynak
  10. 1950

    10) “Anlatıcı”, yaylılar orkestrası, yaylılar dörtlüsü, piyano ve timpani için müzik, Ankara, 1950.

    Önemli eserler tek kaynak
  11. 1951

    12) “Viyolonsel ve piyano için müzik No:1”, Ankara 1951.

    Önemli eserler tek kaynak
  12. 1952

    1952'de Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO) kanalıyla Amerika'ya gitmiş, aynı yıl Ankara'da Helikon Derneği'nin kurucuları arasına katılmıştır.

    Eğitim tek kaynak
  13. 1953

    18) “Yaylılar orkestrası için deneme”, Ankara, 1953.

    Önemli eserler tek kaynak
  14. 1955

    19) “Oğuzata”, sahne müziği, Ankara, 1955.

    Önemli eserler tek kaynak
  15. 1956

    1956'da Ankara Devlet Konservatuvarı'nda müzik tarihi öğretmenliği yapmıştır.

    Öğretmenlik tek kaynak
04

Bağlantı atlası

Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.

İlhan Usmanbaş Hikmet Şimşek Orhan Asena Mustafa Reşit Erzin Şükriye Tutkun Orhun Orhon
düz çizgi: bu biyografide anılıyorkesik çizgi: bu kişiyi anıyor
  • İlhan Usmanbaş hayat hikâyesinde anıyor Hikmet Şimşek

    “ilk seslendirme: Hikmet Şimşek yönetimindeki Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası, 1974; Kültür Bakanlığı Siparişi.”

  • İlhan Usmanbaş hayat hikâyesinde anıyor Orhan Asena

    “65) “Gılgamış”, Orhan Asena'nın oyunu üzerine sahne müziği, koro ve vurmalılar için, İstanbul, 1983.”

  • İlhan Usmanbaş kendi hikâyesinde anılıyor Mustafa Reşit Erzin

    “Cengiz Tanç, İlhan Usmanbaş gibi çağdaş Türk bestecileri kendisine eser ithaf etti.”

  • İlhan Usmanbaş kendi hikâyesinde anılıyor Şükriye Tutkun

    “Antuan Katolik Kilisesi Korosu'nda soprano olarak görev alan Tutkun, Muammer Ketencoğlu, Zülfü Livaneli, İlhan Usmanbaş, Fahir Atakoğlu, Atilla Özdemiroğlu, Ali Osman Erbaşı gibi s...”

  • İlhan Usmanbaş kendi hikâyesinde anılıyor Orhun Orhon

    “Sanatçı, çeşitli konserlerde Hasan Uçarsu, İlhan Usmanbaş, Özkan Manav ve Turgut Pöğün gibi çağdaş Türk müziği bestecilerinin eserlerini icra etti; kimi eserlerin ilk kaydını gerçe...”

05

Kaynaklar

11kaynak kaydı
9farklı yayıncı
1ansiklopedi maddesi
15zaman çizelgesi olayı
  1. K·01
    Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesi
    Vikipedi - İlhan Usmanbaş
    tr.wikipedia.org · erişim 26.09.2026

    NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.

    Kaynağa git ↗
  2. K·02
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    BİLGEHAN, Zeynep (18 Eylül 2022). "Ünlü besteci İlhan Usmanbaş'ın 101 yıllık hayat senfonisi". Hürriyet. 23 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Aralık 2023.
    hurriyet.com.tr · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  3. K·03
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Vakfı, Sevda-Cenap And Müzik. "Yeninin Peşindeki Bağdar │ İlhan USMANBAŞ". Sevda - Cenap And Müzik Vakfı. 2 Nisan 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Ekim 2023.
    andmuzikvakfi.com · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  4. K·04
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Besteci ve eğitimci İlhan Usmanbaş 104 yaşında hayatını kaybetti". Haber Global. 30 Ocak 2025. 30 Ocak 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Ocak 2025.
    arşiv · haberglobal.com.tr · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  5. K·05
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Prof. Dr. İlhan Usmanbaş son yolculuğuna uğurlandı". Haber Türk. 31 Ocak 2025. 31 Ocak 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Şubat 2025.
    arşiv · www.haberturk.com · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  6. K·06
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "İlhan Usmanbaş kimdir?". biyografi.info. 22 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Aralık 2023.
    biyografi.info · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  7. K·07
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "İlhan Usmanbaş". muzik.iksv.org. 22 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Aralık 2023.
    muzik.iksv.org · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  8. K·08
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "1971 Yılında Seçilen Devlet Sanatçıları". engelsiz.ktb.gov.tr. 22 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Aralık 2023.
    engelsiz.ktb.gov.tr · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  9. K·09
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Vakfı, Sevda-Cenap And Müzik. "Altın Madalya". Sevda - Cenap And Müzik Vakfı. 26 Temmuz 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Ekim 2023.
    andmuzikvakfi.com · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  10. K·10
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Araştırma | Fahri Doktora Unvanı". arastirma.bogazici.edu.tr. 22 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Aralık 2023.
    arastirma.bogazici.edu.tr · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  11. K·11
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "AÇILIŞ KONSERİ". muzik.iksv.org. 20 Mart 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Ekim 2023.
    muzik.iksv.org · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
yayımlanmadı

Bilerek dışarıda bırakılanlar

Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.

Metin lisansı

Vikipedi’den uyarlanmıştır

Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “İlhan Usmanbaş” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.

06

Ne değişti?

  1. Kaynak yeniden tarandı

    Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.

  2. Profil oluşturuldu

    11 kaynak ve 15 olayla ilk kayıt.

07

Düzeltme masası

Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.

  1. Ne yanlış?
  2. Doğrusu
  3. Kaynak

Hangi bölümde bir hata var?

Önerin editör incelemesinden geçer, otomatik yayımlanmaz. E-posta adresin yalnızca bu başvuru için kullanılır.
08

Buradan nereye?

aynı alan · müzik

Gökçen Kaynatan

İç mimarlık, bilirkişi, müzisyen, ressam, endüstriyel tasarım · 1939–2026

aynı alan · müzik

Nurettin Şazi Kösemihal

Müzik · 1909–1972

aynı alan · müzik

Tanburi Büyük Osman Bey

Besteci, tanburi · 1816–1885

Müzik alanındaki tüm profiller →