biyograftam
Giriş
  1. Keşfet
  2. Edebiyat & Tiyatro
  3. İlhan Sami Çomak
Şair, yazar ve Oyun Yazarı · d. 1973

İlhan Sami Çomak Yaşamı

İlhan Sami Çomak, 1994 yılında üniversite öğrencisiyken tutuklanan ve otuz yıl boyunca cezaevinde kalan Kürt asıllı Türk şair ve yazardır. Tutsaklık yıllarında ürettiği derinlikli şiirleri ve otobiyografik eserleriyle uluslararası alanda tanınmış, adaletsizliğ...

Hayat çizgisi 11 kaynak Düzeltme öner
Hayat şeridi Bir döneme dokun, çizelge süzülsün
Kayıt yok2024–2026
19732000bugün
Önemli eserler Eğitim Önemli eserler İlk üretimler Önemli eserler
01

Kısaca kimdir?

Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.

İlhan Sami Çomak (d. 8 Mart 1973, Bingöl Karlıova), şair, yazar.

İstanbul'da öğrenci iken 1994 yılında tutuklandı, yirmi beş yıla varan bir dava süreci ile yargılandı ve 2024'te tahliye oluncaya kadar otuz yıl siyasi tutuklu olarak cezaevinde kaldı. Cezaevi yıllarında Türkçe ve Kürtçe şiirler yazdı; şiir kitapları yayımladı. Şiirleri İngilizce, Rusça, Norveççe, Galce ve Almancaya çevrildi; çeşitli ödüllere değer görüldü.

Yaşamı, 2016'da "Gönderen: İlhan Sami Çomak" adlı belgesele konu oldu. Karınca Yuvasını Dağıtmamak (2021) adlı otobiyografisi İstanbul'da oyun olarak sahnelendi ve Çomak, tiyatro metni yazarı olarak ödüllere değer görüldü.

02

Yaşamı

—Yaşamı

Kürt ve Alevi bir ailenin çocuğu olarak Karlıova'da doğdu. İlk ve orta öğrenimini Bingöl'de tamamladı. 1992'de İstanbul Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Coğrafya Bölümü'ne girdi. 1994 yılında "örgüt üyeliği" suçlaması ile gözaltına alındı. 16 gün emniyette tutuldu ve tutukluluğu sırasında her türlü işkenceye uğradığını ifade etti. “PKK adına orman yakma” ve “bölücü faaliyette bulunma” gerekçeleriyle mahkemeye çıkarıldı ve tutuklanarak İstanbul Bayrampaşa Cezaevi’ne konuldu. Çomak, gözaltındaki ifadesinde kimi suçları kabul ettiyse de savcılıkta verdiği ifadede, ilk ifadenin baskı ve işkence altında alındığını söyledi. Devlet Güvenlik Mahkemesi, davanın sonunda Çomak’ın idamına hükmetti. Mahkeme sürecindeki hâl ve hareketleri indirim nedeni sayılarak 2000 yılında cezası müebbete çevrildi.

Cezaevinde Türkçe ve Kürtçe şiirler yazmaya başladı. 2004 yılında ilk şiir kitabı Gitmeler Çiçek Kurusu, İlhan Çomak adıyla yayımlandı. 107 sayfalık kitapta yaşadıklarını, düşündüklerini, başından geçenleri şiirleriyle anlattı. 2006'da ikinci şiir kitabı Açık Deniz'i yayımladı. Bir kaza sonucu yitirdiği kardeşinin adını da adına ekleyerek bu kitabından itibaren "İlhan Sami Çomak" adını kullandı.

Avukatlarının 2007'de AİHM’e başvurusu haklı bulunarak, adil yargılanmadığına ve yargılanmanın yenilenmesine hükmedildi. Tutuksuz yargılanması için yapılan başvuru talepleri kabul edilmedi. İnsan Hakları Derneği'nin 2011 yılında düzenlediği Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi 2011 yılı Cezaevi Raporu'nda "çeşitli sağlık sorunları nedeni ile tedavileri gerekirken, tedavileri yapılamayan, uygun sağlık merkezlerine sevk edilmeyen veya önerilen tedavinin devamı için uygun koşullar sağlanmayan hastaları" arasında, anemiye bağlı üşüme halsizlik mide ülseri, fıtık ve sindirim sorunları ile yer aldı.

Cezevinde şiir yazmayı sürdürdü. 2011'de Günaydın Yeryüzü, 2014'te Kedilerin Yazdığı İlahi adlı şiir kitaplarını yayımladı. Çomak, AİHM'in yeniden yargılama kararından 6 yıl sonra 2013'te ikinci kez yargılanmaya başlandı. 2 Temmuz 2015, 22 Aralık 2015 ve 12 Nisan 2016'da görülen duruşmalarda karar değişmedi. 22 yıl süren uzun tutukluluğu nedeniyle tahliyesi istendi ancak mahkeme, ‘’delil karartma ve kaçma‘’ şüphesiyle tutukluluğun devamına karar verdi.

Çomak'ın yaşamı, 2016'da “Gönderen: İlhan Sami Çomak” adlı bir belgesele konu oldu. Çiğdem Mazlum ve Sertaç Yıldız’ın yönetmenliğini üstlendiği belgeselde Çomak, 1990’larda çekilmiş bir video kaydı görüntüsü ile yer aldı; yaşadıklarını izleyiciye mektupları aracılığı ile anlattı. 2019'da Geldim Sana başlıklı dosyasıyla Sennur Sezer Emek-Direniş Şiir Ödülü'ne değer görüldü. Aynı yıl Hayattayız Nihayet adlı şiir kitabı yayımlandı ve Metin Altıok Şiir Ödülü’ne değer görüldü. Norveç Yazarlar Birliği tarafından Ahmet Altan ile birlikte 2021 yılı İfade Özgürlüğü Ödülü'ne değer görüldü.

İlhan Sami Çomak, çocukluğunu, tutuklanma öyküsünü, şiirinin arkasında yatanları Karınca Yuvasını Dağıtmamak (2021) adlı otobiyografisinde anlattı. Bu kitaptan yola çıkarak oluşturulan oyun metni, Hayat Seni Çok Seviyorum adıyla Moda Sahne'de oyun olarak sahnelendi. Oyun, 2023 Üstün Akmen Tiyatro Ödülü'nde Yılın En İyi Tiyatro Yazarı Ödülü'ne ve Tiyatro Eleştirmenleri Birliği tarafından En İyi Tiyatro Metni ödülüne değer görüldü.

Çomak, 2023 Yılında Uluslararası PEN’in dünya çapında bir kampanya ile mercek altına aldığı dört kişiden biri oldu. Şiirleri İngilizce, Norveççe, Rusça, Almanca ve Galce’ye çevrildi. Dokuz şiir kitabından seçme şiirlerini Haritadan Taşan (2023) adlı kitapta topladı.

2023 Ağustos'unda, cezaevindeki 29'uncu yılını doldurduğu için denetimli serbestlik hakkından yararlanmak üzere avukatları aracılığıyla başvuru yapıldı ancak kabul edilmedi. Koşullu salıverilme tarihi olan 21 Ağustos 2024’te tahliyesi İdare ve Gözlem Kurulu tarafından, Çomak’ın ‘iyi hâli’ olmadığı ileri sürülerek ve ‘suça yönelik farkındalığının oluşmadığı’ savunularak üç ay daha ertelendi. 30 yıl 3 ay 6 günün ardından, 26 Kasım 2024'te cezaevinden çıktı.

İlhan Sami Çomak · diğer bölümler

← İlhan Sami Çomak profilinin tamamı

03

Hayat çizgisi

Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.

  1. 1973

    8 Mart 1973, Bingöl Karlıova), şair, yazar.

    Önemli eserler tek kaynak
  2. 1990

    Çiğdem Mazlum ve Sertaç Yıldız’ın yönetmenliğini üstlendiği belgeselde Çomak, 1990’larda çekilmiş bir video kaydı görüntüsü ile yer aldı; yaşadıklarını izleyiciye mektupları aracılığı ile anlattı.

    Önemli eserler tek kaynak
  3. 1992

    1992'de İstanbul Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Coğrafya Bölümü'ne girdi.

    Eğitim tek kaynak
  4. 1994

    İstanbul'da öğrenci iken 1994 yılında tutuklandı, yirmi beş yıla varan bir dava süreci ile yargılandı ve 2024'te tahliye oluncaya kadar otuz yıl siyasi tutuklu olarak cezaevinde kaldı.

    Eğitim tek kaynak
  5. 2000

    Mahkeme sürecindeki hâl ve hareketleri indirim nedeni sayılarak 2000 yılında cezası müebbete çevrildi.

    Önemli eserler tek kaynak
  6. 2004

    2004 yılında ilk şiir kitabı Gitmeler Çiçek Kurusu, İlhan Çomak adıyla yayımlandı.

    İlk üretimler tek kaynak
  7. 2006

    2006'da ikinci şiir kitabı Açık Deniz'i yayımladı.

    Önemli eserler tek kaynak
  8. 2007

    Avukatlarının 2007'de AİHM’e başvurusu haklı bulunarak, adil yargılanmadığına ve yargılanmanın yenilenmesine hükmedildi.

    Önemli eserler tek kaynak
  9. 2011

    2011'de Günaydın Yeryüzü, 2014'te Kedilerin Yazdığı İlahi adlı şiir kitaplarını yayımladı.

    Önemli eserler tek kaynak
  10. 2013

    Çomak, AİHM'in yeniden yargılama kararından 6 yıl sonra 2013'te ikinci kez yargılanmaya başlandı.

    Önemli eserler tek kaynak
  11. 2015

    2 Temmuz 2015, 22 Aralık 2015 ve 12 Nisan 2016'da görülen duruşmalarda karar değişmedi.

    Önemli eserler tek kaynak
  12. 2016

    Yaşamı, 2016'da "Gönderen: İlhan Sami Çomak" adlı belgesele konu oldu.

    Önemli eserler tek kaynak
  13. 2019

    2019'da Geldim Sana başlıklı dosyasıyla Sennur Sezer Emek-Direniş Şiir Ödülü'ne değer görüldü.

    Önemli eserler tek kaynak
  14. 2021

    Karınca Yuvasını Dağıtmamak (2021) adlı otobiyografisi İstanbul'da oyun olarak sahnelendi ve Çomak, tiyatro metni yazarı olarak ödüllere değer görüldü.

    Önemli eserler tek kaynak
  15. 2023

    Oyun, 2023 Üstün Akmen Tiyatro Ödülü'nde Yılın En İyi Tiyatro Yazarı Ödülü'ne ve Tiyatro Eleştirmenleri Birliği tarafından En İyi Tiyatro Metni ödülüne değer görüldü.

    Önemli eserler tek kaynak
04

Kaynaklar

11kaynak kaydı
10farklı yayıncı
1ansiklopedi maddesi
15zaman çizelgesi olayı
  1. K·01
    Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesi
    Vikipedi - İlhan Sami Çomak
    tr.wikipedia.org · erişim 26.09.2026

    NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.

    Kaynağa git ↗
  2. K·02
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    İlhan Sami Çomak. 28 Aralık 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Aralık 2024.
    iletisim.com.tr · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  3. K·03
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "İlhan Çomak: Kürt Alevi kimliğimin yerine Türk Sünni kimliğe sahip olsam bırakırlardı". Demokrat Haber - Bağımsız, Alternatif, Özgür Haberler. 27 Eylül 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Aralık 2024...
    demokrathaber.org · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  4. K·04
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Dündar, Can. "Hayat Seni Çok Seviyorum". Gorki.de. 9 Ağustos 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Aralık 2024.
    gorki.de · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  5. K·05
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Temizkan, Emrah (11 Nisan 2016). "Çomak davası: Her şey TEM'den DGM'ye giden 1994 tarihli fezlekeyle başladı - Diken". 18 Mayıs 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Aralık 2024.
    diken.com.tr · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  6. K·06
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Karsak, Zona. "Aşk olsun şiire, aşk olsun şaire!". Evrensel. 2 Kasım 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Aralık 2024.
    evrensel.net · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  7. K·07
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Kıraathane İstanbul Edebiyat Evi / Sezon Programı / Hayat Seni Çok Seviyorum : İlhan Sami Çomak Şiiri 2021". Kıraathane. 18 Aralık 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Aralık 2024.
    kiraathane.com.tr · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  8. K·08
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "DOĞU ve GÜNEYDOĞU ANADOLU BÖLGESİ 2011 YILI CEZAEVİ RAPORU". 19 Aralık 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Aralık 2024.
    arşiv · static.bianet.org · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  9. K·09
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "22 yıldır tutuklu bulunan Çomak'a yine tahliye yok". agos.com.tr/. 13 Temmuz 2016. 17 Ocak 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Aralık 2024.
    agos.com.tr · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  10. K·10
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    erdal (1 Haziran 2016). "Bitmeyen adalet arayışı: 22 yıldır tutuklu İlhan Çomak'a yine tahliye yok - Diken". 17 Nisan 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Aralık 2024.
    diken.com.tr · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  11. K·11
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Bu devlet bizi sevebilecek mi: 22 yıldır tutuklu yargılanan İlhan Çomak'ın belgeseli Documentarist İstanbul'da". T24. 26 Kasım 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Aralık 2024.
    t24.com.tr · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
yayımlanmadı

Bilerek dışarıda bırakılanlar

Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.

Metin lisansı

Vikipedi’den uyarlanmıştır

Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “İlhan Sami Çomak” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.

05

Ne değişti?

  1. Kaynak yeniden tarandı

    Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.

  2. Profil oluşturuldu

    11 kaynak ve 15 olayla ilk kayıt.

06

Düzeltme masası

Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.

  1. Ne yanlış?
  2. Doğrusu
  3. Kaynak

Hangi bölümde bir hata var?

Önerin editör incelemesinden geçer, otomatik yayımlanmaz. E-posta adresin yalnızca bu başvuru için kullanılır.
07

Buradan nereye?

aynı alan · edebiyat & tiyatro

Ahmed Eflâkî

Mutasavvıf, astronom ve Yazar · 1286–1360

aynı alan · edebiyat & tiyatro

Bahri Kaan Erkam

Oyun Yazarı, yönetmen ve Yazar · d. 1965

aynı alan · edebiyat & tiyatro

Kara Abdal

Mevlevî Şair ve Mutasavvıf · 1828–1885

Edebiyat & Tiyatro alanındaki tüm profiller →